اتحادیه اروپا همچنان به صادرات سالانه صدها هزار تن زباله پلاستیکی به ترکیه ادامه خواهد داد؛ این در حالی است که شواهدی از آسیبهای زیستمحیطی ناشی از مدیریت این زبالهها مشاهده شده که میتواند ناقض قوانین اتحادیه اروپا باشد.
ترکیه مهمترین بازار زباله اتحادیه اروپا محسوب میشود و بیش از یکسوم زبالههای پلاستیکی صادراتی این اتحادیه را دریافت میکند.
در ارزیابی کمیسیون اروپا که به دست نشریه «پولیتیکو» رسیده، فهرست بلندبالایی از نگرانیها درباره نحوه مدیریت زبالههای اتحادیه اروپا در ترکیه مطرح شده و بر ماهیت اغلب مبهم و دشوارِ نظارت بر تجارت بینالمللی زباله تأکید شده است.
این نگرانیها شامل اطلاعات «محدود» درباره نحوه مدیریت زبالههای پلاستیکی، عدم اطمینان درباره چگونگی اجرا و اعمال مقررات اتحادیه اروپا و مشارکت اندک ذینفعان در نحوه اجرای این سیاست بوده است.
کمیسیون اروپا با چندین ذینفع گفتوگو کرده است. این افراد برآورد کردهاند که تنها حدود 10 درصد از زبالههای پلاستیکی در ترکیه بازیافت میشود، در حالی که بخش عمده آن همچنان راهی محلهای دفن زباله میشود، بهدرستی مدیریت نمیشود یا به محیط زیست نشت میکند.
این موارد بهعنوان دلایل احتمالی برای تعلیق صادرات بر اساس ماده 45 «مقررات حملونقل زباله» اتحادیه اروپا مطرح شدهاند.
با این حال، نهاد اجرایی اتحادیه اروپا در نهایت به این نتیجه رسید که ارسال محمولههای زباله به ترکیه باید ادامه یابد.
تمرکز این ارزیابی بر ترکیه بود، زیرا این کشور با اختلاف زیاد، بزرگترین واردکننده زبالههای اروپایی محسوب میشود. ترکیه سال گذشته 510 هزار تن زباله پلاستیکی از اتحادیه اروپا وارد کرد که معادل حدود 25 میلیارد بطری نوشیدنی 500 میلیلیتری است.
این میزان 70 درصد از کل زبالههای پلاستیکی صادرشده به کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) و 36 درصد از کل زبالههای پلاستیکی صادراتی را تشکیل میداد.
بر اساس «مقررات حملونقل زباله» اتحادیه اروپا که صادرات انواع خاصی از زبالهها به کشورهای ثالث را برای مهار آلودگی محدود میکند، کمیسیون موظف بود تا 31 اردیبهشت سال جاری ارزیابی کند که آیا کشورهای عضو OECD که مقادیر زیادی زباله پلاستیکی وارد میکنند، موجب آسیبهای عمده زیستمحیطی یا بهداشتی در کشور خود میشوند یا خیر.
کمیسیون در ارزیابی خود که با تأخیر و در اول شهریور منتشر شد، با وجود اشاره به «مشکلات جدی» مرتبط با زبالههای پلاستیکی داخلی و وارداتی، حکم به ادامه صادرات داد.
این نهاد دریافت که ترکیه چارچوب قانونی خود را برای مدیریت زبالههای پلاستیکی تقویت کرده است؛ چارچوبی که «تا حد زیادی با قوانین بینالمللی و اتحادیه اروپا همسو است» و همچنین اجرای قوانین زیستمحیطی خود را بهبود بخشیده است.