پیام انتخاب خلیل

گروه بین‌الملل: برخلاف اهداف صهیونیست‌ها برای نابودی کامل جنبش مقاومت حماس، این جنبش فلسطینی پس از 3 سال جنگ و بمباران صهیونیست‌ها، نه‌تنها از صحنه تحولات سیاسی فلسطین حذف نشده است، بلکه اکنون توانسته رئیس جدید دفتر سیاسی خود را معرفی کند. در همین ارتباط جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) روز دوشنبه با صدور بیانیه‌ای از انتخاب دکتر «خلیل الحیه» به‌عنوان رئیس دفتر سیاسی این جنبش خبر داد.
به گزارش «وطن امروز»، بر اساس گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حماس، جنبش مقاومت اسلامی حماس در بیانیه‌ خود اعلام کرد حیه جانشین یحیی سنوار، رئیس شهید دفتر سیاسی حماس شد.
شهید سنوار ۷۰ روز (از ۶ آگوست ۲۰۲۴ تا زمان شهادتش در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۴) رئیس دفتر سیاسی حماس بود. او در این جایگاه، جانشین دکتر اسماعیل هنیه شد که ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۴ به شهادت رسیده بود.
انتخاب دکتر خلیل الحیه با واکنش‌های مثبت بسیاری در میان فلسطینی‌ها روبه‌رو شده است. جنبش جهاد اسلامی فلسطین با صدور بیانیه‌ای، انتخاب حیه به‌ عنوان رئیس جدید دفتر سیاسی جنبش مقاومت اسلامی را موفقیت حماس در برگزاری انتخابات داخلی دانست. به گفته جهاد اسلامی، انتخاب رئیس جدید دفتر سیاسی پس از ترور فرمانده شهید یحیی سنوار، با وجود شرایط پیچیده و تداوم تعرض‌های رژیم اشغالگر، پیامی قدرتمند به دشمن صهیونیست است. جهاد اسلامی تاکید کرد این انتخاب نشان داد جنبش حماس همچنان قدرتمند و منسجم است و دشمن نتوانسته به عزم، اراده و استواری آن آسیبی وارد کند.

از استادی علوم حدیث تا ریاست دفتر سیاسی 
خلیل الحیه، مشهور به «ابواسامه»، پنجم نوامبر ۱۹۶۰ در شهر غزه و در یک خانواده‌ مذهبی متولد شد. وی پس از پایان تحصیلات مقدماتی، مدرک کارشناسی خود را در رشته مطالعات اسلامی از دانشگاه اسلامی غزه دریافت کرد و سپس برای ادامه تحصیل راهی دانشگاه اردن شد و مدرک کارشناسی ارشد گرفت. حیه در ادامه، تحصیلات دانشگاهی خود را تا مقطع دکتری در رشته علوم حدیث ادامه داد. وی در آغاز فعالیت حرفه‌ای خود به تدریس و فعالیت‌های دانشگاهی مشغول بود و مدتی نیز مسؤولیت‌هایی در دانشگاه اسلامی غزه بر عهده داشت.
حیه از سال‌های نخست تأسیس حماس در اواخر دهه ۱۹۸۰ به این جنبش پیوست و به‌‌تدریج در ساختارهای سیاسی و تشکیلاتی آن ارتقا یافت. وی در انتخابات سال ۲۰۰۶ به‌ عنوان نماینده شهر غزه وارد مجلس قانون‌گذاری فلسطین شد و پس از آن، مسؤولیت‌هایی از جمله عضویت در دفتر سیاسی حماس، معاونت رئیس جنبش در نوار غزه و مدیریت برخی پرونده‌های سیاسی و منطقه‌ای را بر عهده گرفت.
پس از شهادت شماری از رهبران ارشد حماس، از جمله شهید اسماعیل هنیه، شهید یحیی سنوار و شهید محمد ضیف، حیه به یکی از محوری‌ترین چهره‌های رهبری جمعی این جنبش تبدیل شد. نام وی بویژه با مذاکرات آتش‌بس و تبادل اسرا گره خورده است. حیه ریاست هیات‌های مذاکره‌‌کننده حماس را در گفت‌وگوهای غیرمستقیم با رژیم صهیونیستی بر عهده داشته و با میانجیان قطری، مصری و طرف‌های بین‌المللی در ارتباط بوده است. وی در این مذاکرات به حفظ مواضع اصلی مقاومت و در عین حال، مدیریت پیچیده پرونده‌های سیاسی شهرت یافته.

معنای یک انتخاب سرنوشت‌ساز
بسیاری معتقدند انتخاب حیه به عنوان رئیس دفتر سیاسی حماس در شرایط فعلی غزه بسیار معنادار است. «وسام عفیفه» نویسنده و تحلیلگر سیاسی فلسطینی در یادداشتی نوشت: اهمیت انتخاب دکتر خلیل الحیه به‌ عنوان رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس، صرفاً در پر کردن جایگاهی نیست که از زمان شهادت یحیی سنوار خالی مانده بود، بلکه اهمیت اصلی آن در سنجش توانایی این جنبش برای بازسازی ساختار رهبری خود پس از جنگی نهفته است که شماری از برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی و نظامی آن را از صحنه خارج کرد.
حماس در جریان جنگ، شماری از رهبران تاریخی و تأثیرگذار خود را از دست داد که در رأس آنان شهید اسماعیل هنیه و شهید یحیی سنوار قرار داشتند. افزون بر این دو، تعدادی از شخصیت‌های سیاسی و نظامی حماس که نقش‌های تشکیلاتی ایفا می‌کردند نیز به شهادت رسیدند. با وجود این، حماس طی چند دهه فعالیت، تجربه‌ای تشکیلاتی و مبتنی بر اصل شورا اندوخته است که به آن امکان داده ضربه‌ها را مهار کند، خلأهای ایجادشده را پر سازد و سطحی از انسجام درونی خود را حفظ کند و اکنون انتخاب حیه پویایی حماس را نشان می‌دهد.

چالش‌های پیش روی رئیس جدید
گزارش‌ها حاکی از آن است خلیل الحیه با چالش‌های داخلی و تشکیلاتی متعددی روبه‌رو است. مرکز اطلاع‌رسانی فلسطین در گزارشی نوشت: حیه اکنون باید مجموعه‌ای از پرونده‌های سرنوشت‌ساز و درهم‌ تنیده را مدیریت کند؛ مسائلی از جمله تثبیت توقف جنگ، اداره مذاکرات، آینده نوار غزه در ترتیبات مربوط به «روز پس از جنگ»، روابط با گروه‌های فلسطینی و همچنین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی که مناسبات حماس با میانجیان، متحدان و مخالفانش را از نو شکل می‌دهد.
مرکز اطلاع‌رسانی فلسطین در ادامه گزارش خود افزود: خلیل الحیه عصای جادویی در اختیار ندارد که بتواند جای خالی رهبران تاریخی را یکباره پر کند و موفقیت وی نیز تنها بر اساس حفظ جایگاه حماس در معادلات درگیری سنجیده نخواهد شد. فوری‌ترین مأموریت حیه، حفظ موجودیت و انسجام جنبش، بازتنظیم مراکز تصمیم‌گیری و تدوین چشم‌اندازی واقع‌بینانه از نقش حماس در صحنه فلسطین، در دوران جنگ و پس از آن است. بنابراین انتخاب رئیس جدید دفتر سیاسی، به خلأ این جایگاه پایان داد اما همزمان آزمونی به‌ مراتب دشوارتر را آغاز کرد: آیا رهبری جدید حماس می‌تواند این جنبش را با همان سرعتی بازسازی کند که محیط پیرامون آن در حال تغییر است؟