نفت سعودی آب ‌می‌رود

گروه بین‌الملل: داده‌های جدید از سقوط بی‌سابقه صادرات نفت خام سعودی در یک ماه گذشته خبر می‌دهد. بر اساس این گزارش، صادرات نفت عربستان نسبت به دوران قبل از جنگ، ۷۴ درصد کاهش یافته است. از سوی دیگر صادرات عربستان از بندر ینبع در دریای سرخ همچنان در حال کاهش است به‌طوری‌ که تنها یک نفتکش غول‌پیکر در حال بارگیری است و چند نفتکش کوچک‌تر نیز در اسکله آرامکو بدون فعالیت حضور دارند.
به گزارش «وطن امروز»، مرور داده‌های رسمی و کارشناسی نیز نشان می‌دهد صادرات نفت خام و فرآورده‌های پالایشی عربستان به کمتر از ۴ میلیون بشکه در روز رسیده است که در نوع خود یک کاهش کم‌سابقه در تولید نفت عربستان به شمار می‌رود.

کاهش صادرات از دریای سرخ
کاهش بارگیری نفت عربستان در بندر ینبع واقع در دریای سرخ تنها یک افت موقت در فعالیت یک بندر نیست، بلکه نشانه‌ای از فشار فزاینده بر مهم‌ترین مسیر جایگزین ریاض برای صادرات نفت در شرایط اختلال در تنگه هرمز است.
ینبع در هفته‌های اخیر به یکی از اصلی‌ترین مسیرهای انتقال نفت عربستان به بازارهای جهانی تبدیل شده بود اما عملیات‌های یمنی‌ها علیه کشتی‌های مرتبط با عربستان باعث شده شرکت‌های کشتیرانی با احتیاط بیشتری در این مسیر حرکت کنند و در عمل صادرات نفت از ینبع با چالش روبه‌رو شود.
نیروهای یمنی از 2 هفته پیش تاکید کردند در چارچوب راهبرد محاصره در برابر محاصره، اجازه عبور و مرور به شناورها و کشتی‌های مرتبط با رژیم سعودی را تا زمان ادامه محاصره ریاض علیه صنعا نخواهند داد. به نظر می‌رسد راهبرد تقابلی مقاومت یمن علیه سعودی‌ها تاکنون نتیجه‌بخش بوده است، چون رویترز هم گزارش داد نفتکش‌های حامل نفت عربستان در دریای سرخ دچار چالش شده‌اند و بارگیری‌های اخیر نفت در ینبع هم به شکل «خاموش» و بسیار محدود و انگشت شمار انجام شده است.

اهمیت ینبع برای ریاض
اهمیت بندر ینبع برای سعودی‌ها از آنجا بیشتر می‌شود که عربستان تلاش کرده بود با استفاده از خط لوله شرق ـ غرب و پایانه ینبع، بخشی از صادرات خود را از تنگه هرمز به دلیل جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران و کنترل هرمز از سوی تهران دور کند اما اکنون همین مسیر جایگزین نیز با تهدید مواجه شده است. رویترز گزارش داد محاصره و حملات یمنی‌ها در دریای سرخ، صادرات عربستان از ینبع را محدود کرده و شرکت آرامکو ناچار شده بخشی از نفت خود را از مسیرهای جایگزین، از جمله انتقال به بندر سیدی کریر مصر، صادر کند. با این حال، این مسیر به دلیل هزینه بالاتر حمل‌ونقل و طولانی‌تر شدن زمان سفر، ظرفیت محدودی دارد.
داده‌های منتشرشده درباره روند بارگیری نیز از افت شدید فعالیت بندر ینبع حکایت دارد. بر اساس برآوردهای Vortexa به عنوان شرکت تخصصی در حوزه داده و تحلیل بازار انرژی و کشتیرانی، حجم بارگیری نفت در بندر ینبع در مقطعی به ۲.۳۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته، در حالی که یک هفته قبل ۲.۷۱ میلیون بشکه در روز بود.
همزمان، عربستان تلاش کرده بخشی از جریان نفت را به سمت شمال دریای سرخ، کانال سوئز و خطوط انتقال نفت مصر منتقل کند و به همین دلیل، توان عربستان برای رساندن نفت خود به بازارهای آسیا و اروپا بیش از گذشته به مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تر وابسته شده است. شرکت ژاپنی ایدمیتسو نیز اعلام کرد برای دریافت نفت عربستان، استفاده از مسیر کانال سوئز و حتی دماغه امید نیک را آغاز کرده است؛ مسیری که زمان حمل را از ۲۰ روز به ۵۰ تا ۶۰ روز افزایش می‌دهد.
در چنین شرایطی، تهدید اصلی برای عربستان فقط کاهش چند میلیون بشکه صادرات نیست، بلکه آسیب‌پذیر شدن همزمان چند مسیر صادراتی است. اگر حملات نیروهای یمن ادامه پیدا کند و دامنه آن به زیرساخت‌های نفتی و بنادر غرب عربستان گسترش یابد، ریاض ممکن است برای حفظ صادرات خود مجبور شود بخش بیشتری از نفت را برای مصرف داخلی اختصاص دهد یا با هزینه‌های بسیار بالاتر از مسیرهای جایگزین استفاده کند. حملات اخیر به تأسیسات انرژی در ینبع و جازان و همچنین حمله به نفتکش‌های مرتبط با عربستان، نشان می‌دهد این تهدید دیگر صرفاً متوجه کشتی‌های عبوری نیست و مستقیماً زنجیره صادرات انرژی عربستان را هدف گرفته است.
به این ترتیب، ینبع که قرار بود راه فرار عربستان از بحران تنگه هرمز باشد، خود به یکی از نقاط آسیب‌پذیر شبکه انرژی آن کشور تبدیل شده و استمرار این وضعیت می‌تواند صادرات نفت عربستان را بیش از پیش محدود کرده و در صورت طولانی شدن بحران، فشار اقتصادی قابل توجهی بر ریاض وارد کند، بویژه آنکه عربستان برای حفظ درآمدهای نفتی و تأمین هزینه‌های سنگین بودجه‌ای خود، به استمرار جریان صادرات نفت در حجم بالا نیاز دارد.