هیأت؛ بهشت روی زمین

جامعه ایران در یک سال اخیر روزهای پرالتهاب، حوادث امنیتی و شرایط جنگی و جهادی را پشت سر گذاشته است. هیأت‌های مذهبی نیز همچون سایر عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی در این بازه زمانی دستخوش تحولاتی شده‌اند. بسیاری از فعالان مذهبی معتقدند تجربه جهاد، ایثار و مقاومت در این دوره، حال و هوای محافل حسینی را نیز دگرگون کرده و کارکردهای تازه‌ای برای هیأت‌ها رقم زده است؛ کارکردهایی که بیش از گذشته با مفاهیم اخلاص، مجاهدت، ولایت‌پذیری و زیست مؤمنانه پیوند خورده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین «محمدهادی هدایت» استاد حوزه و دانشگاه و کارشناس مذهبی صدا و سیما، در گفت‌وگو با «وطن امروز» به تبیین این تحولات پرداخت و با استناد به آیات قرآن کریم، هیأت‌های مذهبی را «تمرین زندگی بهشتی» و بستری برای تجلی فرهنگ جهاد و شهادت در زندگی امروز دانست.

هیأت؛ اجتماع بهشتی مؤمنان پس از میدان جهاد
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه شریفه «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ» اظهار کرد: «ما معتقدیم یکی از مهم‌ترین کارکردهای هیأت‌ها چشاندن طعم بهشت در دنیاست. هیأت همان اجتماع بهشتی مؤمنان است».
وی همچنین با استناد به آیه «وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا» تأکید کرد که «زُمَر» در این آیه به معنای گروه، اجتماع و تشکیلات است و خداوند متعال متقین را به صورت جمعی و گروهی وارد بهشت می‌کند.
حجت‌الاسلام هدایت افزود: «تمرین زندگی بهشتی متقین در دنیا، هیأت است. اکنون که فضایی از جهاد و امتحان الهی برای مؤمنان فراهم شده و آنان بیش از یکصد روز در معرض آزمون‌های مختلف قرار گرفته‌اند، ورودشان به هیأت معنای دیگری یافته و بیش از گذشته به کارکرد حقیقی و بهشتی خود نزدیک شده است».
وی ادامه داد: «مؤمنان پس از تجربه جهاد وارد هیأت شده‌اند و امروز روضه امام حسین(ع) کارکردی واقعی‌تر و عملیاتی‌تر برای تمرین زندگی بهشتی پیدا کرده است. زندگی بهشتی زندگی‌ای است که انسان بتواند از خواسته‌ها، مطامع و تعلقات دنیوی عبور کند و جان خود را در راه خدا به معرض فروش بگذارد».
استاد حوزه و دانشگاه در این زمینه به آیه شریفه «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ» اشاره کرد و افزود: «خداوند متعال بهشت را در قبال تقدیم جان و مال در راه خود به مؤمنان عطا می‌کند. مؤمنان در این مدت جان و مال خود را در طبق اخلاص قرار دادند و اکنون مزد این اخلاص را در یک هیأت واقعی دریافت می‌کنند».
به گفته وی، امسال حال و هوای هیأت‌ها نسبت به سال گذشته متفاوت شده و رنگ و طعم بهشتی، ارتباطات بهشتی و ولایت‌پذیری در آنها جلوه‌ای پررنگ‌تر یافته است.

«در خیمه حسینیم، خونخواه و جان‌فداییم»؛ شعاری برخاسته از میدان عمل
حجت‌الاسلام هدایت با اشاره به شعار مشترک هیأت‌های مذهبی در محرم امسال با عنوان «در خیمه حسینیم، خونخواه و جان‌فداییم» که به همت سازمان هیئات و تشکل‌های دینی برگزیده شده، گفت: «جان‌فدا کسی است که جان خود را برای خداوند متعال به فروش می‌گذارد و خداوند نیز این فداکاری را می‌پذیرد».
وی با استناد دوباره به آیه «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ» تصریح کرد: «دنیا بازار فروش جان و مال است؛ برخی آن را به شیطان می‌فروشند و برخی به خداوند. خدایی که جان انسان را می‌خرد، در مقابل آن بهشت را عطا می‌کند و بهشت روی زمین همان هیأت است».
کارشناس مذهبی صدا و سیما تأکید کرد: «شعار امسال شعاری کاملاً دقیق و متناسب با حقیقت هیأت است و شرط تحقق هیأت واقعی نیز آن است که انسان جان خود را در طبق اخلاص قرار دهد».
وی افزود: «آنچه سال‌ها در قالب شعار مطرح می‌شد، امروز در میدان عمل معنا یافته است. «جان‌فدا» یعنی تحقق همه شعارهای حسینی؛ یعنی «هیهات منا الذله». شور و حضور مردم نیز امتداد همان «لبیک یا حسین» است که امروز در عرصه‌های مختلف خود را نشان می‌دهد».

راز برکت سفره‌های امام حسین(ع) در روزگار سختی‌های اقتصادی
حجت‌الاسلام هدایت در تبیین تداوم و گسترش سفره‌های حسینی با وجود مشکلات اقتصادی، به آیه‌ای از قرآن کریم درباره حضرت مریم(س) اشاره کرد و گفت: خداوند می‌فرماید «كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا». کلمه «محراب» از ماده «حرب» گرفته شده و به معنای محل جهاد است؛ هر کسی وارد محراب شود و در مسیر اخلاص قرار گیرد، مشمول رزق الهی خواهد شد. خداوند در پایان همین آیه می‌فرماید «إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ»؛ یقیناً خدا هر کس را بخواهد، رزق بی‌حساب می‌دهد.
وی با تأکید بر اینکه مردم امسال بیش از سال‌های گذشته اهل محراب شده‌اند، خاطرنشان کرد: «همین مساله موجب افزایش رزق و روزی الهی شده و راز برکت سفره‌های امام حسین(ع) نیز در همین حقیقت نهفته است».

هیأت حسینی و ضرورت پیوند با مسائل روز جامعه
استاد حوزه و دانشگاه مهم‌ترین رسالت امروز هیأت‌های مذهبی را پرداختن به شعارها و آرمان‌های حضرت سیدالشهدا(ع) دانست و اظهار کرد: «امروز این شعارها بیش از هر زمان دیگری در میدان عمل تجلی پیدا کرده‌اند. پس از از دست دادن رهبر شهید انقلاب اسلامی و شهدای عزیز، دیگر زندگی عادی معنا ندارد؛ ما زندگی جهادی می‌خواهیم. امام حسین(ع) نیز پس از شهادت مسلم بن عقیل و هانی بن عروه به دنبال یک زندگی معمولی نبودند، بلکه مسیر جهاد را انتخاب کردند».
حجت‌الاسلام هدایت با اشاره به شعار «هیهات منا الذله» تصریح کرد: «ملت ایران حاضر نیست پای میز مذاکره و دیپلماسی، ذلت را بپذیرد. اگر دیپلماسی هم وجود داشته باشد، باید دیپلماسی عزتمندانه باشد و جامعه نسبت به دشمن نفوذناپذیر بماند».
وی معتقد است مجموعه شعارهای امام حسین(ع) باید در شرایط امروز بازخوانی شود و مصادیق عینی آن در زمان حاضر مورد توجه قرار گیرد.
هدایت در پایان تأکید کرد: «اگر هیأتی تنها به امام حسین(ع) بپردازد اما نسبت به مسائل روز، تحولات جاری، شهدا و حوادث امروز جامعه بی‌تفاوت باشد، قطعاً هیأت حسینی نخواهد بود. هیأت اصیل حسینی باید میان پیام عاشورا و واقعیت‌های جاری جامعه پیوند برقرار کند و آرمان‌های حضرت اباعبدالله(ع) را در متن زندگی امروز به نمایش بگذارد».