آتش بر نفت سعودی

گروه بین‌الملل: اعلام محاصره عربستان از سوی یمن حالا کار سعودی‌ها را به جایی رسانده که ریاض دست به دامان رهبران عمان شده تا مسقط برای کوتاه آمدن یمنی‌ها از مواضع خود میانجی‌گری کند. منابع عرب گزارش دادند پس از حمله تلافی‌جویانه نیروهای دولت صنعا به ۲ نفتکش رژیم سعودی در دریای سرخ، هیاتی از ریاض راهی مسقط شد و با مقام‌های عمان درباره راه‌های کاهش تنش با صنعا گفت‌وگو کرد. هدف اصلی این سفر، ترغیب عمان به ایفای نقش میانجی میان ۲ طرف عنوان شده است؛ هرچند این تلاش‌ها تاکنون به توافقی منجر نشده، اما منابع نزدیک به دولت صنعا از پیشرفت‌هایی در روند مذاکرات خبر می‌دهند.
به گزارش «وطن امروز»، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن با اشاره به شکست تلاش‌های میانجی‌گرانه، اعلام کرد پافشاری عربستان بر مواضع خود، این کشور را به سرنوشتی خواهد رساند که به گفته وی «فرعون نیز به آن دچار شد».
«محمد الفرح» تأکید کرد عربستان زمانی از سیاست‌های خود پشیمان خواهد شد که دیگر فرصتی برای جبران وجود نخواهد داشت و آنچه امروز در منطقه در حال وقوع است، نشانه‌های افول رژیمی است که سال‌ها به ملت‌های منطقه آسیب رساند.

اختلاف بر سر فرودگاه صنعا
منابع عرب علت اصلی بن‌بست مذاکرات عمان را اصرار عربستان بر حفظ محدودیت‌های اعمال‌شده بر فرودگاه بین‌المللی صنعا عنوان می‌کنند.
به گفته این منابع، دولت صنعا خواهان بازگشایی کامل فرودگاه و لغو تمام محدودیت‌های پرواز است، اما ریاض همچنان بر ادامه محدودیت‌ها اصرار دارد؛ موضوعی که به مهم‌ترین مانع دستیابی به توافق میان ۲ طرف تبدیل شده است.
همزمان اظهارات اخیر رئیس‌جمهور تروریست آمریکا درباره احتمال انجام عملیات نظامی علیه یمن نیز با واکنش شدید مقام‌های صنعا روبه‌رو شد. «عبدالواحد ابوراس» معاون وزارت خارجه دولت صنعا هشدار داد اگر آمریکا بخواهد تجربه نظامی گذشته خود را در یمن تکرار کند، نیروهای مسلح یمن برای پاسخ به هر گونه حمله کاملاً آماده‌اند.

تحرکات میدانی برای کنترل کامل باب‌المندب
در کنار تحولات سیاسی، گزارش‌ها از تشدید تحرکات نظامی نیروهای دولت صنعا در دریای سرخ حکایت دارد.
شبکه العربیه، رسانه حکومت سعودی، در گزارشی اعلام کرد نیروهای وابسته به صنعا در تلاشند حضور خود را در جزیره «میون» افزایش دهند؛ جزیره‌ای که در ورودی تنگه راهبردی باب‌المندب قرار گرفته و اشراف مستقیم بر مسیر عبور کشتی‌های بین‌المللی دارد.
بر اساس این گزارش، هدف این تحرکات، دستیابی به مواضعی است که امکان نظارت و کنترل گسترده بر یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان را فراهم کند؛ گذرگاهی که ۱۲ درصد تجارت دریایی جهان از آن عبور می‌کند.
همزمان وب‌سایت «نیوز یمن» نیز گزارش داد نیروهای صنعا روند انتقال تجهیزات و استقرار نیروهای خود در جزیره «کمران» را تکمیل کرده و این جزیره را به یک پایگاه پیشرفته نظامی تبدیل کرده‌اند.
جزیره کمران که در غرب سواحل یمن واقع شده، یکی از مهم‌ترین نقاط راهبردی دریای سرخ به شمار می‌رود. این جزیره اردیبهشت سال گذشته بارها هدف حملات هوایی آمریکا قرار گرفت، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد نیروهای یمنی نه‌تنها مواضع خود را حفظ کرده‌اند، بلکه استحکامات نظامی خود را نیز توسعه داده‌اند.
اهمیت کمران تنها به موقعیت جغرافیایی آن محدود نمی‌شود. این جزیره بر مسیر اصلی تردد کشتی‌ها در دریای سرخ اشراف دارد و وجود فانوس دریایی در جنوبی‌ترین نقطه آن، امکان رصد دقیق ترافیک دریایی را فراهم می‌کند.
از سوی دیگر، این جزیره به عنوان کمربند دفاعی بندر «صلیف» و سواحل حُدیده نیز شناخته می‌شود و ارتش یمن از سال‌ها پیش، از آن به عنوان یکی از مراکز نظامی و امنیتی خود استفاده می‌کند؛ موضوعی که به گفته ناظران، دلیل اصلی تمرکز حملات آمریکا به این منطقه در سال گذشته بود.
العربیه در ادامه گزارش خود مدعی شد تحرکات نظامی در جزیره کمران بخشی از برنامه گسترده‌تر دولت صنعا برای تغییر شیوه اعمال فشار در دریای سرخ است؛ راهبردی که علاوه بر حملات موشکی و پهپادی، بر ایجاد حضور مستقیم و میدانی در مناطق مشرف به باب‌المندب نیز تکیه دارد.

طرح جدید دریایی انصارالله
پایگاه اطلاعاتی «شیبا اینتلیجنس» نیز از آغاز مرحله نخست یک طرح عملیاتی جدید توسط انصارالله یمن در دریای سرخ خبر داد.
بر اساس این گزارش، نیروهای صنعا ۳ شناور انفجاری بدون سرنشین، تجهیزات دریایی زیرسطحی و سامانه‌های انفجاری دریایی را به منطقه ساحلی «لُحَیّه» منتقل کرده‌اند.
این پایگاه اطلاعاتی اعلام کرد همزمان یگان‌هایی از نیروهای موشکی نیز به مناطق نزدیک مرز عربستان منتقل شده‌اند. همچنین فرماندهان نیروهای دریایی، گارد ساحلی و منطقه نظامی پنجم ارتش یمن از طرف صنعا مأمور شده‌اند زیرساخت‌های لجستیکی، سکوهای پرتاب و پشتیبانی عملیاتی را برای اجرای عملیات‌های گسترده‌تر دریایی فراهم کنند.

هشدارها وارد مرحله عملی شد
در حالی که ریاض همچنان بر مواضع خود پافشاری می‌کند، نشانه‌ها حاکی از آن است صنعا در اجرای محاصره دریایی عربستان جدی است.
خبرگزاری رویترز اخیرا گزارش داد ۲ نفتکش حامل نفت عربستان در شمال دریای سرخ دچار آتش‌سوزی شدند؛ نفتکش‌هایی که نخستین شناورهای آسیب‌دیده در چارچوب محاصره دریایی اعلام‌شده از سوی یمن به شمار می‌روند. بر اساس این گزارش، ادامه این وضعیت می‌تواند صادرات انرژی عربستان از مسیر دریای سرخ را با اختلال جدی روبه‌رو کرده و تنش‌های منطقه‌ای را بیش از پیش افزایش دهد.
همزمان، سرلشکر یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن هشدار داد اگر عربستان به نقش‌آفرینی نظامی خود ادامه دهد، عمق خاک این کشور هدف عملیات‌های گسترده یمن قرار خواهد گرفت.

باب‌المندب به طور کامل بسته است؟
با وجود گمانه‌زنی‌ها درباره بسته شدن کامل باب‌المندب، مقام‌های دولت صنعا این موضوع را رد کردند.
رئیس هیات مذاکره‌کننده یمن اعلام کرد خبر بسته شدن کامل تنگه صحت ندارد و آنچه در حال اجراست، صرفاً محاصره دریایی علیه سعودی است.
«محمد عبدالسلام» تأکید کرد این اقدام در واکنش به ۱۱ سال محاصره یمن انجام شده و تا زمانی که ریاض به این محاصره پایان ندهد و حقوق مردم یمن را به رسمیت نشناسد، ادامه خواهد یافت.

حلقه محاصره عربستان تنگ‌تر می‌شود؟
منابع یمنی معتقدند مرحله کنونی محاصره تنها آغاز راهبرد جدید صنعا است. گزارش‌ها حاکی است که کنترل مسیرهای دریایی منتهی به بنادر جده و ینبع موجب اختلال در زنجیره تأمین انرژی عربستان شده و احتمال اقدامات شدیدتر نیز وجود دارد.
در همین ارتباط عضو دفتر سیاسی انصارالله، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: تصور عربستان مبنی بر اینکه می‌تواند صادرات نفت خود را از مسیر مدیترانه ادامه دهد، «یک توهم» است. «حزام الاسد» هشدار داد اقدامات بعدی ممکن است صادرات نفت از بندر ینبع را نیز متوقف کند؛ موضوعی که برخی تحلیلگران آن را اشاره‌ای به احتمال هدف قرار گرفتن خط لوله شرق به غرب عربستان می‌دانند؛ خط لوله‌ای که روزانه ۷ میلیون بشکه نفت خام را از شرق آن کشور به بندر ینبع منتقل می‌کند.

پیامدهای جهانی راهبرد صنعا
تشدید تنش‌ها در باب‌المندب تنها محدود به عربستان نیست و پیامدهای آن به بازارهای جهانی نیز سرایت کرده است.
همزمان با افزایش تنش در باب‌المندب، قیمت نفت برنت به ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید و هزینه بیمه کشتی‌های عبوری از دریای سرخ به شکل کم‌سابقه‌ای افزایش یافت.
بر اساس گزارش رویترز، کشتی‌هایی که از باب‌المندب عبور می‌کنند، بویژه نفتکش‌های مرتبط با عربستان و کشورهای غرب، اکنون باید بین یک تا سه درصد ارزش محموله خود را به عنوان حق بیمه پرداخت کنند؛ رقمی که برای نفتکش‌های بزرگ گاه به ۲۰ میلیون دلار در هر سفر می‌رسد.
در چنین شرایطی، نفتکش‌های حامل نفت عربستان برای رسیدن به بازارهای آسیایی با محدودیت‌های بیشتری مواجه شده‌اند و بسیاری از آنها ناچار به انتخاب مسیرهای طولانی‌تر یا استفاده از مسیر کانال سوئز هستند؛ مسیری که علاوه بر افزایش زمان حمل، هزینه‌های انتقال و مصرف سوخت را نیز به شکل محسوسی بالا می‌برد.
کارشناسان معتقدند در صورت تداوم این وضعیت، بازار جهانی انرژی با فشار بیشتری روبه‌رو خواهد شد و علاوه بر افزایش قیمت نفت و گاز مایع، هزینه حمل‌ونقل دریایی، بیمه کشتی‌ها و زمان تحویل کالا در تجارت جهانی نیز افزایش چشمگیری خواهد یافت.