ترمز هرمز

گروه سیاسی: در پی نقض‌ مکرر و پی ‌در پی تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا از سوی رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران اقدام به بستن مجدد تنگه هرمز کرد. اقدام تهران نه‌تنها واکنشی فوری به ادامه جنایات رژیم اشغالگر در جنوب لبنان است، بلکه پیامی روشن به واشنگتن ارسال می‌کند: هرگونه بدعهدی، عواقب سنگینی خواهد داشت.

ادامه حملات رژیم به جنوب لبنان بر خلاف بند نخست تفاهمنامه
بند اول تفاهمنامه پایان جنگ میان تهران و واشنگتن که با میانجی‌گری پاکستان حاصل شد، به صراحت بر لزوم خاتمه جنگ و حملات در همه جبهه‌ها بویژه جنوب لبنان تأکید دارد. این بند، آمریکا را موظف می‌کند از نفوذ و اهرم‌های خود برای وادار کردن رژیم صهیونیستی به توقف کامل عملیات نظامی و عقب‌نشینی از اراضی اشغالی جنوب لبنان استفاده کند. خاتمه جنگ در لبنان، به عنوان پیش‌شرط اصلی و بنیادین پایداری کل توافق تلقی می‌شد و اجرای آن باید بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم آغاز می‌شد.
با این حال، در چند روز گذشته، ارتش صهیونیستی با نادیده گرفتن کامل تعهدات صریح بند اول، به حملات خود ادامه داد. گزارش‌ها از بمباران مداوم مناطق مسکونی، کشتار بی‌رحمانه غیرنظامیان و آوارگی صدها هزار لبنانی در جنوب و عدم عقب‌نشینی نیروهای اشغالگر حکایت دارد.
ادامه تجاوزات را می‌توان بخشی از استراتژی رژیم برای تثبیت این گزاره دانست که تعهدات آمریکا به معنای تعهد اسرائیل نیست. رژیم صهیونیستی که مستقیماً طرف تفاهمنامه نبوده، خود را ملزم به اجرای آن نمی‌داند و با حملات مستمر، تلاش می‌کند اهرم فشار بر ایران ایجاد کند. این رویکرد، تجربه تلخ ایران از توافق‌های پیشین مانند برجام را تداعی می‌کند؛ جایی که تعهدات کاغذی در برابر اراده واقعی طرف مقابل، فاقد ارزش عملی بود.
اکنون بدعهدی آمریکا در کنترل متحد خود، سؤال‌های جدی درباره جدیت واشنگتن در اجرای توافق ایجاد کرده است. آیا آمریکا واقعاً قادر به مهار صهیونیست‌هاست یا این نقض‌ها نشانه‌ای از هماهنگی ۲ رژیم است؟ ادامه این وضعیت، اساس تفاهمنامه تهران و واشنگتن را تهدید می‌کند و ایران به هیچ عنوان نمی‌توانست در برابر جنایات رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان و بی‌هزینه ماندن عدم اجرای تعهدات آمریکا بی‌تفاوت بماند.

بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران
در واکنش به نقض فاحش تفاهمنامه، قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص) روز گذشته با صدور اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد تنگه هرمز به روی تردد شناورها بسته شد. این تصمیم، بر اساس اصول دفاع مشروع، حفظ منافع ملی و بازدارندگی فعال اتخاذ شده و نشان‌دهنده آمادگی کامل نیروهای مسلح ایران برای دفاع از حقوق خود است.
در اطلاعیه قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص) آمده است: «نظر به بدعهدی‌ و پیمان‌شکنی آشکار آمریکا نسبت به عدم اجرای بند اول تفاهمنامه پایان جنگ و در واکنش به نقض بی‌وقفه و مستمر آتش‌بس توسط رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان و کشتار بی‌رحمانه و آوارگی صدها هزار نفر از مردم مظلوم این سرزمین، همچنین با توجه به عدم عقب‌نشینی نیروهای اشغالگر صهیونی از اراضی جنوب لبنان، اعلام می‌دارد تنگه هرمز به روی تردد شناورها بسته شد».
از دیدگاه راهبردی، بستن تنگه هرمز اهرم قدرتمندی است که می‌تواند اقتصاد دنیا را تحت فشار قرار دهد. بیش از ۲۰ درصد نفت خام جهان از این آبراه عبور می‌کند و هرگونه اختلال در آن، قیمت انرژی را به‌شدت افزایش خواهد داد. چه آنکه در طول جنگ 40 روزه نیز جمهوری اسلامی ایران با اعمال کنترل و اقتدار بر این آبراه راهبردی جهان، هزینه آن را به دنیا نشان داد. در همین رابطه نیز شبکه آمریکایی سی‌ان‌ان روز گذشته گزارش داد: «خسارت اقتصادی انسداد ۴ ماهه این آبراه حیاتی ناشی از جنگ ایران، ماه‌ها بر اقتصاد جهان سایه خواهد افکند».
در همین راستا، روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اطلاعیه‌ای صادر و بر بسته بودن کامل تنگه هرمز تأکید کرد.
در اطلاعیه نیروی دریایی سپاه آمده است: «با توجه به جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و نقض تعهدات آمریکا در برقراری آتش‌بس، تنگه هرمز بر روی همه شناورها بسته است. تأکید می‌شود تنگه هرمز بسته است و شناورها به تنگه هرمز نزدیک نشوند؛ در غیر این صورت امنیت آنها به مخاطره خواهد افتاد».
به فاصله تنها کمتر از یک ساعت از اعلام قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا مبنی بر بسته شدن تنگه هرمز به روی شناورها، رسانه‌های صهیونیستی خبر دادند بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر و اسرائیل کاتس، وزیر جنگ رژیم دستور توقف عملیات نظامی در لبنان را صادر کردند. با این حال، نتانیاهو اعلام کرد حضور نظامی ارتش رژیم در مناطق تحت اشغال لبنان، تداوم خواهد داشت.
در همین حال، رسانه‌های صهیونی از دستور نتانیاهو برای توقف حملات در لبنان، به عنوان تحمیل معادله جدید از سوی ایران به اسرائیل تعبیر کردند. رسانه صهیونیستی واللا با بازنشر خبر توقف حملات ارتش اسرائیل به دستور نخست‌وزیر رژیم نوشت: «فشارهای ایران معادله جدیدی را تحمیل کرده و ارتش اسرائیل را مجبور به عقب‌نشینی دوباره می‌کند».
با همه اینها، اقدام ایران در بستن تنگه هرمز، به طور مشخص نشان‌دهنده آن است که جمهوری اسلامی به طور جدی ناظر بر اجرای تعهدات آمریکا در تفاهمنامه است و هر نقض عهدی، مساوی با واکنش متناسب و قاطع ایران خواهد بود. این سیاست، بر پایه اصل «تعهد در برابر تعهد» بنا شده و هیچ‌گونه بدعهدی را بدون هزینه نمی‌گذارد.
بسته شدن تنگه هرمز پیام صلح از طریق قدرت است؛ ایران به دنبال جنگ نیست اما در برابر نقض عهد طرف مقابل هم دست‌بسته نیست. نظارت جدی بر اجرای توافق، تضمین‌‌کننده پایداری آن خواهد بود و هر نقض، واکنش قاطع به همراه خواهد داشت.

سفر هیأت ایرانی به سوییس برای پیگیری تعهدات، نه مذاکره جدید
در همین حال سخنگوی وزارت امور خارجه در گفت‌وگوی تلویزیونی روز شنبه ۳۰ خرداد، به تفصیل مواضع ایران را تشریح کرد. اسماعیل بقائی با پاسخ به پرسش‌هایی درباره اهداف سفر هیات مذاکره‌‌کننده به سوییس تأکید کرد این سفر فاز دوم مذاکرات نیست.
وی اظهار کرد: «این سفر قرار بود روز جمعه انجام شود و عمدتاً برای امضای یادداشت تفاهم بود. خب! یادداشت تفاهم به صورت دیجیتال توسط روسای جمهوری ۲ کشور امضا شد، بنابراین فوریت برگزاری این جلسه دیگر وجود ندارد».
سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: این سفر «جهت پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل» است. با توجه به تجربه بدعهدی‌های گذشته، ایران در مرحله اجرا باید بسیار محکم و جدی عمل کند. بقائی بر بند یکم تفاهمنامه (خاتمه جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان) تأکید ویژه کرد و گفت: «ما به تعهدات‌مان پایبند بودیم. طرف مقابل موظف بود متحدانش و مشخصاً رژیم صهیونیستی را به توقف آتش در لبنان وادار کند. در این زمینه شاهد هستیم طرف مقابل به وظایفش عمل نکرده‌ و این نقض صریح تفاهم آتش‌بس به حساب می‌آید».
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد تفاهمنامه یک «بسته» کامل است و اگر بخشی از تعهدات اجرا نشود، کلیت آن دچار مشکل خواهد شد. وی هشدار داد طرف مقابل باید هرچه سریع‌تر تدابیر لازم را اتخاذ کند، در غیر این صورت، ایران «تدابیر لازم» را اتخاذ خواهد کرد.
به گفته وی، در صورتی که دشمن از ایفای تعهدات مصرح خود سر باز زند یا در مسیر اجرای آن دست به کارشکنی بزند، جمهوری اسلامی با اتکا به ظرفیت‌های راهبردی خود، حتماً تدابیر متقابل، پشیمان‌کننده و قاطع را اتخاذ می‌کند.
بنا بر صحبت‌های بقائی، هیات ایرانی نه برای ورود به مذاکرات جدید، بلکه برای مطالبه‌گری جدی اجرای تعهدات آمریکا، بویژه بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ به ژنو می‌رود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: «آغاز مذاکرات نهایی با آمریکا مشروط به اجرای بندهای پنجگانه تفاهمنامه است».
محمدباقر قالیباف رئیس تیم مذاکراتی، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، علی باقری معاون بین‌الملل دبیرخانه شورای‌ عالی امنیت ملی، عبدالناصر همتی رئیس‌کل بانک مرکزی، حمید بورد معاون وزیر نفت و رئیس شرکت ملی نفت ایران و کاظم غریب‌آبادی و اسماعیل بقائی معاونان وزیر امور خارجه، اعضای هیات اعزامی ایران به ژنو را تشکیل می‌دهند.