فتنه نواف

گروه بین‌الملل: توافق اخیر میان دولت غربگرای حاکم بر بیروت و رژیم صهیونیستی نه‌تنها نتوانسته فضای سیاسی لبنان را آرام کند، بلکه به یکی از جنجالی‌ترین توافق‌های سال‌های اخیر این کشور تبدیل شده است. موج مخالفت‌ها با این توافق هر روز گسترده‌تر می‌شود و منتقدان معتقدند آنچه با عنوان «توافق چارچوب» به امضا رسیده، بیش از آنکه امنیت و ثبات را برای لبنان به ارمغان بیاورد، دست رژیم صهیونیستی را برای ادامه تجاوزها، نقض حاکمیت لبنان و تحمیل خواسته‌های خود باز گذاشته است.
توافق بیروت با تل‌آویو تا آنجا یک‌طرفه به ضرر لبنانی‌هاست که حتی روزنامه صهیونی «هاآرتص» در سرزمین‌ اشغالی نیز به زیانبار بودن این توافق برای لبنانی‌ها اعتراف کرد و نوشت: بندهای «توافق چارچوب» امضاشده در واشنگتن میان دستگاه حاکمه لبنان و اسرائیل، راه را برای تبدیل جنوب لبنان به «نوار غزه ۲» هموار می‌کند، چرا که این توافق به ارتش اسرائیل اجازه می‌دهد بدون سقف زمانی در منطقه باقی بماند و حملات خود را نیز ادامه دهد.
به گزارش «وطن امروز»، منتقدان می‌گویند تنها ۲ روز پس از اجرای توافق، صهیونیست‌ها بدون کمترین هزینه سیاسی یا حقوقی، حملات هوایی، ترورهای هدفمند و پرواز مستمر جنگنده‌ها و پهپادهای خود بر فراز آسمان لبنان را ادامه داده و عملاً نشان داده‌اند هیچ الزامی برای پایبندی به تعهدات خود احساس نمی‌کنند. از سوی دیگر دولت لبنان نیز که این توافق را راهی برای کاهش تنش معرفی می‌کرد، تاکنون نتوانسته کوچک‌ترین مانعی در برابر این تجاوزها ایجاد کند. به همین دلیل بسیاری از احزاب، تحلیلگران و رسانه‌های عرب و لبنانی این توافق را توافقی یک‌طرفه، نامتوازن و فاقد هر گونه ضمانت اجرایی برای حفظ حاکمیت ملی لبنان می‌دانند و خواستار توقف اجرای آن شده‌اند.
در همین راستا عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب و سردبیر روزنامه رأی‌الیوم، با شدیدترین ادبیات ممکن به این توافق حمله کرد و نوشت: «این توافق، صلح نیست؛ اعلام جنگ علیه لبنان، وحدت ملی و تمامیت ارضی آن است». وی با رد ادعای پایان جنگ افزود: «آنچه امضا شده توافقی میان لبنان و اسرائیل نیست، بلکه بخشی از فریب و مکر صهیونیستی است. این توافق نه جنگ را متوقف می‌کند و نه صلح به همراه می‌آورد، بلکه آتش درگیری را شعله‌ورتر خواهد کرد». عطوان تأکید کرد کسانی که این توافق را امضا کرده‌اند، طرف اصلی جنگ نبوده‌اند و توافقی با چنین ابعاد سرنوشت‌سازی، بدون اجماع ملی محکوم به شکست است.

اعتراضات خیابانی علیه توافق
پس از امضای توافق، صدها نفر از مخالفان آن در برابر کاخ ریاست‌ جمهوری لبنان در بیروت تجمع کردند و با در دست داشتن پلاکاردهایی، خواستار لغو کامل توافق با رژیم صهیونیستی و خروج بی‌قیدوشرط نیروهای اشغالگر از جنوب لبنان شدند. این دومین روز متوالی اعتراضات مردمی بود؛ اعتراضاتی که از همان ساعات نخست اعلام توافق آغاز شد و نشان داد مخالفت با آن تنها محدود به جریان‌های سیاسی نیست، بلکه بخش زیادی از افکار عمومی لبنان نیز آن را عقب‌نشینی در برابر رژیم اشغالگر تلقی می‌کند.

توافقی در خدمت پروژه آمریکایی- صهیونی
مخالفت‌ها با توافق بیروت-تل‌آویو تنها به خیابان‌ها محدود نمانده است. مفتی جعفری لبنان این توافق را «پروژه‌ای آمریکایی- صهیونیستی» برای برهم زدن ثبات داخلی لبنان توصیف کرد و هشدار داد اجرای آن، لبنان را وارد بحرانی بی‌سابقه خواهد کرد. شیخ احمد قبلان در بیانیه‌ای صریح اعلام کرد: «آنچه امروز در حال وقوع است، تلاش برای انتقال جنگ از مرزها به داخل لبنان است. این توافق هدیه‌ای به تل‌آویو برای سوزاندن لبنان به دست خود لبنانی‌هاست و دولت کنونی در حال اجرای طرحی است که آمریکا و اسرائیل نتوانستند از طریق جنگ و اقدامات نظامی به آن دست یابند».
وی همچنین خلع سلاح مقاومت را «غیرممکن» دانست و تأکید کرد: «دولتی که امنیت ملی را به شروط تل‌آویو گره بزند، در واقع منافع ملی لبنان را قربانی خواسته‌های دشمن کرده است».
پیش از وی نیز شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان، توافق چارچوب را «سند تسلیم حاکمیت لبنان» توصیف کرده و گفته بود این توافق با مشروعیت بخشیدن به اشغالگری، عقب‌نشینی اشغالگران را به خلع سلاح مقاومت مشروط می‌کند؛ موضوعی که به گفته حزب‌الله به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست.

هشدار درباره فتنه داخلی
بخش دیگری از انتقادها بر پیامدهای داخلی این توافق متمرکز است. طلال ارسلان، رهبر حزب دموکرات لبنان، توافق سه‌جانبه با میانجی‌گری آمریکا را «نامتوازن و مشروعیت‌بخش به اشغالگری» خواند و هشدار داد این توافق در عمل بخشی از پروژه اسرائیل برای ایجاد شکاف و فتنه در داخل لبنان است.
پیش از وی نیز «نبیه بری» رئیس پارلمان لبنان، با انتشار بیانیه‌ای کوتاه اما معنادار خطاب به مردم گفت: «ای مردم لبنان! این فتنه است»؛ جمله‌ای که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های لبنان پیدا کرد و از نگرانی عمیق نسبت به پیامدهای سیاسی ‌ـ ‌اجتماعی این توافق حکایت داشت.

مخالفت گسترده احزاب و جریان‌های سیاسی
دامنه مخالفت‌ها به طیف‌های مختلف سیاسی لبنان نیز کشیده شد. ابراهیم الموسوی، عضو فراکسیون «وفاداری به مقاومت» در پارلمان، اعلام کرد توافق چارچوب از نظر حقوقی و قانون اساسی فاقد اعتبار است و هیچ مشروعیتی ندارد.
جریان آزاد ملی لبنان نیز در بیانیه‌ای هشدار داد هر توافقی که بدون اجماع ملی امضا شود و زمینه اختلافات داخلی را فراهم کند، امنیت و وحدت لبنان را تهدید خواهد کرد.
جماعت اسلامی لبنان هم تأکید کرد هر توافقی باید بر حفظ کامل حاکمیت لبنان، خروج کامل نیروهای اشغالگر، توقف تجاوزات و آزادی اسرا استوار باشد؛ معیارهایی که به اعتقاد این جریان، در توافق اخیر نادیده گرفته شده است.
حسن فضل‌الله، نماینده پارلمان لبنان نیز با انتقاد شدید از دولت گفت: «دولتی که به جای دفاع از ملت، سند تسلیم را امضا کند، نمی‌تواند مدعی دفاع از منافع ملی باشد». فضل‌الله همچنین دولت را متهم کرد با این توافق، کشور را به سمت درگیری داخلی سوق می‌دهد؛ اقدامی که به گفته وی، دقیقاً همان هدفی است که رژیم صهیونیستی سال‌ها برای تحقق آن تلاش کرده است.
جنبش امل به ریاست نبیه بری نیز توافق را نامتوازن و مغایر منافع ملی لبنان دانست و تأکید کرد بخش عمده مفاد آن به سود رژیم صهیونیستی تنظیم شده است.
در همین حال ولید جنبلاط، رئیس سابق حزب سوسیالیست ترقی‌خواه با انتشار تصویر تابلوی مشهور «مربع سیاه» اثر کازیمیر مالویچ در شبکه اجتماعی ایکس، پیام خود را منتقل کرد و نوشت: «آنچه در این توافق سه‌جانبه بیش از همه جلب توجه می‌کند، غیبت کامل آتش‌بس است». این واکنش نمادین، به اعتقاد بسیاری از ناظران، خلاصه‌ای از مهم‌ترین انتقاد مخالفان بود؛ توافقی که عنوان «آتش‌بس» را یدک می‌کشد اما به گفته منتقدان، نه تجاوزهای اشغالگران را متوقف کرده، نه امنیت لبنان را تضمین کرده و نه حتی توانسته اجماع داخلی برای اجرای خود به دست آورد.