اخلاق را نمیتوان در سخنرانیها ستود و هنگام تصمیمگیری به مرخصی فرستاد. تغییر ناگهانی مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در روز رحلت پیامبر اکرم(ص) ـ پیامبری که رسالت خود را با تکمیل مکارم اخلاق معرفی کرد آن هم بدون توضیح روشن درباره ضرورت، دلایل و فرایند تصمیم، فقط یک جابهجایی مدیریتی نیست؛ یک شکست اخلاقی برای دولت مدعی اصلاح، اخلاق و وفاق است.
تأمین اجتماعی نهادی عمومی و متکی به منابع میلیونها کارگر، بازنشسته، بیمهشده و کارفرماست. حتی اگر تغییر مدیرعامل در حدود اختیارات قانونی وزیر باشد، اعلام آن در روز تعطیل با یک عملیات شبه امنیتی که هیچ کس مطلع نباشد و بدون گفتوگو با شرکای اجتماعی، این پرسش را ایجاد میکند که دولت از چه واکنشی نگران بوده است که نتوانسته تصمیم خود را در روزی عادی، شفاف و مسئولانه اعلام کند.
تناقض آشکارتر، نسبت این رفتار با شعار «وفاق» است. دولتی که با مدیر منصوب خود نیز بر پایه گفتوگو، قاعده و حفظ حرمت رفتار نمیکند، چگونه میتواند از وفاق با جامعه سخن بگوید؟ وفاق پیش از آنکه شعار باشد، باید در درون دولت و در شیوه تصمیمگیری آن دیده شود.
همزمانی این تغییر با مطرحشدن موضوع افزایش قیمت بنزین نیز پرسشی جدیتر پیش میکشد: آیا وزارت رفاه با اطلاع از این موضوع، زمان تغییر مدیرعامل تأمین اجتماعی را بهگونهای انتخاب کرده است که بخشی از توجه افکار عمومی را از تصمیمی پرهزینه منحرف کند؟ اگر این اقدام آگاهانه و با دستور دولت انجام شده باشد، با یک شکست اخلاقی مضاعف روبهرو هستیم: هم بیحرمتی به شأن یک نهاد عمومی و ذینفعان آن و هم استفاده ابزاری از افکارعمومی برای پوشاندن تصمیمی دیگر.
دولت موظف است درباره علت، زمان و فرایند این تغییر توضیح دهد. مدعیان اصلاحات و اخلاقگرایی نیز نمیتوانند رفتارهای بسته و شبهامنیتی را در دولتهای دیگر محکوم کنند و هنگام تکرار همان روشها به دست همفکران خود سکوت کنند. اخلاق درست از جایی آغاز میشود که پای دوستان، منافع و رقابتهای درونی به میان میآید.