گروه بینالملل: روسیه بار دیگر به غرب درباره عبور از خطوط قرمز خود هشدار هستهای داد. سفارت روسیه در لندن روز ۲۹ سپتامبر در واکنش به بحثها درباره احتمال حمله یا محاصره منطقه کالینینگراد اعلام کرد هرگونه اقدام نظامی انگلیس یا ناتو علیه خاک روسیه با «تمام ابزارهای در دسترس روسیه، از جمله سلاحهای هستهای» پاسخ داده خواهد شد. سفارت روسیه همچنین تأکید کرد مسکو به دنبال رویارویی با ناتو و اروپا نیست اما طرف مقابل نباید درباره پیامدهای چنین درگیریای دچار توهم شود.
به گزارش «وطن امروز»، این هشدار در شرایطی مطرح شده که سطح رویارویی روسیه و کشورهای عضو ناتو طی سالهای اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته است. ناتو طی سالهای اخیر حضور نظامی خود در شرق اروپا را بهشدت افزایش داده است. این ائتلاف در گزارش رسمی خود که در سایت ناتو آمده، میگوید در جناح شرقی، نیروهای چندملیتی در بلغارستان، استونی، فنلاند، مجارستان، لتونی، لیتوانی، لهستان، رومانی و اسلواکی مستقر شدهاند و تواناییهای هوایی، دریایی، پدافندی و شناسایی ناتو نیز تقویت شده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس هم گزارش داد مسکو افزایش برد و دقت تسلیحات مورد استفاده اوکراین و حمایت مستقیم کشورهای هستهای غربی از کییف را بخشی از تشدید رویارویی عنوان کرده است. روسیه سال گذشته نیز هشدار داده بود مشارکت کشورهای دارای سلاح هستهای در حملات یک کشور غیرهستهای میتواند از نگاه مسکو به منزله حمله مشترک تلقی شود.
هشدار نسبت به رقابتهای هستهای
مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم (SIPRI) در گزارش سال ۲۰۲۶ خود هشدار داد خطر محاسبه اشتباه و تشدید درگیریهای هستهای در میانه جنگ اوکراین در حال افزایش است و رقابت میان قدرتهای هستهای وارد مرحله تازهای شده است.
تارنمای تحلیلی امنیت جهانی (Global Security) هم در گزارشی نوشت بر اساس سند امنیت ملی روسیه، این کشور استفاده از سلاح هستهای را همچنان «اقدامی نهایی و ناگزیر» و در درجه نخست ابزاری برای بازدارندگی میداند. طبق متن رسمی دکترین امنیت ملی روسیه، حمله متعارف علیه روسیه یا بلاروس که «تهدیدی حیاتی» علیه حاکمیت یا تمامیت ارضی آنها ایجاد کند، میتواند در زمره شرایط استفاده احتمالی از سلاح هستهای قرار گیرد.
به همین دلیل، برخی تحلیلگران نظامی معتقدند افزایش فشار نظامی علیه روسیه میتواند خطر تشدید ناخواسته تنش و جنگ اوکراین به یک جنگ هستهای را افزایش دهد.
قدرت هستهای روسیه چگونه است؟
بر اساس گزارش گاردین، روسیه در کنار آمریکا بزرگترین زرادخانه هستهای جهان را در اختیار دارد. بر اساس برآورد فدراسیون دانشمندان آمریکایی (FAS)، روسیه سال ۲۰۲۵ حدود ۵۴۶۰ کلاهک هستهای در اختیار داشته که حدود ۱۷۱۸ کلاهک آن مستقر بوده است. این زرادخانه شامل تسلیحات راهبردی و غیرراهبردی است.
گاردین در ادامه گزارش خود آورده است قدرت هستهای روسیه بر 3 پایه اصلی استوار است: موشکهای بالستیک قارهپیما، زیردریاییهای حامل موشک بالستیک و بمبافکنهای راهبردی و این ساختار همان «سهگانه هستهای» روسیه است که امکان حمل کلاهک هستهای از زمین، دریا و هوا را فراهم میکند.
مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم هم در گزارشی نوشت توان هستهای روسیه فقط به سلاحهای راهبردی محدود نمیشود. مسکو مجموعه بزرگی از تسلیحات هستهای غیرراهبردی یا تاکتیکی و سامانههای دومنظوره را نیز در اختیار دارد و روسیه و آمریکا در مجموع ۸۳ درصد کلاهکهای هستهای موجود در ذخایر نظامی جهان را در اختیار دارند.
بر اساس گزارش مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، روسیه همچنین در سالهای اخیر بر توسعه و استقرار سامانههای جدید موشکی تأکید کرده است. در این میان، موشک میانبرد اورشنیک اهمیت ویژهای پیدا کرده است. این گزارش میافزاید روسیه برای این سامانه در بلاروس یک پایگاه عملیاتی در حال ساخت دارد و اورشنیک تاکنون با کلاهک متعارف علیه اوکراین استفاده شده است.
بازدارندگی؛ پیام اصلی مسکو
کارشناسان مسائل هستهای معتقدند بخش مهمی از پیامهای هستهای روسیه را باید در چارچوب بازدارندگی و ارسال پیام به غرب تحلیل کرد؛ یعنی مسکو تلاش میکند با برجسته کردن توان هستهای خود، هزینه هرگونه رویارویی مستقیم با روسیه را برای آمریکا و ناتو بسیار بالا نشان دهد. «استیون پیفر» پژوهشگر ارشد مؤسسه بروکینگز میگوید تغییرات دکترین هستهای روسیه در سال ۲۰۲۴ با هدف ایجاد ابهام درباره شرایط احتمالی استفاده از سلاح هستهای انجام شد تا کشورهای غرب در تصمیمگیری درباره حمایت نظامی از اوکراین محتاط شوند. به گفته او، کرملین میخواهد غرب پیش از برداشتن گامهای نظامی جدید، احتمال تشدید بحران تا سطح هستهای را در محاسبات خود وارد کند.
همچنین «نیکول گراژفسکی» پژوهشگر برنامه روسیه و اوراسیا در بنیاد کارنگی معتقد است دکترین جدید روسیه بیش از آنکه یک «نقشه عملیاتی برای استفاده از سلاح هستهای» باشد، ابزاری برای ارسال پیام و شکل دادن به محاسبات طرف مقابل است. از نگاه او، افزایش ابهام درباره آستانه استفاده هستهای باعث میشود رقبای روسیه نتوانند با اطمینان بدانند کدام اقدام ممکن است واکنش شدید مسکو را در پی داشته باشد و همین عدم قطعیت بخشی از کارکرد بازدارندگی است.
کرملین در واکنش به بحث حمله یا محاصره کالینینگراد، به انگلیس و ناتو درباره پیامدهای چنین رویارویی هشدار داد
خط و نشان هستهای روسیه
ارسال نظر
پربیننده