ایلیا داوودی: در میانه غوغای تشییع دهها میلیونی پیشوای شهید انقلاب اسلامی و در لرزه گامهایی که زمین را به گواهی میطلبیدند، یک رنگ بیش از همه چشم را مینواخت: «سرخ». پرچمهای سرخی که بر فراز دستان ملت در اهتزاز بود، منشور صریح خونخواهی است. این سرخ بیقرار، زبان جدید ملت ایران است. پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، نقطه تلاقی این جوشش خیابانی با عقلانیت حاکمیتی است و تاییدی بر مطالبه این موضوع که انتقام از یک حس زودگذر، باید به یک دکترین قطعی و سیاسی تبدیل شود. در این نوشتار، به تبیین این حقیقت میپردازم که چرا انتقام از قاتلان امام حکیم شهید در میان مردم ایران، یک مطالبه غیر قابل معامله است و چرا این خشم مقدس باید کالبد سیاست ایران را تسخیر کند.
در الهیات شیعه، انتقام به معنای بازگرداندن حق پایمالشده و بر هم زدن مصونیت ظالم است. خون مظلوم حقی است که بر زمین مانده و تا زمانی که عدالت درباره آن تحقق نیابد، تاریخ از حیث اخلاقی ناتمام است. به همین دلیل، مفاهیمی مانند خونخواهی، قصاص و «ثارالله» را نباید با کینه شخصی یکی دانست. کینه شخصی از رنج خود آغاز میشود اما خونخواهی دینی از مسؤولیت در برابر حقیقت و حرمت انسان مظلوم سخن میگوید. الهیات انتقام در تشیع، بیش از هر چیز، الهیات نفی فراموشی است. شیعه از واقعه عاشورا آموخته است تحریف حقیقت، تطهیر قاتل، عادیسازی ظلم و وادار کردن جامعه به فراموشی، جنایتی بزرگتر از ریخته شدن خون است. از همین رو، خونخواهی در فرهنگ شیعی مبارزه با نظمی است که قاتل را بیپاسخ و مظلوم را بیصدا میخواهد. اگر امروز به یاد حضرت حسین بن علی علیهالسلام هستیم، اصل آن از این حیث است که از آشتی با ظلم به هر شکل و در هر زمان امتناع دائم داریم. در الهیات شیعه، تعبیر یا لثارات الحسین (ای خونخواهان حسین) نشاندهنده همین پیوند میان خون و مسؤولیت تاریخی است. خداوند «منتقم» است؛ انتقام الهی، ظهور عدالت در برابر ظلمی است که انسانها آن را بیپاسخ پنداشتهاند. این تصور به مؤمن میآموزد جهان از نظر اخلاقی رهاشده نیست و قدرت ظالم، هر اندازه گسترده باشد، نمیتواند برای همیشه جای حق بنشیند.مفهوم انتظار نیز با همین الهیات پیوند دارد. در اندیشه شیعی، حضرت امام مهدی عجلالله تعالی فرجه برپاکننده عدالتی است که حقهای فراموششده را به صاحبان آن بازمیگرداند.
انتظار، پذیرش منفعلانه ظلم نیست، بلکه آمادگی برای جهانی است که در آن جنایت بیپاسخ نمیماند. بنابراین خونخواهی و انتظار هر دو یک حقیقت مشترک دارند: تاریخ نباید به سود ظالم بسته شود و مظلوم نباید برای همیشه در حاشیه بماند.
ارتباط این معنا با امروز ما روشن است؛ ما جامعهای هستیم که با ترور، تجاوز، جنگ و شهادت رهبر عزیزمان و جمعی از شخصیتهای بزرگ خود روبهرو شدهایم؛ پس نمیتوان از مردم خواست تنها سوگواری کنند و سپس همه چیز را به فراموشی بسپارند. سوگ عمومی، طلب پاسخ میکند اما این پاسخ باید از سطح احساس به سطح سیاست، قانون و نهاد ارتقا یابد.
رهبر انقلاب اسلامی در پیامشان اشاره فرمودند انتقام «خواست ملت» است، پس باید آن را در معنای مطالبهای فراتر از یک واکنش لحظهای فهمید. این خواست هنگامی واجد معنای دینی و سیاسی است که به یک اراده پایدار برای اجرای عدالت تبدیل شود، نه آنکه در شعار باقی بماند. مردم میخواهند اطمینان یابند خون شهدا در محاسبات روزمره سیاسی گم نمیشود و گذشت زمان به مصونیت جنایتکاران نمیانجامد.
در سنت تاریخی و معرفتی ما، پرچم سیاه نشان عزا اما پرچم سرخ نشان «خون بازنگشته» است. مردم ایران با پرچمهای سرخ به خیابان آمدند و به جهان مخابره کردند پرونده این جنایت عظیم تاریخی با تشییع و خاکسپاری بسته نخواهد شد. سرخ بودن این بیرقها یعنی خونی که بر زمین ریخته شده، تا منتقم خویش را نیابد آرام نمیگیرد.
پیام حضرت آیتالله خامنهای مد ظلهالعالی، تیر خلاصی بود بر گمانهزنیهای دیپلماتیک که شاید میخواستند انتقام را به زمان و مکانی دیگر یا به پاسخهای غیرمستقیم تقلیل دهند: «این انتقام، خواست ملت ما است و به طور حتم باید صورت بگیرد».
خواست مردم ایران این است که سیاست خارجی کشور، سایه ترس را از سر جنایتکاران برندارد. آنچه باید در دستور کار قرار گیرد، تبدیل زندگی قاتلان به یک جهنم سیار، بیاثر کردن مصونیتهای دروغین بینالمللی برای تروریستهای کت و شلوارپوش کراواتی و نشان دادن این واقعیت است که خون مظلوم بهای سنگینی دارد که تا نسلها گریبان متجاوز را میگیرد. ملت ایران خسته نمیشود و پرچمهای سرخ هیچگاه زمین گذاشته نخواهد شد. انتقام، بخشی از هویت مقاومت ماست. ما از سوگ عبور کردهایم و در عصر حتمیت انتقام ایستادهایم. همانطور که در پیام معظمله آمده است، چه مسؤولان امروز باشند و چه نباشند، این عهدی است میان ملت و آن امام رئوف و شهید والامقام. خون مطهر «آقای شهید ایران» سیاست را به ساحت جهاد بازگردانده و این راه تا فتح و نصرت قطعی بازگشتناپذیر است. دشمنان جنایتکار باید بدانند هر قطره آن خون پاک، هزاران پرچم سرخ نو پدید آورده که سایهبان مرگی هولناک برای آنان خواهد بود. این، اراده الهی است که از نای ملت و پیام رهبر آن برمیآید.
نگاه
فرمان سرخ
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها