مسیر باز تهران-دهلی

گروه سیاسی: رئیس‌ جمهوری اسلامی ایران، با هدف شرکت و سخنرانی در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای و نشست شانگهای‌پلاس به قرقیزستان سفر کرد؛ سفری که در حاشیه آن مجموعه‌ای از دیدارهای دوجانبه با سران کشورهای عضو این سازمان برگزار شد و موضوعاتی از تحولات منطقه‌ای و جنگ اخیر گرفته تا توسعه همکاری‌های اقتصادی، تجاری، انرژی، حمل‌ونقل و امنیتی در دستور کار رایزنی‌های مسعود پزشکیان قرار گرفت.
یکی از مهم‌ترین دیدارهای رئیس‌جمهور در حاشیه این اجلاس، ملاقات نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند بود؛ دیداری که علاوه بر مسائل منطقه‌ای، بر آینده روابط تهران و دهلی‌ و ضرورت گسترش همکاری‌های دوجانبه متمرکز بود.
پزشکیان در این دیدار بر ضرورت تقویت تلاش‌های دیپلماتیک برای برقراری صلح و امنیت در منطقه تأکید کرد. 
رئیس‌جمهور با تشریح رویکرد ایران گفت از آغاز به کار دولت وی، تلاش تهران بر تأمین صلح و امنیت و حل‌وفصل مسائل از مسیر گفت‌وگو و مذاکره استوار بوده اما آمریکا به جای استفاده از سازوکارهای دیپلماتیک، مسیر جنگ، ناامنی و تحمیل اراده از طریق زور را انتخاب کرده است.
پزشکیان تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه از جنگ استقبال نمی‌کند و مسؤولیت دولت آن است که مردم را از خطر و ناامنی دور و زمینه دستیابی آنها به صلح و آرامش را فراهم کند.
وی همچنین با اشاره به تفاهم اسلام‌آباد اظهار کرد: ایران به تعهدات خود پایبند بوده اما طرف آمریکایی به تعهداتش عمل نکرد. با این حال، تهران همچنان مسیر توافق و تفاهم را دنبال می‌کند، چرا که ادامه جنگ را به سود ایران، منطقه و بشریت نمی‌داند.
پزشکیان همچنین با اشاره به روابط دیرینه 2 کشور، آمادگی تهران را برای توسعه همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، علمی و فرهنگی با هند اعلام کرد و افزود: می‌توان با تقویت همکاری‌های دوجانبه و خنثی‌سازی آثار تحریم‌ها، سطح روابط تهران و دهلی‌ را ارتقا داد.
نارندرا مودی نیز ضمن ابراز خرسندی از دیدار با رئیس‌جمهور گفت: در دوران سخت اخیر تلاش کردیم همکاری و ارتباطات خود با تهران را استمرار بخشیده و حفظ کنیم.
نخست‌وزیر هند همچنین بر ضرورت مضاعف کردن تلاش‌ها برای برقراری صلح تأکید کرد و گفت: در نهایت صلح و امنیت پیروز خواهد شد. وی با اشاره به سابقه تاریخی ـ تمدنی ایران و هند نیز تأکید کرد: این روابط ریشه‌دار می‌تواند پشتوانه‌ای برای توسعه همکاری‌های 2 کشور باشد. در این دیدار همچنین موضوعاتی همچون همکاری‌های حمل‌ونقلی و دریایی، تحولات مربوط به تنگه هرمز و روند همکاری‌ها در بندر چابهار بررسی شد. تأکید مودی بر حفظ ارتباط با ایران و توسعه همکاری‌ها، در شرایطی که تهران همچنان با فشارهای تحریمی آمریکا مواجه است، از مهم‌ترین پیام‌های این دیدار بود.

تهران و بیشکک؛ از تجارت آزاد تا پالایشگاه مشترک
پزشکیان با صدیر جبارف، رئیس‌جمهور قرقیزستان دیدار و درباره طیف گسترده‌ای از مسائل سیاسی، اقتصادی، تجاری، حمل‌ونقل، انرژی، کشاورزی، دفاعی، گردشگری، فرهنگی و ورزشی گفت‌وگو کرد.
رئیس‌جمهور با قدردانی از مواضع حمایتی دولت قرقیزستان و محکومیت تجاوز خارجی به خاک ایران، حضور رئیس پارلمان این کشور در مراسم ادای احترام به پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی را نشانه‌ای از همدلی و همبستگی 2 ملت دانست.
پزشکیان با اشاره به رشد بیش از ۳۰ درصدی مبادلات تجاری 2 کشور طی سال‌های اخیر تأکید کرد: حجم تجارت ایران و قرقیزستان همچنان با ظرفیت‌های موجود فاصله دارد. او اجرای کامل موافقتنامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا را عاملی مهم برای افزایش مبادلات دانست.
یکی دیگر از محورهای اقتصادی این دیدار، پیشنهاد قرقیزستان برای احداث پالایشگاه مشترک بود. پزشکیان گفت تهران با اصل این پیشنهاد موافق است و می‌توان نفت خام مورد نیاز پالایشگاه را از ایران تأمین و فرآورده‌های تولیدی را میان 2 طرف تقسیم کرد.
حمل‌ونقل و لجستیک نیز در این دیدار جایگاه ویژه‌ای داشت. پزشکیان ایران را مسیری مناسب برای انتقال کالاهای قرقیزستان از طریق دریا به کشورهای حوزه خلیج فارس، شبه‌قاره هند و شرق آسیا دانست و پیشنهاد کرد مرکز لجستیکی متعلق به قرقیزستان در بندرعباس ایجاد شود.
جبارف نیز با ابراز همدردی با ملت ایران در پی جنگ اخیر، از توسعه همکاری‌های اقتصادی و انرژی استقبال کرد و از شرکت‌های توانمند ایرانی در حوزه اکتشاف نفت خواست ظرفیت‌های خود را برای همکاری با قرقیزستان به کار گیرند.

پیام تهران و اسلام‌آباد؛ تأکید بر اجرای توافق
دیدار پزشکیان و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان تحت تأثیر تحولات اخیر منطقه و توافقی قرار داشت که با نقش‌آفرینی اسلام‌آباد حاصل شده است.
پزشکیان ضمن قدردانی از حضور نخست‌وزیر پاکستان در مراسم ادای احترام به شهدای ایران، از نقش فعال دولت پاکستان در مذاکرات منتهی به توافق اخیر تشکر کرد و گفت جمهوری اسلامی ایران همچنان آمادگی دارد این توافق را اجرا کند، مشروط به آنکه طرف مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشد.
رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به «توافق مکه» تأکید کرد: کشورهای اسلامی از ظرفیت لازم برای حل اختلافات خود بدون مداخله قدرت‌های خارجی برخوردارند و باید همکاری‌های خود را در عرصه‌های دفاعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی افزایش دهند.
شهباز شریف نیز با تأکید بر برادری 2 کشور گفت: تحولات و ناامنی‌های اخیر تنها ملت‌های منطقه را تحت تأثیر قرار نداده و برای میلیون‌ها نفر در جهان نگرانی ایجاد کرده است. او خواستار افزایش همکاری کشورهای منطقه برای پایان دادن به این وضعیت شد و درباره توافق مکه نیز تأکید کرد این توافق ماهیتی دفاعی دارد و علیه هیچ کشوری نیست.

رایزنی با رؤسای جمهوری تاجیکستان و جمهوری آذربایجان
پزشکیان با امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان دیدار کرد. در این دیدار، 2 طرف بر پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و تمدنی 2 ملت و ضرورت استفاده از این ظرفیت برای توسعه روابط تأکید کردند. رئیس‌جمهور با اشاره به سطح مطلوب روابط تهران و دوشنبه گفت ظرفیت همکاری‌ها بسیار فراتر از وضعیت کنونی است و تهران آماده است توسعه روابط سیاسی، اقتصادی، علمی و فرهنگی را با جدیت دنبال کند. رحمان نیز بر ضرورت افزایش رفت‌وآمد هیات‌های 2 کشور و رفع موانع موجود در حوزه‌هایی همچون حمل‌ونقل و تجارت تأکید و ضمن حمایت از صلح، برای ملت ایران آرزوی آرامش و امنیت کرد.
در دیدار پزشکیان و رئیس‌جمهور آذربایجان نیز روابط دوجانبه و راه‌های توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری مورد بررسی قرار گرفت. رئیس‌جمهور بر ضرورت گسترش همکاری‌های منطقه‌ای تأکید کرد و گفت امنیت پایدار از مسیر گفت‌وگو و همکاری کشورهای منطقه با تکیه بر ظرفیت‌های بومی حاصل می‌شود. الهام علی‌اف نیز بر اهمیت حفظ و تحکیم روابط دوستانه میان تهران و باکو تأکید و آمادگی جمهوری آذربایجان برای توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری با ایران را اعلام کرد.