گروه بینالملل: پس از یک حادثه بمب گذاری در مسکو، پایتخت روسیه، برخی رسانهها از بازگشت سناریوی ترورهای زنجیرهای در روسیه خبر میدهند. خبرگزاری دولتی «ریانووستی» روسیه روز شنبه به نقل از کمیته ملی مبارزه با تروریسم این کشور، از انفجار بمب دستساز در جریان برگزاری یک مراسم خصوصی در رستورانی در مرکز مسکو خبر داد. بنا بر این گزارش، در این انفجار دستکم 3 نفر از جمله زنی که مظنون به حمل بمب بود، کشته و ۲۱ تن مجروح شدند.
به گزارش «وطن امروز»، بنا بر اعلام کمیته ملی مبارزه با تروریسم روسیه، زنی ناشناس در حالی که وسیلهای را حمل میکرد که به گمان مقامات بمب دستساز بود، تلاش کرد وارد رستوران مجلل «بالزی روسی» در میدان «کودرینسکایا» مسکو شود که نگهبان مانع ورود او شد و بمب همان جا، مقابل در ورودی رستوران منفجر شد که به کشته شدن این زن، نگهبان و یکی از مشتریان رستوران انجامید.
مقامات هویت این زن یا انگیزه او را اعلام نکردهاند. همچنین مشخص نیست آیا او این بمب را که وزن آن یک کیلوگرم مواد انفجاری اعلام شده، به عمد منفجر کرده است یا خیر؟
به گزارش روزنامه «کامرسانت»، به نظر میرسد هدف این انفجار مهمانان یک مراسم خصوصی بودند که آن زمان در تراس رستوران حضور داشتند. بنا بر اعلام وبسایت «بالزی روسی»، این رستوران در زمان انفجار میزبان یک ضیافت خصوصی بود و به همین دلیل درهایش به روی عموم بسته بود.
رستوران مجلل بالزی روسی در ساختمان میدان «کودرینسکایا» یکی از بناهای مشهور موسوم به «هفت خواهران» مسکو واقع است. این آسمانخراشها دهه ۱۹۵۰ میلادی به سبک معماری استالینی ساخته شدهاند و معمولا رستورانهای مجلل این ساختمانها میزبان مراسمهای مرتبط با خانوادهها و چهرههای سیاسی و نظامی بانفوذ روسیه هستند. از این رو برخی گمانهزنیها حاکی از آن است هدف انفجار اخیر، یک مقام نظامی ارشد روسیه بوده است. خبرگزاری الجزیره نیز با اشاره به شیوه انفجار اخیر گفته است حداقل 3 تن از ژنرالهای ارشد روس طی 3 سال گذشته به همین شیوه در مسکو ترور شده و جان خود را از دست دادهاند و به نظر میرسد هدف بمبگذاری اخیر نیز یک مقام ارشد نظامی ارتش روسیه بوده است. این در حالی است که یک فرمانده دیگر روسیه نیز چند ماه پیش از یک عملیات ترور در مسکو جان سالم به در برده بود. علاوه بر مسکو، در شهر سنپترزبورگ هم ترور افراد نزدیک به ارتش روسیه دنبال شده و چند ماه پیش یک خبرنگار فعال در میدان جنگ اوکراین جان خود را از دست داد.
اوکراین، مجری عملیاتهای تروریستی
اگرچه هنوز هیچ گروهی مسؤولیت عملیات تروریستی اخیر در روسیه را بر عهده نگرفته و اوکراین هم هیچ موضع رسمی درباره این حادثه نداشته و نتیجه نهایی تحقیقات هم منتشر نشده اما گمانهزنیهای متعددی درباره نقش اوکراین در انفجار و ترورهای هدفدار در روسیه منتشر شده است. هر چند درباره انفجار اخیر سند قطعی وجود ندارد اما در برخی عملیاتهای تروریستی مشابه در روسیه، نقش سرویس امنیتی اوکراین (SBU) یا اداره اطلاعات نظامی اوکراین (HUR) بهطور مستقیم یا غیرمستقیم تأیید شده است. به عنوان نمونه، میتوان به نقش تاییدشده اوکراین در ترور سپهبد ایگور کریلف، فرمانده نیروهای دفاع شیمیایی، بیولوژیک و هستهای ارتش روسیه در دسامبر ۲۰۲۴ اشاره کرد. رویترز به نقل از یک منبع در سرویس امنیتی اوکراین گزارش داد این عملیات توسط سرویس امنیتی اوکراین طراحی و اجرا شد و کریلف به دلیل نقش پررنگش در توسعه شیمیایی ارتش روسیه هدف قرار گرفت.
سرویس امنیتی اوکراین همچنین مسؤولیت یا نقش خود را در چند عملیات دیگر علیه اهداف نظامی و صنایع دفاعی روسیه پذیرفته یا منابع نزدیک به این نهاد آن را برای رسانههای غرب تأیید کردهاند. از جمله میتوان به ترور میخائیل شاتسکی، دانشمند صنایع موشکی روسیه یا ترور یک افسر ارشد سازمان اطلاعات نظامی روسیه (GRU) در حومه مسکو اشاره کرد. همچنین در عملیات خرابکارانه علیه پل کریمه و برخی زیرساختهای نظامی روسیه نقش اوکراین بر اساس اعلام منابع اروپایی و آمریکایی تایید شده است.
الگوی ترورهای منتسب به اوکراین نیز دارای شباهت یکنواختی است. بر اساس گزارش روزنامه کامرسانت، در عملیاتهای تروریستی چند سال گذشته اوکراین در روسیه، اهداف این عملیاتها عمدتاً شامل فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان صنایع دفاعی، مدیران مرتبط با تولید تسلیحات و چهرههای برجسته حامی جنگ بودهاند و روش اجرا نیز غالباً استفاده از خودروهای بمبگذاریشده، مواد منفجره مخفی، پهپادها یا تیمهای عملیاتی مخفی بوده است.
بنابراین انفجار اخیر در مسکو با مواد منفجره مخفی، شباهت زیادی به عملیاتهای پیشین سرویس امنیتی اوکراین در روسیه دارد.
اوکراین به دنبال بحرانآفرینی در روسیه
نقش اوکراین در عملیاتهای تروریستی علیه مقامات نظامی روسیه در شرایطی است که طی یک ماه گذشته اوکراینیها همزمان حملات نظامی خود به روسیه را تشدید کردهاند. عصر یکشنبه هم گزارش شد حملات پهپادهای دوربرد اوکراین، این بار نووسیومیکینو، یک مرکز فنی مرتبط با شبکه تجارت الکترونیک را هدف قرار داد. رویترز گزارش داد این حمله برای هدف قرار دادن بزرگترین شبکه تجارت الکترونیک و لجستیک روسیه انجام شد.
طی چند هفته گذشته نیز اوکراین حملات شدیدی را علیه تاسیسات نفتی روسیه انجام داد و پالایشگاههای روسیه را با چالش تولید و فعالیت روبهرو کرد. اگرچه روسها به این حملات پاسخ میدهند اما حملات اوکراین زیان زیادی به صنعت نفت روسیه وارد کرده؛ حملات مکرر پهپادی به زیرساختهای نفتی روسیه موجب محدود شدن تولید نفت روسها شده است. بررسی گزارشها حاکی از آن است در یک ماه گذشته حملات پهپادی اوکراین به صنایع نفت روسیه از نظر گستره، تعداد و هدفگیری سیستماتیک به سطح بیسابقهای رسیده و تقریباً تمام پالایشگاههای بزرگ روسیه را هدف قرار داده است.
پالایشگاه اومسک به عنوان بزرگترین پالایشگاه روسیه با ظرفیت سالانه ۲۲ میلیون تن، پالایشگاههای تانِکو و تایف-انکی در تاتارستان، پالایشگاه ساراتف، ۹ نفتکش در دریای آزف و یک ایستگاه پمپاژ محصولات نفتی در باشقیرستان و پالایشگاه سیزران در استان سامارا با ظرفیت سالانه ۸.۵ میلیون تن از جمله مهمترین پالایشگاهها و تاسیسات نفتی روسیه هستند که فقط در یک ماه گذشته هدف حملات اوکراین قرار گرفتهاند.
از سوی دیگر حملات مکرر اوکراین به زیرساختهای پالایشی روسیه بویژه در یک ماه اخیر، نیمی از تولید بنزین این کشور را تعطیل و مسکو را به واردکننده سوخت تبدیل کرده است. فایننشال تایمز گزارش داد ۴۵ درصد ظرفیت پالایشی روسیه پس از حملات اوکراین از دست رفته و حمله به ۱۸ پالایشگاه از ۲۶ پالایشگاه روسیه زمینه توقف ۴۵ درصدی تولید فرآوردههای نفتی را فراهم کرده است. برخی گزارشها نیز از روسیه حاکی از آن است شهروندان در برخی شهرها از جمله چیتا در منطقه ترانسبایکال برای دریافت سوخت تا ۳۶ ساعت در صف میمانند و برخی به دلیل اتمام بنزین، مجبور به هل دادن خودروهای خود میشوند.
کارشناسان اقتصاد معتقدند این بحران بهسادگی قابل حل نیست و تداوم حملات اوکراین به زیرساختهای نفتی، زنجیره تأمین در روسیه را با چالشهای جبرانناپذیری مواجه خواهد کرد.
دست ناتو پشت سر کییف
همزمان با حملات اخیر اوکراین علیه روسیه، بسیاری این پرسش را مطرح کردهاند: آیا اوکراین به صورت مستقل در حال انجام این اقدامات ایذایی است؟ این در حالی است که توان نظامی اوکراین قابل مقایسه با توان نظامی روسیه به عنوان یک ابرقدرت نظامی دارای بیشترین زرادخانه سلاح هستهای نیست و شاید از این رو نیز، روسیه در یک ماه گذشته بارها انگلیس و برخی کشورهای اروپا را به نقشآفرینی مستقیم یا غیرمستقیم در تشدید حملات دوربرد اوکراین متهم کرده است.
حتی کارشناسان اروپایی نیز به نقش کشورهای عضو ناتو در تقویت توان نظامی اوکراین برای تشدید حملات علیه روسیه اذعان کردهاند. نیکول کونیگ، رئیس بخش سیاستگذاری کنفرانس امنیتی مونیخ در یادداشتی به نقش کشورهای غرب در تشدید حملات اخیر اوکراین علیه روسیه اشاره کرد و نوشت: اوکراین برای انتخاب اهداف راهبردی از اطلاعات ماهوارهای و الکترونیک کشورهای غرب بهره میبرد، هرچند جزئیات این همکاری محرمانه است. در یادداشت این کارشناس آلمانی اشاره شده انگلیس طی سالهای اخیر دهها هزار نظامی اوکراینی را آموزش داده و این آموزشها اکنون بر عملیات پهپادی و جنگ الکترونیک متمرکز شده است.
روزنامه گاردین نیز در گزارشی نوشت: رشد سریع تولید پهپادها و موشکهای دوربرد اوکراین با حمایت مالی و فناورانه کشورهای غرب و ناتو همراه است، هرچند بخش عمده تولید اکنون در داخل اوکراین انجام میشود. به طور کلی بسیاری از رسانههای غرب تشدید حملات اخیر اوکراین علیه روسیه را نتیجه افزایش توان تولید داخلی پهپادها و موشکهای اوکراین در پرتو حمایتهای غیررسمی و پنهان ناتو و کشورهای اروپا میدانند.
گزینههای روی میز مسکو
همزمان با تشدید تنشهای اوکراین علیه روسیه، به نظر میرسد روسها در راستای تغییر موازنه جنگ به نفع خود، ناگزیر هستند هزینه حمایت از اوکراین را برای اروپاییها افزایش دهند. برخی منابع غربی معتقدند روسیه بیش از آنکه وارد جنگ مستقیم با اروپا شود، احتمالاً فشار خود را از طریق جنگ غیرنظامی علیه اروپاییها افزایش خواهد داد. اندیشکده کارنگی نوشت: کرملین به دنبال افزایش فشار هیبریدی برای شکستن انسجام اروپا است و این اقدامات میتواند شامل عملیات اطلاعاتی، خرابکاری، حملات سایبری و فشارهای سیاسی باشد.
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) و شورای اتحادیه اروپایی هم در گزارشی تأکید کردند روسیه در برابر تشدید تنشهای اوکراین به دنبال پاسخ به حامیان اروپایی کییف است و ناتو هم در بیانیه رسمی خود که هفته گذشته منتشر شد، نسبت به انجام فعالیتهای سایبری روسیه علیه خود هشدار داد و این اقدامات را تهدیدی علیه امنیت اروپا دانست.
در واقع تنشافزایی اوکراین اکنون روسیه را در موقعیتی قرار داده که خود را ناگزیر به پاسخ متقابل به ناتو و کشورهای اروپا میبیند. به گفته کارشناسان، مقامات کرملین میدانند اگر حمایت نظامی، اطلاعاتی و مالی کشورهای اروپا از اوکراین بدون هزینه باقی بماند، ممکن است این حمایتها گسترش یابد و از همین رو بعید نیست طی هفتههای آتی شاهد تشدید تنشهای مسکو با اروپا و همچنین دور جدیدی از عملیاتهای متقابل روسها علیه حامیان اروپایی اوکراین باشیم.
گزارش «وطن امروز» از نقش پشت پرده ناتو و غرب در تشدید عملیاتهای کییف علیه مسکو
اروپا آتشبیار معرکه اوکراین!
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها