مأموریت رتکلیف چیست؟

گروه بین‌الملل: سفر اخیر رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به روسیه، آن هم در شرایطی که روابط واشنگتن و مسکو تحت تاثیر جنگ اوکراین قرار دارد، پرسش‌های زیادی درباره اهداف واقعی این سفر ایجاد کرده است. سفر «جان رتکلیف» به مسکو در حالی انجام شده که سفر یک مقام عالی‌رتبه اطلاعاتی ـ امنیتی در حوزه اطلاعات خارجی به یک کشور دیگر که با آن رابطه نزدیکی ندارد، چندان مرسوم نیست اما سفر رئیس سازمان تروریستی ـ جاسوسی سیا هم از سوی منابع آمریکایی و هم روس علنی و تایید شده است.
به گزارش «وطن امروز»، دیدار حضوری مقام‌های بلندپایه آمریکایی و روس به‌ندرت انجام می‌شود و به نظر می‌رسد این نخستین سفر رتکلیف به مسکو از زمان تصدی ریاست «سیا» باشد. با توجه به اینکه روسیه و آمریکا در حال حاضر در پرونده‌های بین‌المللی متعددی درگیر هستند، این سفر با تمرکز زیادی از سوی رسانه‌ها دنبال شده است.
داده‌های رهگیری پرواز هم نشان داده است یک هواپیمای بزرگ نظامی آمریکا روز سه‌شنبه از مسیر لتونی به روسیه رفت و همان روز نیز به واشنگتن بازگشت. گزارش‌ها نیز حاکی از آن است رئیس سیا پس از یک جلسه 4 ساعته با مقامات ارشد روسیه، فورا مسکو را ترک کرد.
تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز یک هواپیمای ترابری سی ۱۷ را هنگام نزدیک‌ شدن به فرودگاه ونوکوو مسکو نشان می‌داد. یک مقام ارشد اوکراینی به سی‌بی‌اس گفت آمریکا پیش از این سفر، کی‌یف را در جریان اعزام یک هیات بلندپایه به مسکو گذاشت و از اوکراین خواسته بود تا زمان خروج این هیات، حملات خود را متوقف کند.

اوکراین یا ایران؟
رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد سفر رئیس سیا به مسکو ارتباطی با تحریم‌های جدید علیه ایران نداشت. وقتی مجری بار دیگر از ترامپ سوال کرد پس چرا رئیس سازمان سیا نیمه‌شب به روسیه پرواز کرد تا با روس‌ها دیدار کند، وی به جنگ اوکراین اشاره کرد و گفت او برای موضوعی نسبتاً عادی و تا حدی در چارچوب مأموریت‌های معمول به آنجا رفت. نمی‌خواهم باعث ناامیدی مردم شوم اما ما مایلیم جنگ اوکراین پایان یابد.
برخی منابع نیز گفتند رئیس سیا در سفر به مسکو یک ضرب‌الاجل جدی به پوتین در مورد ادامه جنگ و بسیج ۵۰۰ هزار سرباز جدید برای حمله به پایتخت اوکراین داده است که می‌تواند منجر به ورود مستقیم ناتو و آمریکا به جنگ علیه روسیه شود. روزنامه وال‌استریت ژورنال هم تایید کرد رئیس سازمان جاسوسی آمریکا در مسکو است تا روسیه را از طرح حمله به اروپا منصرف کند. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا پس از دریافت اطلاعاتی درباره آمادگی مسکو برای بسیج نیروها و سنجش عزم ناتو، به طور ناگهانی وارد مسکو شد.

دست رد مسکو به واشنگتن
در عین حال برخی منابع نیز با اشاره به سفر رئیس سیا به مسکو گفتند روسیه درخواست آمریکا برای فشار به ایران را رد کرد. در این ارتباط، منابعی مانند «هرمز لتر» در شبکه ایکس نوشتند سفر رئیس سیا به مسکو حامل پیامی از سوی آمریکا بوده که در آن واشنگتن از مسکو خواست ایران را برای بازگشایی تنگه هرمز تحت فشار قرار دهد و هشدار داد در غیر این صورت، نهادها و شرکت‌های روسی با تحریم‌ مواجه خواهند شد اما روسیه این درخواست را رد کرده و به ایران نیز گفته تهدیدهای آمریکا پیامد چندان مهمی برای روسیه نخواهد داشت. در این پیام همچنین هشدار داده شده بود بانک‌ها، بازرگانان و شرکت‌ها و نهادهای کشتیرانی روسی مرتبط با نفت، طلا و هوانوردی ایران، در صورت خودداری مسکو از بستن کانال‌های ارتباطی با ایران، تحت تحریم قرار خواهند گرفت اما مسکو به این تهدیدات توجه نکرده است.

بررسی موضوعات متنوع در کرملین
اگرچه منابع متعددی گفته‌اند هدف از سفر رئیس سیا به مسکو مرتبط با جنگ اوکراین است و برخی رسانه‌ها از انتقال پیام هشدار آمریکا به روسیه درباره احتمال تشدید حملات در اوکراین یا نگرانی از گسترش جنگ به کشورهای عضو ناتو خبر داده‌اند اما خبرگزاری رویترز در گزارش خود هدف رئیس سیا از سفر به مسکو را تلاش برای بررسی موضوعات بسیار گسترده‌تر در روابط 2 کشور دانست و گزارش داد رئیس سازمان سیا برای باز کردن یک کانال مستقیم اطلاعاتی و سیاسی از سوی ترامپ با کرملین در موضوعات متنوع از جمله بازار انرژی، قیمت نفت و حتی دستیابی واشنگتن به اطلاعات دقیق‌تر درباره محاسبات روسیه به مسکو سفر کرده است. بر اساس این گزارش، سفر رئیس سیا می‌تواند نشانه‌ای از آن باشد که ترامپ برای خروج از بن‌بست‌های موجود، بار دیگر به سمت مسکو و ظرفیت‌های روسیه برای تأثیرگذاری بر معادلات بین‌المللی متمایل شده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که دولت ترامپ در یک سال و نیم اخیر تلاش کرده روابط خود با اروپا را با رویکردی متفاوت از دولت‌های پیشین آمریکا دنبال کند و همزمان کانال‌های ارتباطی با روسیه را فعال نگه دارد. بنابراین سفر رئیس سیا را می‌توان در چارچوب تلاش گسترده‌تر واشنگتن برای تعامل با مسکو بر سر مجموعه‌ای از پرونده‌ها ارزیابی کرد؛ پرونده‌هایی که تاکنون ترامپ در آنها به بن‌بست خورده و اکنون برای خروج از این بن‌بست‌ها دست به دامان روس‌ها شده است.