باج‌خواهی حرامی

گروه سیاسی: ترامپ روز گذشته مجدداً ادعای عجیب باز بودن تنگه هرمز را مطرح کرد. این در حالی است که تردد از تنگه هرمز کاملاً متوقف شده و حتی سازمان دریانوردی نیز اعلام کرد تردد از مسیر جنوبی در آب‌های عمان نیز تعطیل شده است.
با این حال رئیس‌جمهور آمریکا مدعی است تنگه هرمز باز است. شاید این ادعای ترامپ و انکار مسدود شدن تنگه هرمز در این راستا انجام شده که او از پذیرش تبعات انسداد مجدد آن فرار‌ کند؛ موضوعی که فقط در ذهن متوهم ترامپ امکان‌پذیر است.
ترامپ همچنین در پستی که در شبکه تروث منتشر کرد، مدعی شد آمریکا اکنون نگهبان تنگه هرمز است. وی سپس اعلام کرد آمریکا به خاطر تامین امنیت تردد از تنگه هرمز، از کشتی‌های عبوری عوارض خواهد گرفت. ترامپ نوشت کشتی‌ها باید ۲۰ درصد ارزش محموله‌های خود را به عنوان عوارض به آمریکا پرداخت کنند. این اظهارنظر ترامپ نیز در حالی مطرح شده که پیش‌تر اعلام کرده بود ایران نمی‌تواند از کشتی‌های عبوری در تنگه هرمز عوارض دریافت کند، چرا که این اقدام غیرقانونی است اما حالا رئیس‌جمهور آمریکا با طرح ادعای خلاف واقع کنترل تنگه هرمز توسط آن کشور، می‌‌گوید کشتی‌ها برای عبور از این تنگه باید ۲۰ درصد ارزش محموله خود را به آمریکا پرداخت کنند.‌ این در حالی است که اولاً ادعای ترامپ مبنی بر کنترل آمریکا بر تردد از تنگه هرمز، یک ادعای گزاف و خلاف واقع است و به واسطه تصمیم ایران، تردد از این آبراه فعلاً امکان‌پذیر نیست، ثانیاً ادعای اخذ عوارض ۲۰ درصدی، یک تهدید جدی برای تجارت در این مسیر است، زیرا منجر به تحمیل خسارت بسیار زیادی به کشورها و شرکت‌ها خواهد شد. بنابراین کاملاً پیداست این موضع‌گیری ترامپ، همانند دیگر مواضع او شتاب‌زده، عصبی و به تعبیری توهمی و تخیلی است. موضع‌گیری جدید ترامپ، طرح ادعای عجیب و کذب باز بودن تنگه و کنترل آن توسط آمریکا، همچنین اعلام اخذ عوارض ۲۰ درصدی از کشتی‌های عبوری بابت تامین امنیت تردد از سوی آمریکا، باعث بهت و حیرت دنیا شد، به‌خصوص کشورهای منطقه دچار بهت و شوک شده‌اند.‌ آنها به وضوح شاهدند تنگه هرمز مسدود است و کنترل آن نیز کاملاً در اختیار ایران است. بنابراین به‌خوبی می‌دانند ادعای ترامپ مبنی بر باز بودن تنگه و تسلط آمریکا بر آن، کذب و مضحک است و از آن مهم‌تر، حالا با این وضعیت مواجه شده‌اند که رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید کشتی‌ها برای عبور و مرور از تنگه هرمز باید ۲۰ درصد ارزش محموله خود را تخت عنوان عوارض به آمریکا پرداخت کنند. این خواسته ترامپ در‌ شرایطی است که پیش از این آمریکا بارها اعلام کرده بود با اخذ عوارض عبور توسط ایران مخالف است. بر همین اساس کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز نسبت به این موضوع ابراز مخالفت کرده بودند. ضمن اینکه مقامات این کشورها شاهد بودند جمهوری اسلامی ایران در قبال موضوع اخذ عوارض تردد، واکنش عاقلانه‌ای در پیش گرفت و ضمن پذیرش تامین امنیت تردد از تنگه و ارائه خدمات به کشتی‌های عبوری، اعلام کرد صرفاً اقدام به اخذ هزینه به خاطر ارائه این خدمات خواهد کرد. از سوی دیگر ایران بارها اعلام کرد، در عمل نیز نشان داد میزان هزینه دریافتی بابت تردد کشتی‌ها را بر اساس توافق با عمان تعیین خواهد کرد. در واقع ایران با هوشمندی، به گونه‌ای رفتار کرد که کشورهای حاشیه خلیج فارس، بابت پرداخت هزینه تردد از تنگه هرمز، نگرانی چندانی نداشته باشند. به اعتقاد کارشناسان، سیاست ایران در اطمینان‌بخشی به کشورهای منطقه درباره هزینه تردد نشان داد اولاً ایران یک کشور مسؤولیت‌پذیر است، ثانیاً به همه بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ثابت کرد دنبال سوءاستفاده از تسلط خود بر تنگه هرمز نیست‌. بر همین اساس بود که طی روزهای گذشته و تا قبل از شرارت آمریکا در تنگه هرمز، مقامات کشورهای منطقه، کمتر درباره موضوع پرداخت هزینه عبور و مرور از تنگه هرمز اظهار نظر کردند. با این وجود، مقامات کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس حالا متوجه شده‌اند هدف اصلی آمریکا از شیطنت‌ و شرارت در تنگه هرمز و تلاش ترامپ برای تسلط بر این تنگه، درآمد‌زایی و به تعبیری سرکیسه کردن کشورهای منطقه است. به عبارت دقیق‌تر، حالا کشورهای منطقه متوجه شده‌اند تهدید اصلی برای تردد از تنگه هرمز، مطلقاً ایران نیست، بلکه دولت آمریکا و شخص دونالد ترامپ است.
از سوی دیگر حالا مقامات دنیا به‌ویژه بازیگران منطقه‌ای به طرز ملموس‌تری به این موضوع واقف شده‌اند که عامل اصلی بسته شدن و اخلال در تردد از تنگه هرمز، دولت آمریکا و شخص رئیس‌جمهور آن کشور یعنی ترامپ است. از سوی دیگر مقامات دنیا حتماً این نکته مهم را تایید می‌کنند که اقدام ایران، به عنوان کشوری که دائماً از سوی آمریکا مورد تجاوز نظامی قرار می‌گیرد، در بستن تنگه هرمز، حق جمهوری اسلامی ایران و در حال استفاده از اهرمی است که قوانین بین‌المللی اجازه استفاده از آن را به ایران می‌دهد. به همین دلیل است که طی روزهای گذشته که به واسطه شرارت‌های آمریکا و نقض بند ۵ تفاهمنامه خاتمه جنگ از سوی آن، تردد در تنگه هرمز کند و در نهایت توسط ایران متوقف شد، بیشتر مقامات کشورهای دنیا، همانند جنگ ۴۰ روزه، چه صراحتاً و چه تلویحاً از رفتار دولت آمریکا انتقاد کردند. در همین راستا، بیشتر کشورها به‌ویژه تروئیکای اروپا مجدداً از آمریکا و ایران خواستند مفاد تفاهمنامه خاتمه جنگ را در دستور کار قرار دهند. در واقع این موضع، در اصل یک انتقاد تلویحی از آمریکاست که مفاد تفاهمنامه را چندین نوبت نقض کرده است. به نظر می‌رسد مقامات کشورهای منطقه و دنیا به مرور به ماهیت و پشت‌ پرده اقدامات و مواضع دولت آمریکا درباره تنگه هرمز پی برده‌اند. در خلال جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و پس از مسدود شدن تنگه هرمز توسط سپاه، مقامات آمریکا تلاش کردند ایران را یک عامل ناامنی برای حمل و نقل انرژی دنیا در این منطقه حساس و بااهمیت جلوه دهند. با این وجود در همان مقطع، مقامات کشورهای مختلف، از چین و روسیه گرفته تا فرانسه و انگلیس و آلمان اعلام کردند عامل انسداد تنگه هرمز، حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران بوده است. از همین رو آنها اعلام کردند تنها راه بازگشایی تنگه هرمز، توقف و پایان جنگ علیه ایران است. شرارت‌های اخیر آمریکا در تنگه هرمز باعث شده برآورد کشورهای دنیا درباره عامل اصلی ناامنی و مختل شدن تردد در تنگه هرمز، دولت آمریکا باشد. پس از امضای تفاهمنامه، ایران طبق تعهد خود، فرآیند بازگشایی تنگه هرمز را آغاز کرد. ایران با این اقدام، یک پیام اطمینان‌بخش به دنیا ارسال کرد؛ پیامی که نشان می‌داد ایران عامل ناامنی در تنگه هرمز نیست. نقض مفاد تفاهمنامه درباره تردد از تنگه هرمز از سوی آمریکا و شرارت‌های آن در تنگه طی چند هفته اخیر باعث شد این واقعیت آشکارتر شود که عامل اصلی ناامنی در تنگه هرمز دولت آمریکاست و به‌روشنی ثابت شد ترامپ تمایلی به بازگشایی تنگه هرمز و عادی‌سازی تردد از این آبراه مهم و استراتژیک دنیا ندارد. توئیت روز گذشته ترامپ البته باعث شد یکی از دلایل و اهداف وی از ایجاد اختلال در تردد از تنگه هرمز فاش شود.
ترامپ روز گذشته به دروغ مدعی شد آمریکا به مدت ۵۰ سال امنیت تردد از تنگه هرمز را به صورت رایگان تقبل کرده اما اکنون می‌خواهد ۲۰ درصد ارزش محموله هر کشتی را به عنوان عوارض دریافت کند. البته ترامپ پیش از این نیز اظهار نظرهایی درباره اهمیت درآمدزایی از تنگه هرمز کرده بود تا نشان دهد درباره تنگه هرمز نیز یک دیدگاه کاسبکارانه دارد. بنابراین اکنون برای همه بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ثابت شده آمریکا عامل اصلی اختلال در تردد از تنگه هرمز است و ترامپ نمی‌خواهد جریان تردد از این آبراه عادی شود. ضمن اینکه همه دنیا متوجه شده یکی از اهداف و نیات ترامپ از ایجاد ناامنی در تنگه هرمز، درآمدزایی از این آبراه است.
از سوی دیگر، موضع‌گیری عجیب و غریب ترامپ که نشان‌دهنده تمایلش به تشدید تنش با ایران است، حاوی یک واقعیت مهم دیگر نیز است. دولت آمریکا نشان داده اساساً نمی‌توان نسبت به تفاهم و توافق با شخصی مثل ترامپ امیدوار بود. ترامپ در همان هفته دوم پس از امضای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ با ایران، شروع به نقض مفاد آن کرد و اکنون عملاً این تفاهمنامه را کنار گذاشته و به سیاست‌ها و اقدامات ضدایرانی خود قبل از امضای تفاهمنامه بازگشته است. بنابراین نبود ثبات، همچنین تذبذب و سردرگمی ترامپ کاملاً آشکار است. در چنین شرایطی، انتظار کشورها از ایران برای هر نوع تفاهم یا توافق با ترامپ، غیرمنطقی است. از آن مهم‌تر، اکنون این انگاره در ایران تقویت شده که این رفتار ترامپ نشان می‌دهد مطلقاً نباید درباره برنامه هسته‌ای با او وارد مذاکره یا توافق شد. برنامه هسته‌ای ایران به‌ویژه ذخایر ارزشمند اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصد، دارایی مهم مردم ایران است. با توجه به شرایط فعلی، قطعاً عقلانی و منطقی نیست ایران این سرمایه بزرگ و ارزشمند را در ازای قول و قرارهای شخصی مثل ترامپ، محدود کند.