مهدی حسنی: وضعیت رابطه اروپا و آمریکا دیگر موضوعی نیست که بتوان از وجود اختلاف سخن گفت، بلکه اینک بحث از سطح اختلاف و تلاش برای بیشتر نشدن آن است. تقریباً به صورت روزانه توصیهها و توصیفاتی برای اروپا منتشر میشود که میکوشد مسیر این قاره را بدون آمریکا تصویر کند. دوماهنامه «فارن افرز» در یکی از آخرین گزارشهای خود به این مساله پرداخته و تلاش میکند مسیر جدایی اروپا از آمریکا و درک جدیدی را که قاره سبز از جهان جدید دارد، به نمایش بگذارد؛ جهانی که در آن آمریکا نهتنها دیگر یک متحد نیست، بلکه میتواند یک رقیب خطرناک برای متحد دیرین خود هم باشد و در جهان جدید حتی اروپا هم باید برای جنگ آماده شود. مجله آمریکایی از این نقطه آغاز میکند که اروپا بدل به قارهای تحقیرشده برای آمریکا شده است: «اروپاییها از زمانی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا سال ۲۰۲۵ به قدرت بازگشت، تحقیر، بیاعتبار و به حاشیه رانده شدهاند. در واقع، اغراق نیست اگر گفته شود اروپا به کیسه بوکس محبوب رئیس جمهور آمریکا تبدیل شده است. دولت او بر این باور است این قاره از نظر نظامی نحیف، از نظر اقتصادی بیاهمیت، از نظر سیاسی ناتوان و از نظر فرهنگی محکوم به محو تمدن است. تلاش ترامپ در سال ۲۰۲۵ برای وادار کردن دانمارک به واگذاری گرینلند، نمادی از نگاه تحقیرآمیز دولت او بود».
این وضعیت موجب شده اروپا تلاش کند عمیقاً چشمانداز سیاسی و نظامی خود را تغییر دهد: «برای نخستینبار در چند دهه اخیر، اروپاییها خطرهایی را که پیرامونشان را فراگرفته تشخیص دادهاند. از همین رو آمادهاند در منابع نظامی سرمایهگذاری کنند و در نیروهای مسلح کشورهای خود خدمت کنند. از دل این تغییرات، به آرامی راهبرد کلان تازهای در حال شکلگیری است؛ راهبردی که از مسیر ژئوپلیتیک و راهبردی جدیدی برای اروپا حکایت دارد. اروپا دریافته است الگوی قدیمیاش، ثروت بدون قدرت نظامی، نفوذ بدون فداکاری و حمایت بدون تعهد، دیگر پایدار نیست».
به باور فارن افرز، نتایج نظرسنجیها نشان میدهد اروپاییها اکنون از خواب بیدار شدهاند: «پس از دههها آسودگی خیال، اروپاییها با این واقعیت بیدار شدهاند که در جهانی خطرناک زندگی میکنند. بر اساس نظرسنجیای که برای کمیسیون اروپا انجام شده، ۷۷ درصد اروپاییها معتقدند جنگ روسیه علیه اوکراین تهدیدی مستقیم برای بقای اروپاست.
این نگرانی در شرق و شمال اروپا از همه جا شدیدتر است اما ۵۹ درصد پاسخدهندگان در آلمان، ۵۰ درصد در فرانسه و ۴۹ درصد در بریتانیا نیز روسیه را بزرگترین تهدید امنیت ملی کشور خود میدانند».
این بیداری چشمانداز اروپاییها در رابطه با آمریکا را هم عمیقاً تغییر داده است: «این احساس ناامنی با این واقعیت تشدید میشود که بسیاری از اروپاییها اکنون دریافتهاند دیگر نمیتوانند به ایالات متحده تکیه کنند. بر اساس نظرسنجی YouGov که ماه مه به سفارش «شورای روابط خارجی اروپا» انجام شد، تنها ۱۱ درصد اروپاییها در ۱۵ کشور مورد بررسی، ایالات متحده را متحد خود میدانستند؛ رقمی که نسبت به ۱۶ درصد ۶ ماه پیش و ۲۲ درصد نوامبر ۲۰۲۴ بهشدت کاهش یافته است». اروپاییها حتی در رابطه با خرجکرد نظامی هم دچار انقلاب شدند: «بسیاری از اروپاییها اکنون از تقویت توان نظامی حمایت میکنند. اکثریت مردم در دانمارک، استونی، فرانسه، آلمان، لهستان، پرتغال و بریتانیا موافق افزایش هزینههای دفاع ملی هستند. ایتالیا تنها کشوری است که در آن اکثریتی روشن همچنان با این امر مخالفت میکند. نکته قابل توجه آن است که در میان ۱۵ کشور مورد بررسی، اکنون ۴۷ درصد پاسخدهندگان از استقراض جمعی اتحادیه اروپایی برای تأمین مالی ابتکارهای دفاعی حمایت میکنند. این حمایت در پرتغال ۵۹ درصد، دانمارک ۵۶ درصد و در هلند ۵۵ درصد است. تا همین اواخر، چنین ایدهای از نظر سیاسی غیرقابل تصور بود».
آش به اندازهای شور شده که اکثریت اروپاییها حتی از خدمت اجباری سربازی هم دفاع میکنند: «اکثریت مردم فرانسه، آلمان و لهستان اکنون از احیای خدمت اجباری نظامی حمایت میکنند؛ امری که در کشورهایی مانند دانمارک، استونی و سوییس از پیش برقرار است. لهستان و آلمان به ترتیب در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ سربازی اجباری را پایان دادند، در حالی که فرانسه اواخر دهه ۱۹۹۰ خدمت اجباری نظامی را بهتدریج کنار گذاشت. طی ۳۰ سال گذشته، حمایت از سربازی اجباری در بسیاری از کشورهای اروپا به موضعی اقلیت تبدیل شده بود. امروز، این حمایت هرچه بیشتر به جریان اصلی بدل میشود». طبیعتاً این وضعیت خود را در هزینهکرد نظامی اروپا هم بهروشنی نشان میدهد: «هزینههای دفاعی اروپا به سرعت در حال افزایش است. در سال ۲۰۲۴، ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپایی ۴۰۲ میلیارد دلار برای دفاع هزینه کردند؛ رقمی که بسیار فراتر از هزینههای نظامی ۱۶۰ میلیارد دلاری روسیه بود. آلمان نقش پیشتاز را بر عهده گرفته و برلین اکنون یکچهارم کل هزینههای دفاعی اتحادیه را به خود اختصاص داده است؛ جایگاهی که آن را به چهارمین کشور دنیا از نظر هزینههای نظامی تبدیل کرده است. این کشور در مسیر آن است که تا سال ۲۰۲۹میلادی ۱۷۲ میلیارد دلار یا ۳,۶ درصد تولید ناخالص داخلی خود، برای دفاع هزینه کند؛ افزایشی نزدیک به ۲۰۰ درصد نسبت به سال ۲۰۲۲! در بیشتر کشورهای اروپا از این افزایش به عنوان اقدامی ضروری برای بازدارندگی در برابر مسکو استقبال شده است». اروپا برای کاستن از وابستگی نظامی خود به آمریکا هم سخت در تلاش است: «اروپا برای کاهش وابستگی خود به تجهیزات آمریکایی، ظرفیت نظامی - صنعتیاش را نیز افزایش میدهد. در برلین، شرکتهای نوپایی مانند Helsing و Stark Defense برای قراردادهای پهپادی چند میلیارد یورویی رقابت میکنند. در همین حال، Quantum Frontline Industries (یک سرمایهگذاری دفاعی مشترک آلمانی – اوکراینی) اوایل امسال تولید پهپاد در مقیاس صنعتی را نزدیک مونیخ آغاز کرد. هرچند برلین هنوز در آغاز مسیر تلاشهای خود برای توسعه توانمندیهای خودمختار است اما میتواند بر دههها تجربه در تولید تجهیزات سنگین تکیه کند. Rheinmetall، بزرگترین پیمانکار دفاعی آلمان، با شرکت دفاعی ایتالیایی Leonardo برای تولید بیش از ۱۰۰۰ خودروی رزمی پیادهنظام جدید و ۳۵۰ تانک میدان نبرد Panther KF51 برای ارتش ایتالیا همکاری میکند».
اروپاییها در هراس از آمریکا
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها