نماز سرخ

گروه سیاسی: اگر سیزدهم تیر، روز شکستن بغض‌های فروخورده مردم ایران بود، چهاردهم تیر را باید روز آخرین بدرقه دانست؛ روزی که هزاران نفر می‌دانستند دیگر فرصت دیگری برای دیدن پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی نخواهند داشت. از همین رو، میان پایان نخستین روز مراسم وداع و آغاز روز دوم، هیچ فاصله‌ای ایجاد نشد. مصلای امام خمینی(ره) تهران، پس از پایان برنامه‌های روز نخست نیز همچنان بیدار ماند و جریان حضور مردم، حتی برای لحظه‌ای هم متوقف نشد.
بسیاری از عزاداران ترجیح داده بودند شب را در مصلی یا اطراف آن سپری کنند تا بتوانند در دومین و آخرین روز وداع نیز حضور داشته باشند. گروهی دیگر، پس از پایان مراسم روز نخست، تازه راهی تهران شده بودند تا پیش از پایان آیین وداع، خود را به مصلی برسانند. به همین دلیل، از شامگاه سیزدهم تیر تا سپیده‌دم روز چهاردهم، رفت‌وآمد مردم به مصلی بدون وقفه ادامه داشت و شبستان‌های این مکان، لحظه‌ای از حضور عزاداران خالی نشد.
بسیاری از حاضران، پس از زیارت پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی، در گوشه‌ای از شبستان به نماز، دعا یا قرائت قرآن مشغول بودند. برخی در سکوت به جایگاه اصلی مراسم چشم دوخته بودند و گروهی دیگر، در حالی که اشک از چشمان‌شان جاری بود، آرام‌آرام مسیر خروج را در پیش می‌گرفتند تا جای خود را به موج تازه عزادارانی بدهند که پیوسته وارد مصلی می‌شدند. با طلوع خورشید چهاردهم تیر، بار دیگر خیابان‌های اطراف مصلای امام خمینی(ره) مملو از جمعیت شد. مسیرهای منتهی به مصلی بار دیگر شاهد حضور مردمی بود که از نخستین ساعات بامداد، با در دست داشتن پرچم‌های عزا، تصاویر رهبر شهید انقلاب اسلامی و پلاکاردهایی با مضامین مقاومت و خونخواهی، خود را به محل برگزاری مراسم می‌رساندند. ایستگاه‌های قطار شهری، خیابان‌های اطراف و ورودی‌های مصلی، مملو از عزادارانی بود که با گام‌هایی آرام اما مصمم، آخرین ساعات وداع را آغاز می‌کردند.
روز دوم، روز اقامه نماز بر پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی و شهدای خانواده ایشان نیز بود و همین موضوع، اهمیت آن را دوچندان کرده بود. بسیاری از مردم از ساعت‌ها پیش از آغاز برنامه‌های رسمی، خود را به شبستان اصلی رسانده بودند تا بتوانند در این آیین عبادی و معنوی حضور داشته باشند. هرچه زمان می‌گذشت، بر حجم جمعیت افزوده می‌شد، به گونه‌ای که ساعتی پیش از اقامه نماز، صحن اصلی مصلی و شبستان‌ها و خیابان‌های اطراف مصلای امام خمینی(ره) مملو از عزادارانی بود که در فضایی آکنده از حزن، انتظار اقامه نماز را می‌کشیدند.
هرچند فضای مراسم سرشار از اندوه بود اما در میان اشک‌ها، نشانه‌های عزم و استقامت نیز به‌روشنی دیده می‌شد؛ گویی مردم آمده بودند تا هم سوگ خود را ابراز کنند و هم بار دیگر بر پایبندی به آرمان‌هایی که رهبر شهید انقلاب اسلامی سال‌ها برای آنها مجاهدت کرده بود، تأکید کنند.
با نزدیک شدن به زمان اقامه نماز، برنامه‌های معنوی مراسم آغاز شد. پیش از هر چیز، احکام مربوط به نماز میت برای حاضران بیان شد تا عزاداران بتوانند با آگاهی کامل، در این آیین عبادی شرکت کنند.
در ادامه، محمد رسولی با قرائت اشعاری آیینی و حماسی، حال و هوای مراسم را بیش از پیش تحت تأثیر قرار داد. اشعار او که مفاهیمی چون مقاومت و خونخواهی و انتقام را در خود داشت، با همراهی گسترده مردم روبه‌رو شد. بسیاری از حاضران، فرازهایی از شعر را همراه شاعر زمزمه می‌کردند.
پس از آن، حاج‌مهدی سماواتی با قرائت فرازهایی از حدیث شریف کساء، فضای مراسم را سرشار از معنویت کرد. هزاران نفر از عزاداران، همزمان با قرائت این دعای شریف، زیر لب فرازهای آن را زمزمه می‌کردند و بسیاری، دست‌های خود را به نشانه دعا به سوی آسمان بلند کرده بودند.
هرچه عقربه‌های ساعت به زمان اقامه نماز نزدیک‌تر می‌شد، انتظار در چهره حاضران بیشتر نمایان می‌شد. دیگر کمتر کسی سخن می‌گفت. نگاه‌ها به جایگاه اصلی مراسم دوخته شده بود و هزاران نفر، در سکوتی آمیخته با اشک و صلوات، خود را برای لحظه‌ای آماده می‌کردند که قرار بود آخرین نماز بر پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی اقامه شود.
در آن دقایق، گویی زمان برای لحظاتی از حرکت ایستاده بود و هیچ صدایی، جز زمزمه صلوات، تلاوت قرآن و اشک‌های بی‌صدای عزاداران، در فضای مصلی شنیده نمی‌شد.
پیش از آغاز نماز، حاج‌میثم مطیعی با حضور در جایگاه، نوحه‌ای را خواند که از همان نخستین ابیات، حال و هوای مراسم را دگرگون کرد. مطلع نوحه، «این آخرین نماز جماعت است، بازم صف عشق پشت سر امام امت است»، در فضای شبستان طنین‌انداز شد و هزاران نفر از حاضران، بی‌اختیار با آن همصدا شدند. این نوحه، بیش از آنکه صرفاً یک مرثیه باشد، توصیفی از حال همان لحظات بود؛ لحظاتی که مردمی از سراسر ایران، برای آخرین‌بار در کنار رهبر شهید انقلاب اسلامی گرد آمده بودند تا نماز وداع را بر پیکر او اقامه کنند.
با هر فراز از نوحه، صدای سینه‌زنی در بخش‌های مختلف مصلی بلندتر می‌شد. بسیاری از عزاداران، دست بر سینه، اشک‌ریزان با مداح همراهی می‌کردند و برخی نیز تنها با چشمانی خیره به جایگاه، زمزمه‌های او را دنبال می‌کردند. اندوهی که از آغاز مراسم در فضای مصلی جریان داشت، در این لحظات به اوج خود رسید و کمتر چهره‌ای را می‌شد دید که از اشک خالی باشد.
پس از پایان نماز، بار دیگر نوای مرثیه در فضای مصلی طنین‌انداز شد. حاج‌میثم مطیعی این بار با نوحه‌ای دیگر، مراسم را ادامه داد. هنگامی که فراز «اللهم إنا لا نعلم منه إلا خیراً» از بلندگوهای مصلی پخش شد، بسیاری از عزاداران اشک‌ریزان آن را تکرار کردند.
در ادامه، حاج‌محمود کریمی در جایگاه حاضر شد و با اجرای مرثیه‌ای سوزناک، فضای مراسم را بار دیگر تحت تأثیر قرار داد. نوحه «کجا می‌خوای بری؟ چرا منو نمی‌بری؟...» در میان جمعیت انعکاس یافت و هزاران نفر، با چشمانی اشکبار، این مرثیه را همراهی کردند. در بخش‌های مختلف شبستان، صدای گریه عزاداران به‌روشنی شنیده می‌شد و بسیاری از حاضران، در حالی که دست بر سینه داشتند، همراه با نوحه‌خوانی، آخرین لحظات حضور در کنار پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی را سپری می‌کردند.
در ادامه، صفوف نماز، آرام‌آرام شکل گرفت و جمعیت، در امتداد یکدیگر، صحن اصلی و شبستان‌های اطراف و خیابان‌های بیرون را پوشاند.
لحظه موعود فرارسید و نماز بر پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی و شهدای خانواده ایشان به امامت آیت‌الله جعفر سبحانی اقامه شد.
فرزندان رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز در کنار پیکر مطهر پدر و شهدای خانواده حاضر شدند. حجج اسلام مصطفی، مسعود و میثم خامنه‌ای، در کنار دیگر حاضران، در مراسم وداع و اقامه نماز شرکت کردند. 
در کنار خانواده رهبر شهید، مسؤولان عالی‌رتبه کشور نیز در مراسم حضور یافتند. رؤسای 3 قوه، مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف و غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، در کنار دیگر مسؤولان لشکری و کشوری، در صفوف نماز و آیین بدرقه حضور پیدا کردند.
پس از پایان نماز، بار دیگر شعارهای هماهنگ عزاداران در فضای مصلی طنین‌انداز شد. هزاران نفر یکصدا نوای «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز؛ مهدی صاحب‌الزمان(عج)، صاحب عزاست امروز» را سر دادند. این شعار، همراه با سینه‌زنی گسترده مردم، حال و هوای عاشورایی ویژه‌ای به مراسم بخشید و فضای مصلی را در اندوهی مشترک فروبرد.
اندکی بعد، شعار «یالثارات الحسین(ع)» از میان جمعیت برخاست و به‌سرعت در سراسر شبستان گسترش یافت. هزاران عزادار، همصدا با یکدیگر، این شعار را تکرار کردند و بر خونخواهی شهدا و استمرار راه آنان تأکید کردند.
در ادامه مراسم، حاج‌مهدی رسولی نیز با اجرای نوحه و مرثیه، فضای مصلی را بار دیگر آکنده از اندوه کرد. عزاداران با او همصدا شدند و اشک‌ریزان، فرازهای مختلف نوحه را زمزمه کردند. پس از او، سیدمهدی میرداماد با اجرای مرثیه‌ای حماسی، شعار «لشکر ما بقیه‌اللهی است، بیرق ما بیرق خونخواهی است» را با همراهی گسترده مردم طنین‌انداز کرد.
اگر روز نخست مراسم، بیش از هر چیز، روایت رهایی بغض‌های فروخورده و اشک‌هایی بود که پس از ماه‌ها مجال جاری شدن یافته بود، روز دوم، روایت آخرین بدرقه بود؛ بدرقه‌ای که در آن، مردم نه‌تنها با رهبر شهید انقلاب اسلامی وداع کردند، بلکه بار دیگر بر وفاداری خود به آرمان‌هایی که ایشان سال‌ها برای آنها مجاهدت کرده بود، تأکید ورزیدند. در جای‌جای مراسم، این احساس به چشم می‌خورد که برای بسیاری از حاضران، پایان این وداع، پایان یک مسیر نیست، بلکه آغاز مسؤولیتی تازه برای استمرار همان راه است.
آیین 2 روزه وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، از نخستین ساعات بامداد سیزدهم تیر تا پایان برنامه‌های چهاردهم تیر، صحنه حضور گسترده مردمی بود که از سراسر کشور خود را به تهران رسانده بودند؛ مردمی که در این 2 روز، با اشک، دعا، مرثیه، صلوات، شعار و سکوت، احساسات خود را نسبت به رهبر شهیدشان ابراز کردند و هر یک به شیوه‌ای، آخرین سلام خود را به او رساندند.

آیت‌الله مکارم شیرازی: عقب‌نشینی در برابر دشمن متجاوز ممنوع است
آیت‌الله مکارم شیرازی در پیامی به مناسبت تشییع قائد شهید امت اعلام کرد: «همزمان با وداع و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، داغ جانسوز فقدان آن مجاهد فرزانه بار دیگر تازه شد. بی‌تردید، حضور گسترده مردم در این مراسم، جلوه‌ای از اقتدار و وفاداری به آرمان‌های والای انقلاب اسلامی و نشانه استقامت ملت بزرگ ایران و امت اسلامی و تداوم راه نورانی شهیدان خواهد بود.
در این شرایط، توجه به چند نکته ضروری است:
اول- نباید چنین پنداشت که این جنگ پایان یافته است، بلکه مقابله با جبهه استکبار همچنان ادامه دارد، از این رو، هرگونه القای یأس، سستی، بن‌بست و تضعیف روحیه مردم، مسؤولان و نیروهای مسلح، در جهت خواست دشمن و خلاف مصالح کشور و امت اسلامی است، البته امید و استقامت، هرگز به معنای نادیده گرفتن واقعیت‌های میدان نیست، بلکه صبر و پایداری، از مهم‌ترین عوامل پیروزی در آزمون‌های الهی است.
دوم- قاتلان و عاملان این جنایت بزرگ که دست‌شان به خون آن شهید عزیز، فرماندهان، مسؤولان، مردم بی‌دفاع و کودکان مظلوم آلوده است، از کیفر الهی و مجازات عادلانه مصون نخواهند ماند و این خون‌های پاک هرگز فراموش نخواهد شد و امت اسلامی، در چارچوب موازین شرع و قانون، وظیفه خود را در خونخواهی این شهیدان دنبال خواهد کرد.
سوم- مسؤولان، نیروهای مسلح و همه تصمیم‌گیران باید با توکل بر خداوند متعال، اعتماد به وعده‌های الهی، بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های کشور و اتکا به ایمان، صبر و استقامت مردم، با تدبیر، اقتدار و هوشیاری چه در عرصه نظامی و دیپلماسی و عرصه‌های دیگر در برابر دشمن ایستادگی کنند، چرا که تجربه نشان داده هرگونه عقب‌نشینی در برابر دشمن متجاوز، او را بر ادامه تجاوز و زیاده‌خواهی جسورتر خواهد کرد.
چهارم- انقلاب اسلامی بر پایه اصل مترقی ولایت فقیه استوار است و به برکت همین اصل، از گردنه‌های دشوار و توطئه‌های فراوان دشمنان عبور کرده است. ولایت فقیه در نظام اسلامی، محور وحدت، حافظ مصالح امت و رکن استواری نظام است و التزام به آن، وظیفه‌ای همگانی و مایه صیانت از اسلام و کشور است.
پنجم- امروز بیش از هر زمان، حفظ وحدت و همبستگی ملی ضرورتی انکارناپذیر است و نباید اختلاف‌نظرها، هرچند برخاسته از انگیزه‌های صحیح باشد، زمینه تفرقه و تضعیف جبهه داخلی را فراهم آورد، در عین حال، مسؤولان محترم نیز باید با اهتمامی مضاعف در رفع مشکلات مردم و خدمت صادقانه به آنان بکوشند.
اینجانب، بار دیگر شهادت جانسوز آن عزیز و دیگر شهدای این جنگ تحمیلی را به پیشگاه مقدس حضرت بقیه‌الله الاعظم (ارواحنا فداه)، رهبر بزرگوار انقلاب، خاندان معزز شهدا، ملت شریف ایران و عموم مسلمانان جهان تسلیت عرض می‌نمایم، از درگاه خداوند متعال علو درجات آنان را مسالت می‌نمایم و امیدوارم در پرتو عنایات حضرت ولی‌عصر (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف)، عزت و پیروزی اسلام و مسلمین و دفع شر دشمنان هرچه زودتر محقق گردد».

مسیر تشییع رهبر شهید از خیابان دماوند تا بزرگراه لشکری
ایمان عطارزاده، سخنگوی ستاد بدرقه آقای شهید ایران با تشریح جزئیات مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب در تهران اظهار داشت: مسیر اصلی تشییع از خیابان دماوند آغاز می‌شود و پس از عبور از میدان امام حسین، میدان انقلاب اسلامی و میدان آزادی، به سمت بزرگراه شهید لشکری ادامه خواهد یافت.
همچنین بنا بر اظهارات سردار حسن‌زاده، رئیس ستاد تشییع رهبر شهید، تشییع به صورت زمینی و با خودروی مخصوص حمل پیکر انجام می‌شود.

ذوالقدر: مقاومت و انتقام فریاد مردم ایران است    
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی در پیامی در آستانه مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب نوشت: این چند روز چشم‌تان را به ایران بدوزید. این همان ایرانی است که خیال می‌کردید چند روزه می‌توانید آن‌ را از پا درآورید!
وی در ادامه این پیام افزود: این دریای خروشان جمعیت، حالا در وداع و تشییع رهبرشان 2 شعار را فریاد می‌زنند: مقاومت در برابر دشمنان و انتقام خون رهبر شهید ایران.