یک پیام و چند نکته

محسن علوی: پیام مهم رهبر انقلاب درباره تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا حاوی نکات بسیار مهم و راهگشایی است. این پیام نشان‌دهنده پختگی حضرت ایشان نسبت به این مهم‌ترین مقطع حساس چند سده اخیر تاریخ ایران است. رعایت دقیق انبوهی از ملاحظات راهبردی و استراتژیک، چه نسبت به ملاحظات اجتماعی و چه در قبال مسائل مربوط به سیاست خارجی و جنگ، آن هم در یک پیام کوتاه، حاکی از تسلط چشم‌نواز ایشان نسبت به اهم امور کشور و البته مایه تفاخر است. برخی از مهم‌ترین نکات این پیام عبارت‌ است از: 
۱- اینکه رهبر معظم انقلاب تصریح کردند در قبال این تفاهمنامه نظر دیگری داشتند، قبل از هر چیز نشان‌دهنده صداقت ایشان با ملت است. البته ابراز این نظر صادقانه، دارای پشتوانه‌ای از تجربه و خردورزی حکمرانی ایرانی است. ایشان در این مساله بسیار مهم و حیاتی، صادقانه نظر شخصی خویش را ابراز کردند. قطعاً یکی از مبانی این نظر دیگر، علی‌الاصول است. آمریکای جنایتکار، در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه انواع و اقسام جنایت را علیه ملت ایران مرتکب شد. از شراکت در به شهادت رساندن رهبر انقلاب تا ترور فرماندهان و مقامات کشور، همچنین کشتار کودکان مدرسه شجره‌ طیبه میناب و جنایت لامرد و قتل هزاران نفر از مردم ایران. قاعدتاً و علی‌الاصول، تنبیه و مجازات جنایتکاران آمریکایی و اسرائیلی خط سرخ جمهوری اسلامی ایران است و علی‌الاصول، پیروزی اهل حق در پیکار با آمریکا و رژیم صهیونیستی، وعده خداوند متعال است: «وَ لَو قاتَلَکُمُ الَّذینَ کَفَروا لَوَلَّوُا الاَدبارَ ثُمَّ لا یجِدونَ وَلِیا وَ لا نَصیرًا» (آیه 22 سوره فتح). این وعده الهی، واجد ۲ پیش‌شرط قرآنی است: «صبر و استقامت» و «تبعیت از ولایت». مقاومت، یکی از توصیه‌های محکم قرآن درباره پیکار با کفار است: «وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَیْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْکافِرینَ» (آیه ۲۵۰ سوره بقره) و همین‌طور: «فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ»(آیه 35 سوره محمد). در باب ولایت‌پذیری در جهاد نیز آیات متعددی در قرآن کریم وجود دارد که اهمیت این موضوع را نشان می‌دهد: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ» (آیات ۴۵ و ۴۶ سوره انفال). بنابراین موضع ولی‌ فقیه درباره مواجهه با آمریکا، طبق اصول و آموزه‌های قرآنی است.
۲- رهبر معظم انقلاب در این پیام، درباره صدور مجوز امضای تفاهمنامه پایان جنگ با آمریکا تصریح کردند: «از باب تعهدی که رئیس‌جمهور محترم به‌ عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسؤولیت آن نمودند، اجازه‌ آن را صادر نمودم‌». این بخش از پیام رهبر انقلاب، مصداق و نمودی برجسته از جایگاه جمهوریت، همچنین اهمیت ساختار تصمیم‌گیری در نظام جمهوری اسلامی، همچنین منظومه فکری ایشان است. این مجوز رهبر انقلاب، نشان می‌دهد در مسائل بسیار مهم و حیاتی کشور، تصمیم رئیس جمهور تا چه اندازه واجد اهمیت و البته موثر است. در واقع، این مجوز معظم‌له، برجستگی رکن جمهوریت را در نظام اسلامی یادآوری و گوشزد می‌کند.
۳- خیابان یکی از ارکان مهم دفاع میهنی مردم ایران در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه بوده و هست. حضور میلیونی و شبانه‌روزی مردم انقلابی و مؤمن ایران در خیابان‌ها، یکی از امتیازات موثر ایران در خلق پیروزی بزرگ بر آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. با توجه به واقعیت‌های موجود در مواجهه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، حفظ این سرمایه اجتماعی ارزشمند و بی‌بدیل، یکی از نکات برجسته پیام رهبر معظم انقلاب است.
۴- مجوز رهبر انقلاب برای امضای تفاهمنامه مشروط است.‌ این شروط و قیود کاملا مشخص است. هر نوع خلف وعده طرف آمریکایی - صهیونیستی در انجام تعهدات مندرج در متن تفاهمنامه، به معنای باطل بودن این تفاهمنامه است. از سوی دیگر، طبق تعهد رئیس جمهور محترم، هر نوع زیاده‌خواهی طرف آمریکایی، غیر قابل قبول بوده و در مذاکرات پیش رو، نظر دشمن نباید پذیرفته شود. نظر دشمن در مذاکرات آتی نیز مشخص است. خطوط قرمز ایران در قبال برنامه هسته‌ای نیز ترسیم، تبیین و اعلام شده است. بنابراین اگرچه رهبر معظم انقلاب در راستای پاسداشت شأن جمهوریت نظام، با تعهد و پذیرش مسؤولیت رئیس جمهور موافقت کردند اما مجوز معظم‌له در قبال مرحله نخست و مرحله دوم این تفاهمنامه مشروط است. طبیعتاً یکی از فواید این مجوز مشروط، تقویت موضع تیم مذاکره‌کننده ایران است. طرف آمریکایی اکنون متوجه نظر عالی‌ترین سطح تصمیم‌گیری در جمهوری اسلامی ایران شده و قاعدتاً می‌داند رهبر انقلاب، نه‌تنها نظر مثبتی نسبت به این تفاهمنامه ندارند، بلکه بدون تردید سیاست جمهوری اسلامی ایران در قبال جنگ اخیر، بر اساس نظر ایشان ترسیم و تنظیم خواهد شد.