روانگردان ترامپ

گروه بین‌الملل: شهروندان آمریکایی‌ای که روز جمعه در سالن سخنرانی انتخاباتی ترامپ در منطقه «لانگ آیلند سیتی» نیویورک جمع شده بودند، ناگهان حرفی عجیب را از رئیس جمهور آمریکا شنیدند. در حالی که ترامپ به اظهارنظرهای بریده و بی‌سر و ته معروف است، در سخنان انتخاباتی خود در لانگ آیلند سیتی مدعی شد «به‌زودی اعلام خواهم کرد تنگه هرمز سرزمینی متعلق به ایالات متحده است!!». ترامپ در نیویورک در جمع هواداران خود مدعی شد ایالات متحده به‌زودی این آبراه را که برای عرضه جهانی نفت، گاز طبیعی و کود حیاتی است، تصاحب خواهد کرد. ترامپ با خنده گفت: «پس از اینکه ایران را شکست دهیم، به‌زودی تنگه هرمز را به عنوان قلمرو ایالات متحده اعلام خواهم کرد».
به گزارش «وطن امروز»، ادعای ترامپ درباره تملک تنگه هرمز با شگفتی و تعجب بسیاری در آمریکا روبه‌رو شد و حتی «ویل شرایور» تحلیلگر ژئوپلیتیک و نظامی در اظهارنظری کنایه‌آمیز نوشت: «ایالت هرمز! این ادعایی جسورانه برای کسی است که نیروی دریایی‌اش از خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان بیرون رانده شده».
البته ادعای ترامپ درباره تملک تنگه هرمز آنقدر بی‌پایه و اساس بود که حتی کاخ سفید و مشاوران رئیس جمهور آمریکا نیز چنین ادعایی را تایید نکرده و سعی در لاپوشانی چنین ادعایی کردند. وال‌استریت ژورنال به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید اعلام کرد ترامپ در سخنرانی خود در مورد اعلام تنگه هرمز به عنوان بخشی از خاک آمریکا شوخی کرده و این سخنان جدی نبوده است.
با این حال این برای اولین بار نیست که ترامپ ادعای تصرف دیگر مناطق و گسترش قلمرو آمریکا را مطرح می‌کند. ترامپ در دومین سخنرانی افتتاحیه خود در سال ۲۰۲۵ هم چشم‌اندازی از ایالات متحده به عنوان «یک ملت در حال رشد» ارائه داد و به مناطقی مانند کانادا و گرینلند ـ یک قلمرو خودمختار دانمارک ـ فشار وارد کرد تا حاکمیت خود را واگذار کنند، هرچند تاکنون این درخواست ترامپ در اروپا و کانادا نیز به در بسته برخورد کرده است.
در عین حال آنچه اکنون درباره ادعای تملک هرمز از سوی ترامپ مهم به نظر می‌رسد، طرح این ادعا در میانه ادامه اقدامات خصمانه و باز بودن پرونده جنگ علیه ایران است؛ ادعاهایی که به نظر می‌رسد حتی در آمریکا نیز جدی گرفته نمی‌شود!

ادعایی که دستمایه طنز شد!
ادعاهای عجیب ترامپ درباره مالکیت تنگه هرمز حتی دستمایه طنز در رسانه‌های آمریکا شده است. مجری سی.ان.ان در برنامه روز گذشته خود در واکنش به اظهارات ترامپ با بیانی کنایه‌وار و طنزآمیز از کارشناس خود پرسید: آیا تنگه هرمز قلمرو آمریکا می‌شود یا نه و آیا هرمز قرار است به یک قلمرو آمریکا، مثل پورتوریکو تبدیل شود؟!
«لورن رایت» استاد علوم سیاسی دانشگاه پرینستون آمریکا نیز در پاسخ به این پرسش مجری سی.ان.ان گفت: «نه، قلمرو نه؛ چون چنین چیزی در عمل امکان‌پذیر نیست و این ادعا بیشتر به یک توهم شبیه است».
«کری چمپیون» روزنامه‌نگار آمریکایی هم در این برنامه با انتقاد از اظهارنظر ترامپ درباره تملک هرمز اظهار کرد: «اصلاً چطور قرار است عملی شود؟ او حتی نمی‌تواند تنگه را باز کند. چطور می‌خواهد چنین چیزی را اعلام کند؟ از دروغ گفتن و فریب دادن مردم خسته شده‌ام».
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین نیز ادعای ترامپ درباره تنگه هرمز را به سخره گرفت و در واکنش به اظهارات وی درباره اعلام تنگه هرمز به‌عنوان «قلمرو آمریکا»، با لحنی طعنه‌آمیز در شبکه ایکس پرسید: آیا این حرف شوخی بود؟
«گرلند نیکسون» مجری طنز‌پرداز آمریکایی هم در واکنش به اظهارات ترامپ با کنایه به رئیس جمهور آمریکا گفت: «منابع داخلی کاخ سفید فاش کرده‌اند پس از شکست دادن ایران برای چهارصدو‌چهل‌وسومین بار و تصرف هرمز، ترامپ قرار است قیمت بنزین را آنقدر پایین اعلام کند که پمپ‌ بنزین‌ها واقعاً به شما پول بدهند تا بنزین را از آنها بگیرید».
برخی کارشناسان نیز با اشاره به اظهارات غیرطبیعی ترامپ درباره مالکیت تنگه هرمز، معتقدند وی گرفتار نوعی توهم هژمونیک شده و فکر می‌کند با اعلام رسانه‌ای می‌تواند جغرافیا، حاکمیت و معادلات امنیتی جهان را تغییر دهد. این در حالی است که تنگه هرمز، یک واقعیت ژئوپلیتیک است و ایران تاکنون با وجود فشارها و هشدارها و حتی در بدترین شرایط جنگ و سخت‌ترین عملیات نظامی آمریکا، کنترل این آبراهه را در هیچ شرایطی واگذار نکرد.

ادعاهای بی‌سرانجام درباره نام هرمز
رئیس جمهور تروریست آمریکا تاکنون در دفعات متعدد ادعاهای توخالی و بی‌سرانجامی درباره هرمز مطرح کرده و بسیاری از ادعاهای او نیز متناقض بوده است. کمتر از یک ماه پیش، ترامپ مدعی شد آمریکا نیازی به تنگه هرمز ندارد و ونزوئلا با آمریکا برای تولید نفت همکاری می‌کند. وی آن زمان همچنین مدعی شد ما نمی‌خواهیم بر تنگه هرمز تسلط یابیم.
ترامپ اردیبهشت‌ماه نیز ادعای تغییر نام هرمز را مطرح و در شبکه تروث سوشال خود، پستی با تصویری از خلیج فارس،‌ تنگه هرمز و دریای عمان را بازنشر کرده بود که روی آن نوشته شده بود تنگه ترامپ(!)
وی اوایل فروردین‌ماه امسال نیز در سخنرانی خود در اوج جنگ علیه ایران ادعا کرده بود جمهوری اسلامی باید مسیر «تنگه ترامپ» را باز کند و سپس افزود: اول گفتم «تنگه ترامپ»، منظورم همان تنگه هرمز بود.
پل ماسگریو، دانشیار سیاست دانشگاه جرج تاون در قطر درباره ادعاهای ترامپ بویژه در ارتباط با مالکیت تنگه هرمز به الجزیره گفت: ترامپ معمولاً چنین اظهاراتی را در درجه اول برای مخاطبان آمریکایی، بویژه پایگاه حامیان خود بیان می‌کند. به گفته وی، مهم است به یاد داشته باشیم ترامپ محصول برنامه‌های تلویزیونی آمریکاست و در نهایت، یک «شومن» است. ماسگریو هشدار داد: «این فردی است که حرف‌های بزرگ می‌زند. شما باید در برخی موارد او را جدی بگیرید اما نه به معنای واقعی کلمه».
دانشیار سیاست دانشگاه جرج تاون در قطر ادامه داد: ترامپ را نمی‌توان جدی گرفت، بخصوص در این مورد، زیرا تبدیل تنگه به قلمرو ایالات متحده از نظر فیزیکی و قانونی غیرممکن است اما این اظهارات نشان می‌دهد وی مصمم است در برابر ایران عقب‌نشینی نکند و شکست در جنگ 6 ماهه را نپذیرد. ماسگریو افزود در عوض، در مرحله جدیدی از جنگ، شاهد تلاش واشنگتن برای اعمال تحریم‌های اقتصادی بیشتر و حتی جنگ در جبهه‌های دیگر، مانند حملات سایبری به ایران خواهیم بود.

بالاخره هرمز باز است یا بسته؟
به طور کلی یکی از آشکارترین تناقض‌های مواضع ترامپ در جریان جنگ علیه ایران، به وضعیت تنگه هرمز مربوط می‌شود. رئیس دولت آمریکا در چند مقطع مدعی شده تنگه هرمز «باز» است یا برای کشتیرانی تجاری باز مانده ولی تنها چند روز یا چند هفته بعد، بار دیگر از ایران خواسته تنگه را بازگشایی کند. بررسی اظهارات ترامپ از آغاز جگ تاکنون نشان می‌دهد ترامپ بارها ادعای کنترل آمریکا بر هرمز را مطرح کرده اما چند روز بعد از ایران خواسته تنگه را باز کند.
ماه گذشته نیز ترامپ اعلام کرد توافق اولیه برای پایان جنگ امضا شده و طبق آن، تنگه هرمز دوباره تا آخر هفته باز می‌شود و همه جزئیات «امضا شده» است، اما برخلاف ادعای وی، هیچ اتفاق جدیدی درباره تنگه هرمز روی نداد.
این اظهارات یک تناقض آشکار ایجاد کرده و برای بسیاری از ناظران این سوال پیش آمده که اگر هرمز طبق ادعای ترامپ «باز است و با ایران یا بدون ایران باز خواهد ماند»، چرا آمریکا دوباره از ایران خواستار باز شدن تنگه هرمز می‌شود؟
الجزیره نیز در گزارشی نوشت: ترامپ حداقل 6 نوبت مدعی شده کنترل تنگه هرمز در اختیار آمریکاست اما همه این ادعاها نادرست از آب درآمده است.

عدم بازگشت تنگه هرمز به وضعیت قبل
با وجود چشم طمع ترامپ به تنگه هرمز، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند هرمز دیگر به وضعیت گذشته باز نخواهد گشت. دنی سیترینوویچ، مسؤول سابق میز ایران در بخش اطلاعات ارتش صهیونیستی که بیش از ۲۵ سال در این حوزه سابقه کاری دارد، در اظهارنظری در ایکس نوشت: کنترل تنگه هرمز دیگر قابل بازگشت به وضعیت قبل نیست و ایران اهرم استراتژیک خود را حفظ خواهد کرد.
«ایان رالبی» پژوهشگر ارشد مرکز راهبرد دریایی نیز به‌تازگی در اظهاراتی با اشاره به اقدامات بی‌سابقه جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز، اعلام کرد تهران در اجرای راهبرد خود برای کنترل این آبراه استراتژیک موفق عمل کرده است. رالبی در مصاحبه با شبکه پی‌بی‌اس، با اشاره به ایجاد «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» توسط ایران، عنوان کرد: این سازوکار رسمی به عنوان یک فرآیند اداری و قانونی برای صدور مجوز عبور کشتی‌ها طراحی شده و ایران قصد دارد از طریق آن، سازوکارهای پرداخت و نظارت بر ترانزیت را نیز برقرار و اجرا کند.
همچنین پروفسور «جان مرشایمر» نظریه‌پرداز برجسته روابط بین‌الملل تاکید کرد آمریکا در جنگ علیه ایران شکست خورده و توان تغییر وضعیت تنگه هرمز را ندارد. وی تأکید کرد: آمریکا در مقایسه با ۲۷ فوریه (روز قبل از آغاز جنگ) در موقعیت بسیار بدتری قرار دارد و بسیاری از مردم آمریکا نیز این واقعیت را به خوبی درک کرده‌اند.
مرشایمر تأکید کرد: هیچ تردیدی وجود ندارد که آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار ندارد؛ هرچند ترامپ و برخی مقام‌های دولت وی مدعی چنین موضوعی هستند.
استاد دانشگاه شیکاگو افزود: در آمریکا گروهی، عمدتاً در جناح راست طیف سیاسی، معتقدند ایالات‌ متحده از توان نظامی لازم برای باز کردن هرمز و در اختیار گرفتن آن برخوردار است و باید چنین اقدامی انجام دهد اما این تصور با واقعیت مطابقت ندارد و آمریکا اساساً از منظر نظامی این توان را ندارد.