دزدی به سبک ترامپ

مهدی حسنی: ۷ ماه از راهزنی قرون وسطایی آمریکا و ربایش رئیس‌جمهور قانونی ونزوئلا می‌گذرد. روزی که این اتفاق رخ داد، ترامپ بی‌هیچ پرده‌پوشی‌ای اعلام کرد میل دارد نفت این کشور را تصاحب کند و میلیون‌ها بشکه نفت به‌زودی به مالکیت آمریکا در خواهد آمد. حالا پس از ۷ ماه، روزنامه «فایننشال تایمز» در گزارشی نشان می‌دهد آمریکایی‌ها عملا میلیاردها دلار پول نفت ونزوئلا را دزدیده‌اند. این واقعیتی است که ۲ ماه پیش، اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا هم به آن اشاره کرد اما اعداد روزنامه انگلیسی سرسام‌آور است. به گزارش فایننشال تایمز، به رغم آنکه آمریکا قول کاهش تحریم‌ها و انتقال پول نفت را به این کشور داده بود، عملا مشغول سرقت است: «ترامپ سال جاری میلادی، بیش از ۱۳ میلیارد دلار از محل فروش نفت ونزوئلا درآمد کسب کرده اما درباره سرنوشت این پول هیچ توضیحی نمی‌دهد. ایالات متحده پس از دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا در ماه ژانویه و انتصاب دلسی رودریگز، معاونش به عنوان رئیس‌جمهور جدید، کنترل صادرات نفت این کشور را در دست گرفت و بخشی از تحریم‌ها را به حالت تعلیق درآورد. درآمدهای نفتی یک‌چهارم تولید ناخالص ملی ونزوئلا را تشکیل می‌دهد و انتظار می‌رفت کاهش تحریم‌ها، محرک قدرتمندی برای اقتصاد این کشور باشد؛ اقتصادی که حتی پیش از زلزله‌های ویرانگر ماه گذشته نیز درگیر بحران بود. با این حال، ۶ ماه پس از به دست گرفتن کنترل این منابع مالی توسط آمریکا، اقتصاددانان می‌گویند نشانه‌های بهبود اقتصاد ونزوئلا چندان پررنگ نیست؛ موضوعی که می‌تواند گواهی بر این باشد که ایالات متحده تمام این درآمدها را به کاراکاس بازنگردانده است». به باور این روزنامه، مقامات آمریکا عملا مشغول کتمان واقعیت در رابطه با این پولند: «واشنگتن روایت‌های ضد و نقیضی درباره نحوه استفاده از این پول ارائه داده است؛ از یک فرمان اجرایی که نقش آمریکا را صرفا «نگهدارنده» توصیف می‌کند تا اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آن کشور که گفته ایالات متحده از نفت ونزوئلا «پول زیادی به جیب می‌زند». رسانه انگلیسی اولا محاسبات خود در رابطه با این درآمد آمریکا را به‌خوبی گزارش می‌دهد و سپس به این واقعیت اشاره می‌کند که از این عدد میلیارد دلاری، شاید چندده میلیون دلار تنها به عنوان تراکنش به ونزوئلا رسیده باشد و عملا همه پول دزدیده شده است: «درآمدهای نفتی احتمالی ونزوئلا با استفاده از داده‌های مربوط به محموله‌های نفت خام این کشور از ماه ژانویه محاسبه شده است.
این داده‌ها توسط کپلر که یک پلتفرم تحلیل داده و حمل‌ونقل کالاست، گردآوری شده‌ است. این داده‌های قیمتی تمام انواع نفت ونزوئلا را در بر نمی‌گیرد و ثبت آنها نیز تازه از ماه فوریه آغاز شده است. ارزش نفت صادرشده از ماه ژانویه که برآورد قیمتی مستقیمی برای آن‌ وجود دارد، در حال حاضر به ۱۱,۵ میلیارد دلار می‌رسد. با این حال، بر اساس الگوهای قیمتی در گذشته، پیش‌بینی می‌شود بشکه‌های قیمت‌گذاری‌نشده، این رقم کل را به بیش از ۱۳ میلیارد دلار رسانده باشد. دولت ونزوئلا وبسایتی را برای رهگیری درآمدهای حاصل از فروش نفت تحت مدیریت آمریکا راه‌اندازی کرد اما این سامانه تاکنون تنها یک تراکنش را ثبت کرده است: انتقال ۳۰۰ میلیون دلار در ماه مارس».
برخلاف ساده‌لوحانی که در ایران و جهان توقع داشتند پس از سرنگونی نیکلاس مادورو، وضعیت این کشور از نظر اقتصادی رشد چشم‌گیری کند، این رشد نه‌تنها محقق نشده، بلکه اصلا اوضاع مناسب نیست و دزدی آمریکایی‌ها هم وضعیت را وخیم‌تر کرده است: «بسیاری از اقتصاددانان انتظار داشتند ونزوئلا سال جاری شاهد یک بهبود اقتصادی قوی باشد، چرا که این کشور تا پیش از ماه ژانویه مجبور بود برای دور زدن تحریم‌های آمریکا، نفت خود را با تخفیف قابل‌ توجهی در بازارهای بین‌المللی بفروشد. دولت ونزوئلا قانون جدیدی در حوزه منابع به تصویب رسانده تا سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز را تشویق کند و میزان تولید نیز در سال جاری اندکی افزایش یافته است. با این حال، فرانچسکو رودریگز، اقتصاددان ونزوئلایی در «مرکز تحقیقات اقتصادی و سیاست‌گذاری» در واشنگتن، گفت نرخ رسمی رشد اقتصادی 2,5 درصدی در ۳ ماه نخست سال ۲۰۲۶، پایین‌ترین میزان ۵ سال گذشته بوده است. او افزود: دلیل اینکه ونزوئلا با وجود افزایش درآمدهای نفتی در ۳ ماه نخست، رشد سریع‌تری نداشته، احتمالا این است که ایالات متحده تمام درآمدهای افزایش‌یافته نفتی را به دولت این کشور منتقل نکرده است. خوزه گوئرا، اقتصاددان ونزوئلایی و قانون‌گذار پیشین مخالف دولت نیز گفت درآمدهای نفتی باید بسیار بیشتر از سال‌های اخیر باشد. او پرسید: پول کجاست؟ هیچ شفافیتی وجود ندارد و دولت آمریکا هم به ما اطلاعاتی نمی‌دهد».
نکته جالب آن است که آمریکایی‌ها ابایی ندارند که اعتراف کنند از این پول برای اعمال فشار بیشتر بر گماشته خود، دلسی رودریگز هم استفاده می‌کنند: «مقامات آمریکا می‌گویند کنترل این منابع نفتی به عنوان اهرم فشار بر رودریگز استفاده شده؛ یکی از اعضای کلیدی نظام چاویست که اکنون کشور را تا حدی بر اساس دستورات واشنگتن اداره می‌کند. در جلسه استماع کنگره در چهارشنبه گذشته، مایکل کوزاک، از مقامات وزارت خارجه گفت: «این پول آنهاست اما [برای استفاده از آن] باید از ما اجازه بگیرند!»
آمریکایی‌ها در شرایطی وقیحانه مشغول دزدی از ونزوئلا هستند که این کشور با یکی از مهیب‌ترین فجایع چند ساله خود مشغول درگیری است و رودریگز در تلاش است بتواند از پول خود این کشور برای بهبود شرایط کشورش استفاده کند: «تعیین تکلیف سرنوشت پول‌های نفت ونزوئلا پس از وقوع ۲ زلزله ویرانگر در ۲۴ ژوئن، به موضوعی بسیار اضطراری‌تر تبدیل شده است. سازمان ملل متحد برآورد می‌کند خسارات واردشده ۲ زمین‌لرزه به ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها به تنهایی بالغ بر ۳۷ میلیارد دلار است. از زمان وقوع زلزله، رودریگز در حال لابی‌گری برای دسترسی به منابع مالی این کشور در خارج از مرزهاست؛ از جمله مبالغی که در اختیار صندوق بین‌المللی پول قرار دارد و طلای ونزوئلا که تا زمان تعیین تکلیف یک پرونده قضایی، در امانت بانک مرکزی انگلیس است».