قیمت گازوئیل در آمریکا با رسیدن به رکورد بیسابقه 7.30 دلار در هر گالن، فشار قابلتوجهی بر شرکتهای حملونقل و زنجیره تأمین وارد کرده و اقتصاددانان و کارشناسان زنجیره تأمین هشدار میدهند که تداوم این روند میتواند قیمت طیف گستردهای از کالاها و خدمات را افزایش دهد.
از زمان آغاز تنشها با ایران در اوایل سال جاری، رانندگان قیمت سوخت در پمپبنزینها را با نگرانی دنبال کردهاند. در حالی که قیمت بنزین بدون سرب تا حد زیادی از رسیدن به اوجهای تاریخی در امان مانده، اما قیمت گازوئیل به رکورد بیسابقه 7.30 دلار در هر گالن رسید.
دیوید راسل، مدیر جهانی استراتژی بازار در TradeStation Group، میگوید این موضوع جای تعجب ندارد، زیرا گازوئیل یکی از فراگیرترین و ملموسترین نهادههای اقتصاد محسوب میشود.
به گفته وی نخستین شرکتهایی که فشار افزایش قیمت را احساس میکنند، شرکتهای حمل بار هستند، اما اگر قیمت گازوئیل در سطوح رکوردگونه فعلی باقی بماند، مصرفکنندگان و شرکتهای بیشتری تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.
مدیر ارشد تجاری شرکت راهآهن Norfolk Southern نیز در کنفرانس مورگان استنلی اعلام کرد: قیمت گازوئیل در کالیفرنیا هماکنون به 8 دلار رسیده و مصرفکنندگان نیز با مشاهده قیمتهای بالاتر در پمپبنزینها، بخشی از پیامدهای این روند را احساس میکنند.
جف لنارد، معاون رسانه و ارتباطات استراتژیک انجمن ملی فروشگاههای زنجیرهای (NACS)، میگوید عامل اصلی افزایش فعلی قیمت بنزین صرفاً قیمت نفت نیست، بلکه قیمت گازوئیل نیز در این روند نقش دارد. هزینه انتقال سوخت به جایگاههای عرضه، یکی از عوامل افزایش مداوم قیمتها برای مصرفکننده نهایی است.
لنارد گفت: هزینههای بالاتر حملونقل، چند سنت به هزینه فروش سوخت اضافه میکند و کارمزدهای تراکنش بانکی که بر مبنای درصد تعیین میشوند نیز با افزایش قیمتها بالا میروند. خردهفروشان با این تصمیم دشوار مواجه هستند که آیا این هزینههای اضافی را خودشان متقبل شوند یا آن را به قیمت نهایی سوخت در پمپبنزینها منتقل کنند.
به گفته لنارد، خردهفروشان در حال حاضر بخش عمده این هزینهها را متقبل میشوند؛ وضعیتی که معمولاً هنگام افزایش شدید قیمتهای عمدهفروشی و هزینهها رخ میدهد. به این ترتیب در حال حاضر حاشیه سود ناخالص خردهفروشی حدود 15 سنت در هر گالن کاهش یافته که با میزان حاشیه سود خالص آنها برابری میکند.
وی معتقد است پیامد افزایش قیمت گازوئیل تنها به پمپبنزینها محدود نمیشود و چیپس، نوشابه و دوناتهایی که در فروشگاههای عرضه میشوند نیز با کامیونهای دیزلی به این فروشگاهها میرسند و افزایش هزینه انتقال این اقلام، فشار ناشی از قیمت سوخت را به قفسهها و نهایتاً صورتحساب خریدار منتقل میکند.
از سوی دیگر کاستیم گلیک، مدیرعامل Ship4wd، شرکت حملونقل و زیرمجموعه ZIM، گفت: نرخ گازوئیل معمولاً تا زمانی که مستقیم روی قیمت محصولات اثرگذاری نداشته باشد مورد توجه قرار نمیگیرد. به گفته وی، این هزینه از طریق نرخ حملونقل، تجهیزات کشاورزی، تحویل غذا، گرمایش خانه و هر چیزی که در بخشی از مسیر خود با کامیون جابهجا میشود، منتقل خواهد شد.
گلیک معتقد است انتقال کامل هزینه گازوئیل به مصرفکنندگان ممکن است مدتی طول بکشد و به همین دلیل است که معمولاً واکنشها و همچنین رسیدن به صدر اخبار با فاصله زمانی قابل تاملی صورت میگیرد.
مدیرعامل این شرکت حمل و نقل گفت: مصرفکنندگان این افزایش را در مراحل پایانی احساس میکنند و آثار آن معمولاً چند هفته پس از افزایش ناگهانی قیمتها، زمانی که هزینههای اضافی در زنجیره تأمین منتقل میشوند، در قیمت مواد غذایی، هزینههای تحویل و کالاهای فصلی نمایان میشود.
وی همچنین در ادامه افزود: کامیونداران از جمله گروههایی هستند که بیشترین تأثیر را میپذیرند، بهویژه آنکه بسیاری از کامیونداران مستقل که زیرمجموعه هیچ شرکتی نیستند نمیتوانند بهسرعت خود را با افزایش هزینهها تطبیق دهند.
گلیک گفت: بازیگران کوچکتر یا همان کامیوندارانی که مشخصاً زیر مجموعه هیچ شرکت حمل و نقلی نیستند و مستقل فعالیت میکنند ممکن است در این شرایط به حاشیه رانده شوند و با حذف ظرفیت، هزینههای حملونقل را حتی بیشتر افزایش دهند.
این درحالی است که نباید فراموش کنیم اصولا افزایش هزینهها میتواند به بخش سفر نیز سرایت کند تاجایی که مسافران ممکن است در تعطیلات زمستانی امسال با هزینههای بالاتر بلیت هواپیما مواجه شوند، زیرا سوخت جت مشابه گازوئیل بدون تردید روند صعودی را تجربه میکند.
وی با اشاره به اینکه آخرین گزارش PPI نشاندهنده فشار در طیف گستردهای از اقلام، از بستهبندی گرفته تا بردهای مدار چاپی است، افزود: قیمتهای بالاتر گازوئیل در سراسر اقتصاد گسترش خواهد یافت و مصرفکنندگان برای کالاهای معمولی تحویلی با کامیون و خدماتی مانند تعمیرات منزل هزینه بیشتری پرداخت خواهند کرد.
به گفته این مدیرعامل این شرکت حمل و نقل هرچه قیمت گازوئیل برای مدت طولانیتری بالا بماند، فهرست کالاها و خدمات تحت تأثیر نیز گستردهتر خواهد شد.
افزایش هزینه نفت گرمایشی در زمستان
سوخت گرمایشی خانگی که بهطور گسترده در شمالشرق آمریکا برای گرم کردن خانهها استفاده میشود، ارتباط نزدیکی با قیمت گازوئیل دارد، زیرا هر دو از مواد اولیه مشابهی تولید میشوند.
مارک ولف، مدیر اجرایی انجمن ملی کمک به انرژی، گفت: اگر قیمتها در سطح فعلی باقی بمانند، مصرفکنندگان نفت گرمایشی خانگی در زمستان امسال ممکن است تا 31 درصد بیشتر هزینه کنند.
به گفته ولف، خانوادهها از سه مسیر تحت فشار قرار خواهند گرفت؛ هزینه نفت گرمایشی، قیمت بالای بنزین و وابستگی انتقال کالاها به گازوئیل. او گفت خانوادههای عادی و روزمره با مشکلات قابلتوجهی مواجه خواهند شد.
سازمان تحت مدیریت ولف در حال لابی با کنگره برای اختصاص بودجه بیشتر به برنامههای فدرال کمک به مقابله با تغییرات اقلیمی به دلیل کمبود یا افزایش نرخ سوخت بوده است، اما با توجه به تعطیلات مجلس تا ماه نوامبر، احتمال تحقق این امر پایین است.
ولف هشدار داد: در صورت عدم دستیابی به نتایج ملموس در مدیریت هزینههای افزایش قیمت سوخت برای مصرفکنندگان اقشار کمدرآمد و حتی طبقه متوسط با سختیهای قابلتوجهی مواجه خواهند شد و برخی خانوادهها بدون تحمل فشار و صرفهجوییهای سنگین قادر به تأمین هزینه سوخت نخواهند بود.
با این حال، استیو بلاو، استراتژیست ارشد زنجیره تأمین در Infios، معتقد است قیمتها همچنان ظرفیت افزایش دارند.
بلاو گفت: عوامل متعددی بر قیمتها تأثیر میگذارند که عبارتند از کاهش ظرفیت پالایش در کشورهای حوزه خلیج فارس، همزمان با جنگ اوکراین که بخش عمدهای از تولید روسیه را متوقف کرده و همچنین حمله به خط لوله عربستان، شرایطی را ایجاد کرده که میتوان آن را «طوفانی سهمگین» توصیف کرد.
به گفته او، هرگونه اختلال پیشبینینشده دیگر، مانند طوفانهای دریایی در اواخر فصل یا رویدادهای ژئوپلیتیک جدید، میتواند موجب افزایش بیشتر قیمتها شود؛ هرچند بسیاری از کارشناسان با توجه به نوسانات بازار و شرایط ژئوپلیتیک، در ارائه پیشبینیهای قطعی درباره افزایشهای آتی محتاط هستند.
عربستان سعودی نیز در حال اتخاذ تدابیری برای عرضه بیشتر نفت به بازار است؛ اقدامی که روز پنجشنبه به کاهش قیمت نفت خام منجر شد، اما همگان دیدند که در پی تشدید تنشها در منطقه این روند نیز موقتی بوده و دوباره انتقال نفت به بازارهای جهانی با چالش روبرو شد.
