گروه بینالملل: جنگی که کاخ سفید به غلط تصور میکرد ظرف ۳ روز علیه ایران به نتیجه خواهد رسید، اکنون پنجمین ماه خود را سپری میکند، بیآنکه به اهداف اعلامی واشنگتن دست یابد. این وضعیت سبب شده راهبرد آمریکا بیش از هر زمان دیگری به حملات مقطعی و شبانه محدود شود؛ حملاتی که نهتنها تغییری در معادلات میدانی در برابر ایران ایجاد نکرده، بلکه موج تازهای از انتقادها را در داخل آمریکا و میان تحلیلگران و سیاستمداران غرب برانگیخته است. منتقدان معتقدند دولت ترامپ بار دیگر به جنگی بازگشته که پرهزینه و فاقد دستاورد خواهد بود.
به گزارش «وطن امروز»، شماری از سناتورها، نمایندگان کنگره و کارشناسان حقوقی، ادامه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران را به باد انتقاد گرفته و خواستار توقف ازسرگیری جنگ علیه ایران شدهاند. بالا گرفتن انتقادها از بازگشت ترامپ به جنگ در حالی مطرح میشود که تهران در واکنش به «نقض مفاد تفاهمنامه از سوی واشنگتن» بهطور رسمی بسته شدن تنگه هرمز را اعلام کرد؛ اقدامی که بلافاصله آثار خود را بر بازارهای جهانی انرژی گذاشت. خبرگزاری رویترز گزارش داد در پی تشدید تنشها میان ایران و آمریکا، قیمت نفت به بالاترین سطح یک ماه گذشته رسید و همزمان، تردد نفتکشها در تنگه هرمز به پایینترین میزان در ۲ ماه اخیر کاهش یافت.
تنگه هرمز حیاتیترین گذرگاه انتقال انرژی در جهان به شمار میرود و پیش از آغاز جنگ، روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از این آبراه عبور میکرد. اکنون با تشدید درگیریها و اختلال در عبور و مرور کشتیها، نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی جنگ از مرزهای منطقه فراتر رفته و بازارهای آمریکا نیز تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
نگرانی از موج گرانی در آمریکا
به نظر میرسد اولین نتیجه بازگشت دوباره ترامپ به جنگ علیه ایران بازگشت گرانیها به بازارهای آمریکاست. اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز و رشد قیمت نفت، بازارهای جهانی و اقتصاد آمریکا را تحت فشار قرار داده و بسیاری از اقتصاددانان بار دیگر نسبت به افزایش هزینه سوخت، حملونقل و کالاهای اساسی هشدار دادهاند.
در چنین فضایی، دونالد ترامپ مدعی شد آمریکا قصد دارد با دریافت ۲۰ درصد عوارض از کشتیهای عبوری، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را تأمین کند؛ ادعایی که با واکنشهای منفی در داخل و خارج آمریکا مواجه شد و حتی بسیاری آن را فاقد پشتوانه حقوقی و اجرایی دانستند.
از جمله «اندی کیم» سناتور آمریکایی، ادعای ترامپ درباره دریافت عوارض ۲۰ درصدی از کشتیهای عبوری را رد کرد و هشدار داد این سیاست نهتنها بحران را مهار نمیکند، بلکه هزینههای زندگی شهروندان آمریکایی را افزایش خواهد داد. وی تأکید کرد: «این هزینه سرسامآور، قیمت کالاهای روزمره، از کود مورد نیاز مزارع گرفته تا اسباببازی کودکان را افزایش میدهد».
کیم همچنین اقدامات دولت ترامپ را «تهدیدی برای اقتصاد جهان» توصیف و اظهار کرد: آمریکاییها تاکنون دهها میلیارد دلار هزینه ناشی از افزایش قیمت سوخت را متحمل شدهاند، در حالی که کشاورزان و صاحبان کسبوکارهای کوچک نیز به دلیل تداوم فضای بیثباتی، امکان برنامهریزی بلندمدت برای فعالیتهای اقتصادی خود را از دست دادهاند.
وی در پایان همانند شماری دیگر از سیاستمداران آمریکایی، جنگ با ایران را «اشتباهی پرهزینه» توصیف کرد که نهتنها به اهداف اعلامی واشنگتن دست نیافته، بلکه شرایط اقتصادی و سیاسی آمریکا را نیز پیچیدهتر از گذشته کرده است.
درخواست سناتورها برای توقف جنگ غیرقانونی
در داخل آمریکا نیز شماری از چهرههای برجسته حزب دموکرات، ادامه عملیات نظامی علیه ایران را غیرقانونی و مغایر اختیارات کاخ سفید دانستند. «چاک شومر» رهبر اقلیت دموکراتها در سنای آمریکا، با انتقاد از بازگشت ترامپ به جنگ، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به اصطلاح تفاهمنامه ترامپ با ایران، سریعتر از آنکه جوهرش خشک شود، از هم پاشید».
شومر با اشاره به مصوبات کنگره برای پایان دادن به درگیری نظامی افزود: «مجلس نمایندگان و سنا هر دو به خارج کردن نیروهای ما از مسیر پرخطر و پایان دادن به این جنگ رأی دادند. ترامپ باید از این رأی پیروی کند. دیگر کافی است؛ به جنگ پایان دهید».
همزمان «آدام شیف» سناتور دموکرات ایالت کالیفرنیا نیز با زیر سؤال بردن مبنای حقوقی ادامه جنگ تأکید کرد اقدام دولت ترامپ برای حمله دوباره به ایران بدون کسب مجوز کنگره فاقد وجاهت قانونی است. وی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تحولات هفتههای اخیر نشان داد چرا کنگره باید اختیارات جنگی خود را دوباره اعمال کند. به ما وعده داده شده بود این جنگ ظرف چند هفته پایان مییابد اما اکنون از یک تفاهمنامه ناکام به حملات بیشتر، محاصرهای تازه و آشفتگی گستردهتر رسیدهایم؛ وضعیتی که تنها به افزایش قیمتها منجر شده است».
شیف همچنین ادعای دولت ترامپ مبنی بر اینکه رئیسجمهور میتواند تا ۶۰ روز بدون مجوز کنگره به عملیات نظامی ادامه دهد را فاقد هر گونه مبنای قانونی دانست و تأکید کرد کنگره با رأیگیری مجدد، بر ضرورت پایان دادن به جنگ و بازگرداندن نیروهای آمریکایی از منطقه اصرار خواهد کرد.
مخالفت جهانی با طرح ترامپ در تنگه هرمز
ادعای رئیسجمهور تروریست آمریکا مبنی بر دریافت ۲۰ درصد عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، واکنشهای انتقادی گستردهای را در سطح بینالمللی در پی داشت. بسیاری از کارشناسان و مقامهای سیاسی با تاکید بر اینکه آمریکا هیچ مرز دریایی در تنگه هرمز ندارد، طرح دریافت عوارض از سوی واشنگتن در تنگه هرمز را فاقد مبنای حقوقی دانسته و تأکید کردند ایالات متحده به عنوان کشوری که هیچ مرز دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز ندارد، از منظر حقوق بینالملل صلاحیتی برای وضع عوارض بر عبور و مرور کشتیها در این آبراهه بینالمللی ندارد.
بهرغم ادعای ترامپ برای دریافت عوارض 20 درصدی در تنگه هرمز، اما دولت آمریکا تاکنون هیچ سازوکار حقوقی یا اجرایی مشخصی برای اجرای این طرح ارائه نکرده و همین موضوع، تردیدها درباره عملی بودن این ادعا را افزایش داده است، مضاف بر آنکه ایران نیز اعلام کرده با طرحهای جاهطلبانه آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس بشدت مقابله خواهد کرد.
در میان رهبران خارجی نیز رئیسجمهور برزیل ضمن انتقاد شدید از این پیشنهاد، آن را مصداق «راهزنی دریایی» توصیف کرد و گفت: کشوری که سالها خود را پیشگام مبارزه با دزدی دریایی معرفی کرده، نمیتواند اکنون همان رفتار را در پیش گیرد.
«لولا دا سیلوا» تصریح کرد: «کشوری به اهمیت ایالات متحده که سالها برای مبارزه با دزدی دریایی تلاش کرده، نباید اکنون خودش به یک دزد دریایی تبدیل شود». رئیسجمهور برزیل همچنین تأکید کرد مسؤولیت تنگه هرمز بر عهده آمریکا نیست و واشنگتن حق ندارد برای عبور کشتیها از این آبراه بینالمللی هزینهای مطالبه کند.
لولا، تصمیم دولت ترامپ را اقدامی «ضددموکراتیک» و «ضدتمدنی» خواند و افزود: کاخ سفید در تلاش است از تنشهای نظامی و بحرانهای بینالمللی برای کسب درآمد استفاده کند.
رئیسجمهور برزیل در بخش دیگری از سخنان خود، استدلالهای آمریکا و رژیم صهیونی برای آغاز عملیات نظامی علیه ایران را نیز زیر سؤال برد و گفت ادعاهای مطرحشده درباره برنامه ادعایی تولید سلاح هستهای ایران، فاقد پشتوانه معتبر است. وی با مقایسه این ادعاها با بهانههای آمریکا برای حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ اظهار کرد: همانگونه که ادعای وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق نادرست از آب درآمد، امروز نیز استدلالهای مشابهی برای توجیه جنگ علیه ایران مطرح میشود.
همزمان سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) نیز بهطور رسمی با پیشنهاد آمریکا درباره تنگه هرمز مخالفت کرد. یک سخنگوی این سازمان در گفتوگو با خبرگزاری رویترز اعلام کرد از اظهارات ترامپ درباره تنگه هرمز مطلع است و در انتظار انتشار جزئیات بیشتر این طرح خواهد ماند اما دریافت عوارض از کشتیهای عبوری توسط آمریکا را تأیید نمیکند.
موضعگیری سازمان بینالمللی دریانوردی را میتوان یکی از نخستین واکنشهای رسمی یک نهاد تخصصی بینالمللی به پیشنهاد ترامپ دانست؛ واکنشی که نشان میدهد حتی در سطح نهادهای مسؤول حملونقل دریایی نیز ادعای واشنگتن درباره اخذ عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز با تردیدها و مخالفتهای جدی مواجه شده است.
درخواست استیضاح وزیر جنگ ترامپ
ادامه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، تنها به انتقاد از شخص ترامپ محدود نمانده و اکنون دامنه آن به وزارت جنگ نیز کشیده شده است. همزمان با افزایش انتقادها نسبت به نحوه مدیریت جنگ، برخی اعضای کنگره خواستار پاسخگویی مقامهای ارشد پنتاگون شدند و حتی طرح استیضاح وزیر جنگ ترامپ را مطرح کردند.
در این میان «یاسمین انصاری» نماینده ایرانیتبار دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، با محکوم کردن «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا به ارتکاب جنایات جنگی در ایران و دریای کارائیب، خواستار استیضاح این وزیر جنگطلب شد.
انصاری در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به دلیل رفتارهای مکرر قابل استیضاح، طرح استیضاح هگست را ارائه کردهام». وی افزود: «از حملات غیرقانونی به قایقها در دریای کارائیب گرفته تا بمباران مدرسهای در میناب که در آن ۱۶۸ کودک جان باختند، هگست در این اقدامات نقش داشته است. او باید استیضاح شود».
پیشتر شبکه سیانان در گزارشی اختصاصی فاش کرده بود فرماندهان ارشد ارتش آمریکا پیش از حمله به مدرسه «شجره طیبه» در میناب، هشدارهای اطلاعاتی درباره قدیمی و نادرست بودن دادههای مربوط به این هدف را دریافت کرده بودند اما این هشدارها را نادیده گرفتند.
این گزارش فشارها بر وزارت جنگ آمریکا را افزایش داده بویژه که از روز گذشته گروهی متشکل از بیش از ۲۴ سناتور آمریکایی، از جمله «جک رید» عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح سنا، در نامهای رسمی از دولت ترامپ خواستند تحقیقات ارتش درباره حمله به مدرسه میناب را هر چه سریعتر نهایی کرده و گزارش کامل آن را منتشر کند.
امضاکنندگان این نامه تأکید کردند افکار عمومی آمریکا حق دارد بداند در این عملیات چه رخ داده و چه خطاهایی صورت گرفته است. با این حال دولت ترامپ تاکنون به این درخواستها پاسخی نداده و گزارش نهایی این تحقیقات نیز منتشر نشده است.
تاکید وزیر پیشین خارجه اتریش بر بنبست واشنگتن
همزمان با افزایش انتقادها در داخل آمریکا، برخی شخصیتهای سیاسی و تحلیلگران اروپایی نیز معتقدند واشنگتن در دستیابی به اهداف اعلامشده خود در جنگ علیه ایران ناکام مانده و اکنون در شرایطی دشوار قرار دارد.
در همین راستا «کارین کنایسل» وزیر پیشین خارجه اتریش در گفتوگو با شبکه راشا تودی (RT)، با اشاره به تحولات اخیر، اظهار کرد: از نگاه ترامپ، تنگه هرمز به مهمترین محور بحران تبدیل شده، زیرا کاخ سفید نگران پیامدهای اقتصادی افزایش قیمت نفت و اختلال در صادرات انرژی از این آبراه راهبردی است.
وی گفت: «برای ترامپ هرمز اولویت دارد، زیرا نمیخواهد قیمت نفت سر به فلک بکشد. او ایالات متحده را نوعی فرشته نگهبان تنگه هرمز میبیند». کنایسل با اشاره به ادامه درگیریها، وضعیت کنونی آمریکا را «تنگنا» توصیف کرد و افزود: واشنگتن، برخلاف اهدافی که در ابتدای جنگ اعلام کرده بود، نتوانسته به نتیجه مورد نظر خود دست یابد. به گفته وی، نه ایران تسلیم شده، نه ساختار سیاسی این کشور تغییر کرده و نه آمریکا توانسته دستاورد راهبردی قابل توجهی در میدان به دست آورد.
وزیر پیشین خارجه اتریش افزود: «منظورم این است که آمریکا واقعاً در تنگنا قرار گرفته است. ایران تسلیم نشده، ساختار حاکمیتش تغییر نکرده و به نظر من، از منظر نظامی و دیپلماتیک، آمریکا اکنون با شرایطی بسیار دشوار روبهرو است».
اظهارات کنایسل در شرایطی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر شماری از تحلیلگران غربی نیز با اشاره به طولانی شدن جنگ، افزایش هزینههای اقتصادی و گسترش مخالفتهای داخلی در آمریکا، از دشوارتر شدن موقعیت واشنگتن در جنگ علیه ایران سخن گفتهاند. به باور این کارشناسان، استمرار درگیریها نهتنها چشمانداز روشنی برای تحقق اهداف آمریکا ایجاد نکرده، بلکه بر پیچیدگیهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی جنگ افزوده است.
دفاع تحلیلگر آمریکایی از ایران
در کنار انتقادهای مطرحشده از سوی سیاستمداران آمریکایی و اروپایی، برخی کارشناسان حوزه امنیت و ژئوپلیتیک در آمریکا نیز مشروعیت ادامه جنگ علیه ایران را زیر سؤال برده و از نحوه استناد واشنگتن به حقوق بینالملل انتقاد کردهاند.
تحلیلگر آمریکایی حوزه ریسک ژئوپلیتیک و تحریمها، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با دفاع از اقدام ایران در مدیریت تنگه هرمز، این اقدام را «تاکتیکی دفاعی» در برابر حملات آمریکا توصیف کرد و نوشت ایالات متحده با آغاز یک جنگ تجاوزکارانه علیه یک کشور مستقل، خود زمینهساز شکلگیری شرایط کنونی شد.
«برت اریکسون» خطاب به منتقدان ایران نوشت: «میتوانیم فقط برای یک دقیقه نقاب را کنار بگذاریم و صریح حرف بزنیم؟» وی سپس مطرح کرد: اقدام ایران در تنگه هرمز، واکنشی دفاعی برای تحمیل هزینه به طرفی است که از برتری نظامی برخوردار است.
تحلیلگر آمریکایی همچنین با انتقاد از استناد واشنگتن به حقوق بینالملل، تأکید کرد حمله به ایران، بمباران زیرساختهای حیاتی و کشتن غیرنظامیان، همگی با اصول حقوق بینالملل در تعارض است و در چنین شرایطی نمیتوان اقدامات ایران را محکوم کرد.
اریکسون در ادامه نوشت: «تا آنجا که من میدانم، حمله به غیرنظامیان و آغاز یک جنگ تجاوزکارانه علیه یک کشور مستقل، برخلاف حقوق بینالملل است. بمباران زیرساختهای حیاتی و تأسیسات غیرنظامی نیز نقض آشکار همین اصول به شمار میرود».
وی با اشاره به حمله آمریکا به مدرسهای در میناب، این حادثه را نیز نمونهای از نقض حقوق بینالملل دانست و افزود: کسانی که تنها درباره اقدامات ایران به اخلاق و قوانین بینالمللی استناد میکنند، در قبال عملکرد آمریکا از استانداردی دوگانه پیروی میکنند.
واکنش آمریکاییها به تصمیم ترامپ برای بازگشت به جنگ
راهزن ناکام هرمز
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها