تهدیدات یک دمدمی مزاج!

گروه بین‌الملل: یکی از شناخته‌شده‌ترین ویژگی‌های رئیس تروریست دولت آمریکا در عرصه سیاست خارجی، تغییرات ناگهانی و چرخش‌های مکرر در مواضع او است؛ رفتاری که نه‌تنها در قبال ایران، بلکه در بسیاری از پرونده‌های مهم بین‌المللی دیگر نیز بارها تکرار شده است. مرور مواضع دونالد ترامپ نشان می‌دهد او در فاصله‌ای کوتاه، بارها از تهدید به اقدام نظامی، اعمال فشار حداکثری یا اتخاذ مواضع سختگیرانه سخن گفته، اما اندکی بعد همان مواضع را تعدیل کرده، تغییر داده یا حتی کنار گذاشته است. همین الگوی رفتاری باعث شده بسیاری از تحلیلگران، سیاست خارجی ترامپ را بیش از آنکه مبتنی بر یک راهبرد مشخص بدانند، تابع تصمیم‌های لحظه‌ای و واکنش‌های احساسی او ارزیابی کنند.
به گزارش «وطن امروز»، باب وودوارد، روزنامه‌نگار سرشناس آمریکایی، در کتاب «ترس؛ ترامپ در کاخ سفید» که سال ۲۰۱۸ منتشر شد، وی را چنین توصیف می‌کند: «رهبری از نظر احساسی آشفته، دمدمی‌مزاج و غیرقابل پیش‌بینی».
از سوی دیگر جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی ترامپ نیز در کتاب «اتاقی که همه‌ چیز در آن رخ داد؛ خاطراتی از کاخ سفید» بارها تأکید می‌کند تصمیم‌های ترامپ نه بر اساس یک راهبرد منسجم، بلکه بر پایه خلق‌وخو، منافع لحظه‌ای و تغییرات ناگهانی اتخاذ می‌شود.
این ویژگی شخصیتی، طی ۶ ماه گذشته همزمان با تشدید تنش‌ها میان واشنگتن و تهران، بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داده است. ترامپ در این مدت بارها از «حمله نظامی نابودکننده»، «از بین بردن کامل توان نظامی ایران»، «تسلیم تهران»، «تحریم‌های فلج‌کننده» و «پاسخی بی‌سابقه» سخن گفته، اما روند تحولات میدانی و مواضع بعد او، بارها این تهدیدها را با تردید و پرسش مواجه کرده است.

تهدید بر سر تنگه
تازه‌ترین تهدید ترامپ علیه ایران به تحولات تنگه هرمز مربوط می‌شود. وی چند روز پیش در شبکه‌های اجتماعی هشدار داد اگر ایران به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز حمله کند، آمریکا در مقابل هر کشتی، در پاسخ یکی از پل‌ها یا نیروگاه‌های ایران را هدف قرار خواهد داد. ترامپ چندی بعد ادعای دیگری را مطرح کرد و گفت هر گونه خسارت واردشده به کشتی‌ها و محموله‌های تجاری در تنگه هرمز، از محل دارایی‌های بلوکه‌شده ایران جبران خواهد شد. این دو تهدید اگرچه بر یک موضوع واحد یعنی مساله تنگه هرمز تمرکز داشت، اما به اعتقاد کارشناسان، بیان ۲ تهدید در ۲ زمان مختلف نشان داد حتی تهدیدات ترامپ در تنگه هرمز نیز روی یک مسیر مشخص نیست و وی هر بار تهدید جدیدی را که به ذهنش می‌رسد، مطرح می‌کند.
در همین ارتباط نیز بسیاری از تحلیلگران آمریکایی معتقدند ترامپ در قبال ایران بیش از آنکه از یک راهبرد مشخص پیروی کند، از تاکتیک فشار لفظی و تهدیدهای متغیر استفاده می‌کند؛ رویکردی که تاکنون نتوانسته اهداف اعلامی واشنگتن را محقق کند. خبرگزاری رویترز نیز در تحلیلی با اشاره به سیاست‌های رئیس‌جمهور آمریکا نوشت: راهبرد «لبه پرتگاه» ترامپ در برابر ایران با مانعی جدی روبه‌رو شده است و استفاده از «پیام‌های متناقض، تهدیدهای حداکثری و ادبیات آخرالزمانی» نتوانسته ایران را به عقب‌نشینی وادارد.

عبور از «خط قرمز» اعلام‌شده!
یکی از مهم‌ترین نمونه‌های تناقض میان تهدیدها و عملکرد ترامپ، به هلاکت نظامیان آمریکایی بازمی‌گردد. وی پیش از حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکا در اردن، بارها اعلام کرده بود جان نظامیان آمریکایی «خط قرمز» او است. صریح‌ترین موضع او زمانی مطرح شد که در جریان آتش‌بس کوتاه میان ایران و آمریکا، خبرنگار فاکس‌نیوز از وی پرسید آیا کشته شدن نیروهای آمریکایی خط قرمز او محسوب می‌شود؟
ترامپ در پاسخ گفت: «اگر آنها نیروهای آمریکایی را بکشند، بله؛ خیلی سریع پاسخی جهنمی خواهیم داد».
اما پس از حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکا در اردن و کشته شدن نظامیان آمریکایی، رویکرد رئیس‌جمهور آمریکا تفاوت محسوسی با تهدیدهای قبلی‌اش داشت. رسانه‌های آمریکا گزارش دادند ترامپ به جای تمرکز بر کشته شدن نظامیان آمریکایی، تلاش کرد تلفات جنگ با ایران را با جنگ‌های ویتنام، کره، عراق و افغانستان مقایسه کند و مدعی شود تعداد کشته‌های این جنگ بسیار کمتر از جنگ‌های گذشته بوده است. شبکه تلویزیونی ای.بی.سی آمریکا نیز مقایسه تلفات جنگ با ایران با تلفات ارتش آمریکا در جنگ‌های پیشین از سوی ترامپ را تلاشی برای کم‌اهمیت جلوه دادن افزایش تلفات آمریکا در جنگ با ایران توصیف کرد.
وی همچنین در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک‌پست، کشته شدن نظامیان آمریکایی در اردن را صرفاً «مایه تأسف» خواند؛ موضعی که با تهدیدهای پیشین او درباره «خط قرمز بودن جان نظامیان تروریست آمریکایی» تفاوت آشکاری داشت. در همین زمینه روزنامه صهیونی جروزالم پست نیز نوشت نحوه واکنش ترامپ به حادثه اردن با اظهارات قبلی او درباره پاسخ قاطع به کشته شدن نیروهای آمریکایی «متناقض» به نظر می‌رسد.

تهدید به نابودی زیرساخت‌ها
یکی دیگر از محورهای ثابت اراجیف ترامپ، ادعای نابودی زیرساخت‌ها و توان موشکی ایران است. وی بارها اعلام کرده حملات آمریکا، قابلیت‌های موشکی ایران را به‌شدت تضعیف کرده است، اما ارزیابی‌های منتشرشده در رسانه‌های غرب، تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد.
وال‌استریت ژورنال نیز در تازه‌ترین گزارش خود به نقل از مقام‌های نظامی آمریکا نوشت: ایران همچنان از توان موشکی قابل توجهی برخوردار است و برخلاف انتظار واشنگتن و تل‌آویو، بخش مهمی از زیرساخت‌های موشکی خود را حفظ کرده است. بر اساس گزارش روزنامه چاپ آمریکا، حملات واشنگتن و تل‌آویو در جریان جنگ ۴۰ روزه، بیش از آنکه ظرفیت تولید و ذخیره موشک‌های ایران را از بین ببرد، عمدتاً ورودی و خروجی برخی شهرهای موشکی را هدف قرار داده و تنها موجب کاهش موقت سرعت و حجم حملات موشکی ایران شده است.
وال‌استریت ژورنال همچنین به نقل از تحلیلگران نظامی گزارش داد ایران طی ۱۰۰ روز گذشته، پایگاه‌های موشکی آسیب‌دیده را بازسازی کرده، بخش مهمی از ذخایر موشکی خود را حفظ کرده و حتی توانایی خود برای عبور از سامانه‌های دفاع هوایی آمریکا را ارتقا داده است.
این ارزیابی‌ها در حالی منتشر می‌شود که ترامپ همچنان از «تضعیف شدید» توان موشکی ایران سخن می‌گوید؛ ادعایی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، با واقعیت‌های میدانی و ادامه حملات موشکی ایران همخوانی ندارد.