رودست صنعا به ریاض!

گروه بین‌الملل: در یکی از شدیدترین موج‌های درگیری در یمن از زمان ازسرگیری عملیات نظامی پس از آتش‌بس سال ۲۰۲۲، نیروهای مسلح یمن حملات گسترده‌ای را علیه مواضع و اردوگاه‌های نیروهای وابسته به سعودی در استان‌های مأرب و حضرموت انجام دادند.
به گزارش «وطن امروز»، این حملات که با استفاده از موشک‌های بالستیک و پهپادهای تهاجمی انجام شد، نگرانی‌ها درباره بازگشت یمن به چرخه جدیدی از درگیری‌های گسترده را افزایش داده است. منابع یمنی شمار تلفات نیروهای دولت مورد حمایت عربستان را ده‌ها نفر اعلام کرده‌اند، در مقابل مقام‌های یمنی و منابع وابسته به دولت صنعا این عملیات را اقدامی پیش‌دستانه برای جلوگیری از تحرکات نظامی نیروهای مورد حمایت ریاض توصیف کردند.
خبرگزاری‌های بین‌المللی نیز از کشته شدن دست‌کم ۳۰ مزدور سعودی و زخمی شدن ۵۰ نفر دیگر در حملات اخیر خبر دادند؛ حملاتی که در مأرب و حضرموت انجام شد و از آن به عنوان یکی از خونین‌ترین عملیات‌ها علیه مزدوران سعودی از زمان آتش‌بس ۲۰۲۲ یاد شده است.
در همین حال گزارش‌هایی از گسترش دامنه درگیری به خاک عربستان نیز منتشر شده است. بر اساس برخی گزارش‌ها، حملات و تبادل آتش در منطقه مرزی نجران نیز به زخمی شدن شماری از نیروهای سعودی منجر شده است.

موج گسترده حملات موشکی و پهپادی
منابع یمنی نزدیک به دولت صنعا گزارش دادند نیروهای مسلح یمن طی 3 روز، حدود ۵۰ موشک بالستیک و ۳۰ پهپاد علیه مواضع نیروهای وابسته به عربستان شلیک کرده‌اند. بر اساس اعلام همین منابع، تنها در روز جمعه حدود ۲۰ موشک و ۱۵ پهپاد تهاجمی در عملیات‌های مختلف به کار گرفته شد.
اهمیت این عملیات تنها به تعداد پرتابه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه گستره جغرافیایی حملات و استفاده همزمان از موشک‌های بالستیک و پهپادهای تهاجمی نیز قابل توجه است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع یمنی، بخش مهمی از موشک‌ها از مناطق کوهستانی غرب و شمال‌ غرب مأرب شلیک شده است. از جمله رشته‌کوه‌های هیلان در شهر صرواح، اطراف اردوگاه ماس در شهر مدغل و مناطقی در امتداد جبهه‌های شرق صنعا در فهرست مناطق مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
گزارش‌ها همچنین از فعالیت موشکی و پهپادی در استان جوف حکایت دارد؛ مناطقی که از نظر جغرافیایی امکان هدف قرار دادن مواضع نیروهای مزدور سعودی در جبهه‌های شمال و شرق را فراهم می‌کنند.
عملیات اخیر نشان می‌دهد نیروهای مسلح یمن تلاش کرده‌اند به جای تمرکز حملات بر یک محور، شبکه‌ای از مواضع و تجمعات نظامی نیروهای وابسته به عربستان را در چند جبهه به طور همزمان هدف قرار دهند.

چه تسلیحاتی در حملات استفاده شده است؟
کارشناسان نظامی آگاه به تحولات یمن معتقدند بخش قابل توجهی از تسلیحات مورد استفاده نیروهای مسلح یمن در عملیات‌های داخلی، بر پایه زرادخانه‌ای است که انصارالله طی سال‌های جنگ توسعه داده است.
در میان موشک‌هایی که طی سال‌های گذشته در عملیات‌های انصارالله مورد استفاده قرار گرفته‌اند، خانواده موشک‌های بدر، زلزال و برکان قرار دارند. همچنین پهپادهای تهاجمی و انتحاری مختلفی از جمله از خانواده پهپادهای «قاصف» در عملیات‌های این گروه مورد استفاده قرار گرفته ‌است.
گزارش‌های سازمان ملل نیز پیش‌تر نشان داده بود انصارالله از ترکیبی از موشک‌های بالستیک و سامانه‌های هوایی بدون سرنشین در حملات خود استفاده کرده است. در گزارش کارشناسان سازمان ملل در سال‌های گذشته، موشک‌های بدر و پهپادهای ساخت داخل از جمله تسلیحات مورد استفاده در عملیات‌های صنعا معرفی شده بود. 
آنچه روشن‌تر به نظر می‌رسد، توانایی نیروهای مسلح یمن در حفظ و توسعه ظرفیت حملات ترکیبی موشکی و پهپادی است؛ ظرفیتی که طی سال‌های جنگ به یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتش یمن و دولت صنعا برای ضربه زدن به اهداف نظامی تبدیل شده است.

زرادخانه‌ای که در سال‌های آتش‌بس توسعه یافت
یکی از پرسش‌های مهم درباره حملات اخیر این است که چگونه انصارالله و صنعا پس از چند سال کاهش نسبی درگیری‌های گسترده، همچنان قادر به اجرای عملیات‌هایی با حجم بالای موشکی و پهپادی است.
آتش‌بس مورد حمایت سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ شدت درگیری‌های گسترده در بسیاری از جبهه‌های یمن را به شکل محسوسی کاهش داد اما به معنای خلع سلاح طرف‌های درگیر یا پایان کامل جنگ نبود. در نتیجه، توقف نسبی عملیات‌های بزرگ به نیروهای دولت صنعا فرصت داد بخشی از توان نظامی خود را حفظ و سازماندهی کنند.

انصارالله: عملیات‌ها پیش‌دستانه است
دفتر سیاسی جنبش انصارالله در واکنش به حملات اخیر، عملیات نیروهای مسلح یمن را «پیش‌دستانه» خواند و اعلام کرد این حملات برای جلوگیری از طرح‌های نظامی علیه مناطق تحت کنترل دولت صنعا انجام شده است.
انصارالله افزود نیروهای وابسته به عربستان طی روزهای گذشته در برخی مناطق یمن اقدام به تجمع و بسیج نیرو کرده‌اند و این تحرکات پس از دیدارها و نشست‌هایی با فرماندهان نظامی سعودی صورت گرفته است.
در بیانیه انصارالله، این تحرکات بخشی از تلاش عربستان برای آماده‌سازی نیروهای یمنی وابسته به خود برای عملیات نظامی جدید اعلام شده است.
انصارالله همچنین اعلام کرد نیروهای مسلح یمن برای مقابله با «هر سطحی از تشدید» آماده هستند. انصارالله در عین حال خطاب به ساکنان استان‌های جنوب و شرق یمن هشدار داد وارد درگیری میان نیروهای وابسته به عربستان با صنعا نشوند.

«معادله جدید» در جبهه‌های داخلی یمن
همزمان منابع یمنی نزدیک به صنعا از شکل‌گیری «معادله جدید» در جبهه‌های داخلی یمن، سخن گفتند. بر اساس این ادعا، هر گونه جابه‌جایی یا تجمع گسترده نیروهای وابسته به عربستان در جبهه‌های مختلف یمن می‌تواند با واکنش موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن مواجه شود.
این منابع هدف اصلی چنین رویکردی را ممانعت از انتقال نیرو میان استان‌ها، قطع خطوط ارتباطی نیروهای وابسته به عربستان و جلوگیری از ایجاد تجمعات بزرگ نظامی عنوان کردند.
در این چارچوب، حملات اخیر را می‌توان تنها یک عملیات انتقامی تلقی نکرد، بلکه آن را تلاشی برای ایجاد یک بازدارندگی میدانی جدید دانست؛ به این معنا که نیروهای وابسته به عربستان پیش از آنکه بتوانند یک عملیات زمینی گسترده را آغاز کنند، در معرض حملات موشکی و پهپادی قرار گیرند.
تحولات اخیر برای عربستان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. ریاض پس از سال‌ها جنگ تلاش کرده بود با کاهش سطح درگیری مستقیم، هزینه‌های امنیتی و اقتصادی حضور خود در جنگ یمن را کاهش دهد. اکنون بازگشت حملات موشکی و پهپادی به نیروهای وابسته به عربستان می‌تواند این محاسبه را با چالش مواجه کند.
از سوی دیگر، افزایش قدرت نظامی نیروهای صنعا و حمله به نیروهای همسو با عربستان به معنای این است که توازن بازدارندگی در داخل یمن در حال تغییر به نفع دولت صنعاست و عربستان با این فشارها راهی جز بازگشت به روند سیاسی با صنعا نخواهد داشت.