رها عبداللهی: دور سوم تجاوز نظامی آمریکا به ایران عزیزمان ۱۰ روزی هست آغاز شده. دشمن در این مدت بارها مناطق نظامی، زیرساختها و مناطق مسکونی جنوب کشور را با هدف باز کردن تنگه هرمز بمباران کرده و از این سو نیروهای مسلح ما با اقتدار در حال اجرای عملیاتهای گسترده و پاسخهای پشیمانکننده به دشمن هستند.
اما عرصه جنگ برخلاف جنگ ۴۰ روزه تنها در عرصه نظامی نیست و عرصه جنگ شناختی نیز از ابتدای حملات بهشدت فعال است. دشمن میداند هرچه هم زیرساخت بزند و هر قدر از ما شهید بگیرد، به آسانی قادر به گرفتن اهرم ارزشمند هرمز از ایرانیها نیست. تنها امید آمریکا به اختلافافکنی در داخل و سست شدن اراده مسؤولان در حفظ دستاوردهای گذشته است. عملیاتهای روانی اخیر رسانههای پادوی دشمن و شخصیتهای سیاسی ضدمقاومت مثل کمپین جنوب یا نه به جنگ و صلح شرافتمندانه، هدفی جز سفیدشویی جنایات آمریکا، جنگطلب نشان دادن عناصر انقلابی و به فراموشی سپردن قهرمانیهای نیروهای مسلح طی جنگ رمضان و کمرنگ کردن فضای حماسی و ضدآمریکایی افکار عمومی ندارد؛ همه اینها یعنی مقدمات تسلیم!
در این شرایط پیام تعیینکنندهای از سوی حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای از راه رسید و یک بار دیگر تکلیف جامعه را تکرار کرد: وحدت، وحدت، وحدت. پیام وحدت کلمه و اتحاد مقدس معظمله این بار تذکری روشن و انگیزهبخش به منتقدان و مطالبهگران دارد.
ایشان سپس به مساله انتقاد اشاره کردند و ضمن تأکید بر امکان خیرخواهانه بودن و از سر نگرانی و اهتمام برای نظام بودن انتقاد از مسؤولان و در زمره پیشروان بصیرت بودن برخی منتقدان و سرمایه ارزشمند بودن نقد و منتقدان، آنان را به ۲ نکته مهم توجه دادند:
«باید مراقب باشند این رویکرد، اولاً ظلمی را بر بیگناهی روا ندارد که آن خود منشأ محرومیت از برکات و عنایات میشود و ثانیاً موجب شکست در وحدت و انسجام اجتماعی نشود».
ایشان سپس خاطرنشان کردند «با حفظ این جهات، انتقادها موجب رونق و شکوفایی امور خواهد شد».
همانطور که میبینیم رهبر انقلاب اسلامی با وجود تأکید چندباره بر حمایت از مسؤولان، اعتماد به آنان و عدم توهین به ایشان، نقد را فینفسه مطلوب و بلکه موجب رونق و شکوفایی امور دانستهاند؛ بشرطها و شروطها.
چه خوب است اکنون که معظمله چنین مطالبه مهمی از منتقدان دارند، شرط و شروط نقد سازنده را با مروری بر بیانات امام شهیدمان استخراج و چراغ راه کنیم.
حضرت آیتاللهالعظمی شهید خامنهای نهتنها با نقد و مطالبهگری مخالف نبودند، بلکه آن را یک فرصت میدانستند. ایشان بویژه در دهه ۹۰، در سخنرانیهای متعددی شاخصهای نقد و مطالبهگری صحیح را بیان فرمودند تا این فضا را به یک مزیت برای پیشرفت کشور تبدیل کنند. متاسفانه فضای مطالبهگری و عدالتخواهی، در بسیاری موارد از معیارهای حضرت آقا فاصله داشته و دارد. برخی از این معیارها را به جهت اختصار، بدون ارجاع به متن و تاریخ بیانات آقای شهید مرور میکنیم.
دلسوزانه و دوستانه بودن نقد: هم شامل ادبیات نقد میشود و هم ساختار آنکه یأسآفرین نباشد و امید اصلاح را از بین نبرد.
مسؤولانه: با در نظر گرفتن خدا و عاری بودن از اغراض شخصی. امام شهید در این مورد به کسانی اشاره کردند که یک دهه یا بیشتر در کشور همهکاره بودهاند و بعد از پایان مسؤولیت تبدیل میشوند به مخالف!
ارائه راهکار: راهکار و پیشنهاد متقن داشتن، خط تمایز «نقد» و «نِق» است. نقدی که راهکار جایگزین ارائه میدهد، باعث پیشرفت کشور و نق باعث بنبستنمایی کشور است.
حاوی منطق و استدلال درست: تند و تیز و پرسر و صدا بودن، بدون ارائه منطق درست، کمکی به اصلاح نمیکند، بلکه به تعبیر آقای شهید بند دل مخاطب را پاره میکند که «آقا همه چیز از دست رفت!»
توجه به نقاط مثبت و روایت آن، همزمان با نقد نقاط ضعف: این معیار در شرایط فعلی اهمیت بیشتری مییابد. امام شهید در سال آخر بهویژه بین ۲ جنگ میفرمودند «دولت در شرایط سختی است». خود رئیسجمهور هم بارها در تریبونهای رسمی درباره ضعف دولت در مواجهه با شرایط درد دل میکرد و اکنون هم این احساس ضعف در دولت مشهود است. در این شرایط باید به دولت کمک کرد با وجود ضعفهایش، کار کشور را در حد توانش جلو ببرد و تحت تأثیر فشارهایی که میدانیم بیشتر از همه از سوی حامیان سابقش است، کم نیاورد و کشور را با بحران مواجه نکند. توجه رسانهها به نقاط مثبت، به کارگزار نیرو میدهد. این واقعیت را باید قبول کنیم.
اعتراض به یک مدیر یا یک سیاست دولت، اعتراض به نظام تلقی نشود: در بسیاری موارد ادبیات نقد حتی در رسانههای انقلابی به گونهای است که مخاطب آن را اعتراض به نظام تلقی میکند. این همان چیزی است که دشمن انتظارش را دارد تا صحنه را صحنه ناامیدی همگان، حتی حامیان نظام از آینده جمهوری اسلامی بازنمایی کند.
با جزئیات: با ذکر جزئیات باشد تا مخاطب اشکال یکی از اجزای یک دستگاه را به اشکال تمام آن دستگاه، بلکه اشکال کل کارگزاران و مدیران و دستگاهها تعمیم ندهد.
فضای مطالبهگری پیشانی رسانه را به نزاع تبدیل نکند: امری که امام سیدمجتبی خامنهای نیز حداقل ۲ بار نسبت به آن تذکر دادهاند و بهویژه از کنشگران سیاسی و رسانهای خواستهاند اختلافات غیرموجه و حتی موجه را به صحنه نزاع تبدیل نکنند. نزاع حتی اگر در جهت جهاد تبیین باشد، منافی تصویر وحدت است.
رعایت این نکات میتواند کشور و انقلاب را از مزایای بابرکت نقد دلسوزانه و پیشبرنده بهرهمند کند. امید که همه دلسوزان انقلاب با دوری از بدبینیها و دلخوریها، توصیههای امام شهید و امام حاضر را سرلوحه حرکتهای انقلابی خود قرار داده و آرزوی نزاع و تفرقه بین مردم ایران را به دل سیاه دشمن بگذارند؛ انشاءالله.
پیشروان بصیرت چگونه نقد میکنند؟
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها