قیام قم

گروه سیاسی: قم پیش از آنکه سپیده بر گنبد فیروزه‌ای مسجد مقدس جمکران بنشیند، بیدار شده بود. از شامگاه روز قبل، جاده‌های منتهی به شهر کریمه اهل‌بیت(س)، بی‌وقفه پذیرای کاروان‌هایی بود که از اقصی نقاط ایران راهی قم شده بودند. مقصد همه یک نقطه بود: مسجد مقدس جمکران؛ جایی که قرار بود نماز بر پیکر پاک و مطهر امام شهید انقلاب اسلامی اقامه و پس از آن، پیکر مطهر ایشان بر دستان میلیون‌ها عزادار، تا حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) بدرقه شود.
هنوز ساعت‌ها تا آغاز رسمی مراسم باقی مانده بود اما مسجد مقدس جمکران داشت ظرفیت خود را از دست می‌داد. نزدیک 10 ساعت مانده به آغاز رسمی برنامه، بخش قابل توجهی از صحن‌های مسجد مملو از زائرانی شده بود که از شهرهای مختلف کشور خود را به قم رسانده بودند. هرچه شب پیش می‌رفت، بر حجم این جمعیت افزوده می‌شد و حدود ۶ ساعت پیش از آغاز مراسم، دیگر شبستان‌ها، صحن‌ها و فضاهای پیرامون مسجد، مملو از عزادارانی بود که شب را در همان‌ جا به صبح رساندند.
در همین حال، بلوار پیامبر اعظم(ص) نیز از شامگاه دوشنبه، آرام‌آرام به رودخانه‌ای از انسان‌های سوگوار تبدیل شده بود. مسیر ۷ کیلومتری میان مسجد مقدس جمکران و حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، از همان ساعات ابتدایی شب، شاهد حضور مردمی بود که برخی بر سجاده نشسته بودند، گروهی قرآن تلاوت می‌کردند، عده‌ای زیارت عاشورا می‌خواندند و بسیاری نیز در سکوت، چشم‌‌انتظار طلوع صبح و آغاز بدرقه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید خامنه‌ای بودند.
با نزدیک شدن به اذان صبح، مسجد مقدس جمکران دیگر گنجایش پذیرش جمعیت را نداشت. موج عزاداران، از صحن‌های مسجد فراتر رفته و در بلوار پیامبر اعظم(ص) امتداد یافته بود. پیر و جوان، زن و مرد، خانواده‌های شهدا و رزمندگان، طلاب، دانشجویان، کودکان و سالمندانی که از دورترین نقاط کشور خود را به قم رسانده بودند، در کنار یکدیگر ایستاده بودند تا در نماز بر پیکر مطهر و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی حضور یابند.
نماز جماعت صبح، در میان خیل عظیم زائران اقامه شد و پس از آن، فضای مسجد بیش از پیش رنگ و بوی سوگ و عزا گرفت. محسن محمدی‌پناه با بازخوانی نوحه ماندگار «باید برخاست»، حال و هوای مسجد را دگرگون کرد و هزاران نفر از حاضران، با همنوایی و اشک، این نوحه را همراهی کردند. اندکی بعد، محمدجواد شرافت نیز با قرائت اشعاری در وصف حضرت ولی‌عصر(عج)، از آن حضرت به عنوان پناه دلدادگان رهبر شهید یاد کرد.
در ادامه، برنامه‌های آیینی مراسم با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان، روایتگری حسین یکتا، شعرخوانی احمد بابایی و سیدعلی نقیب و مناجات‌خوانی حجت‌الاسلام والمسلمین میرزامحمدی دنبال شد.
با این حال، همه نگاه‌ها به لحظه‌ای دوخته شده بود که قرار بود پیکر مطهر امام مجاهد شهید وارد مسجد مقدس جمکران شود. میلیون‌ها چشم، یک مسیر را دنبال می‌کرد و میلیون‌ها دل، در انتظار نماز بر پیکر ابرمردی بود که نزدیک 4 دهه، پرچم هدایت انقلاب اسلامی را بر دوش کشیده بود.
دقایقی بعد، حضرت آیت‌الله‌العظمی عبدالله جوادی‌آملی برای اقامه نماز بر پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی و شهدای خانواده ایشان وارد مسجد مقدس جمکران شد. حضور مرجع عالی‌قدر تقلید شیعیان، نشانه آن بود که مهم‌ترین بخش مراسم، لحظاتی دیگر آغاز خواهد شد. اندکی بعد، پیکر مطهر امام شهید خامنه‌ای و شهدای خانواده ایشان، در میان صلوات، اشک و زمزمه دعا، وارد مسجد شد و موجی از احساسات، سراسر صحن‌های جمکران را فراگرفت.
اما آنچه در ادامه رقم خورد، بی‌تردید یکی از ماندگارترین و کم‌نظیرترین صحنه‌های این آیین تاریخی بود. نماز بر پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی، تنها در صحن‌های مسجد مقدس جمکران اقامه نشد؛ گستره جمعیتی که برای حضور در این نماز گرد آمده بودند، چنان وسیع بود که صفوف نمازگزاران از مسجد فراتر رفت و در امتداد بلوار پیامبر اعظم(ص) ادامه یافت. صف نخست نماز در مسجد مقدس جمکران شکل گرفت اما آخرین صفوف نمازگزاران، ۷ کیلومتر آن طرف‌تر به حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) رسیده بود. 
پس از پایان نماز، حالا میلیون‌ها عزادار می‌دانستند اکنون نوبت آغاز آخرین همراهی است؛ همراهی‌ای که قرار بود از مسجد مقدس جمکران آغاز شود، در امتداد بلوار پیامبر اعظم(ص) ادامه یابد و با طواف پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی در حرم حضرت فاطمه معصومه(س)، به یکی از ماندگارترین صفحات تاریخ قم و تاریخ انقلاب اسلامی تبدیل شود.
با پایان اقامه نماز، لحظه‌ای فرارسید که میلیون‌ها چشم از نخستین ساعات بامداد در انتظار آن بودند. پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی و شهدای خانواده ایشان، بر دوش مردم قم و خیل عظیم عزادارانی که از سراسر کشور خود را به این شهر رسانده بودند، مسیر تشییع را از مسجد مقدس جمکران آغاز کرد. سراسر بلوار پیامبر اعظم(ص) و مسیر منتهی به حرم حضرت فاطمه معصومه(س)، از ساعت‌ها پیش مملو از جمعیتی شده بود که با چشمانی اشک‌بار منتظر بدرقه آقای شهید بودند.
میلیون‌ها عزادار، در ۲ سوی مسیر و در پشت سر کاروان، گام به گام همراه پیکر مطهر قائد شهید امت اسلام پیش می‌آمدند. بلوار پیامبر اعظم(ص) که از شب گذشته میزبان خیل عظیم زائران بود، اکنون به دریایی از انسان‌های سوگوار تبدیل شده بود. هرچه چشم کار می‌کرد، انبوه جمعیتی دیده می‌شد که از جمکران تا حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، سراسر این مسیر ۷ کیلومتری را پوشانده بودند. تصاویر ثبت‌‌شده از ارتفاع نیز به‌خوبی نشان می‌داد این حضور، تنها به مسجد یا حرم محدود نیست، بلکه تمام محور ارتباطی میان این ۲ مکان مقدس، یکپارچه در اختیار جمعیتی قرار گرفته بود که برای بدرقه امام شهیدشان گرد آمده بودند.
اگر نماز بر پیکر پاک رهبر شهید با صفوفی که از جمکران تا حرم امتداد یافته بود، یکی از کم‌نظیرترین جلوه‌های این روز تاریخی به شمار می‌رفت، تشییع پس از آن نیز تصویری دیگر از همین عظمت را به نمایش گذاشت. میلیون‌ها نفر، شانه ‌به ‌شانه یکدیگر، در مسیری حرکت می‌کردند که نه آغاز آن به‌‌راحتی دیده می‌شد و نه پایانش.
در طول مسیر، شعارهای مردم لحظه‌ای قطع نمی‌شد. «لبیک یا حسین»، «لبیک یا مهدی» و «لبیک یا خامنه‌ای» همچنین شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» و البته فریاد خونخواهی و انتقام بارها و بارها در فضای مراسم طنین‌انداز شد. این شعارها، تنها واکنشی احساسی به یک مراسم تشییع نبود، بلکه برای بسیاری از حاضران، اعلام وفاداری به راه و آرمان‌هایی بود که پیشوای شهید انقلاب اسلامی در طول سال‌های رهبری‌شان بر آنها تأکید کردند.
در جای‌جای مسیر، پرچم‌های جمهوری اسلامی ایران در کنار بیرق‌های سیاه عزا و پرچم‌های مزین به نام اهل‌ بیت(ع)، در دست عزاداران به اهتزاز درآمده بود. بسیاری نیز تصاویر رهبر شهید انقلاب اسلامی را در دستان خود حمل می‌کردند. دست‌نوشته‌هایی که مردم با خود آورده بودند، مضامین مشترکی داشت؛ از قدردانی نسبت به سال‌های مجاهدت و رهبری معظم‌له گرفته تا تأکید بر وفاداری به آرمان‌های انقلاب اسلامی و تجدید عهد با حضرت ولی‌عصر(عج). 
یکی از جلوه‌های برجسته این مراسم، حضور گسترده زائرانی بود که از استان‌های مختلف کشور به قم آمده بودند. بسیاری از آنان، شب را در مسیر یا صحن‌های جمکران سپری کرده بودند تا در نخستین ساعات صبح، خود را به کاروان تشییع برسانند.
با نزدیک شدن کاروان تشییع به حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، موج جمعیت نه‌تنها فروکش نکرد، بلکه هر لحظه بر گستره آن افزوده می‌شد. خیابان‌ها و گذرگاه‌های منتهی به حرم، از ساعت‌ها پیش در اختیار مردمی قرار گرفته بود که برخی از آنان از شب گذشته در این محدوده حضور داشتند و برخی دیگر، پس از اقامه نماز در مسجد مقدس جمکران، خود را به این نقطه رسانده بودند تا آخرین بخش این بدرقه تاریخی را نیز همراهی کنند. گویی قم، دیروز، یکپارچه به صحنه تشییع تبدیل شده بود و همه مسیرهای شهر، به یک مقصد مشترک ختم می‌شد.
حضور چندمیلیونی مردم در این مراسم، دیگر تنها یک توصیف یا برآورد آماری نبود؛ واقعیتی بود که در جای‌جای مسیر به چشم می‌آمد.
در این میان، یکی از ماندگارترین تصاویر روز، همان نمازی بود که ساعاتی پیش بر پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی اقامه شده بود؛ نمازی که صف نخست آن در مسجد مقدس جمکران شکل گرفت و آخرین صفوف آن، ۷‌کیلومتر آن‌سوتر، به حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) رسید. این تصویر، در ادامه تشییع نیز معنای خود را حفظ کرد. همان مسیری که دقایقی قبل، صفوف به ‌هم‌پیوسته نمازگزاران را در خود جا داده بود، اکنون مسیر حرکت میلیون‌ها عزاداری بود که رهبر شهید خود را تا حرم بانوی کرامت بدرقه می‌کردند.
پیکر مطهر امام شهید انقلاب اسلامی با ورود به حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، در میان صلوات و اشک‌های پایان‌ناپذیر، مورد استقبال خیل عظیم زائران و مجاوران قرار گرفت. لحظاتی بعد، آیین طواف پیکر مطهر حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی‌خامنه‌ای و شهدای خانواده ایشان بر گرد ضریح مطهر بانوی کرامت برگزار شد تا پس از آن مهیای سفر به عتبات عالیات شود.