فر‌یب فرفورد!

حسین کیامنش: چند روز پس از آنکه ماجرای مشکوک اطراف پایگاه هوایی فرفورد در انگلیس به دستمایه‌ای برای طرح ادعاها و گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال نقش ایران تبدیل شد، پلیس ضدتروریسم انگلیس روز گذشته اعلام کرد ششمین فرد بازداشت‌شده در این پرونده نیز آزاد شد؛ جوان ۲۵ ساله‌ای با تابعیت دوگانه انگلیسی - ایرانی که تنها یک روز پیش از آزادی، در لندن بر اساس قانون ضدتروریسم بازداشت شده بود.
این فرد، نخستین بازداشت‌شده در این پرونده نبود، 5 مرد انگلیسی دیگر که همگی ساکن آن کشورند، بامداد یکشنبه هفته گذشته در نزدیکی فرفورد بازداشت شده بودند. پلیس پس از دریافت گزارشی درباره 3 خودروی مشکوک که به سمت پایگاه حرکت می‌کردند، وارد عمل شد و منطقه‌ای در نزدیکی روستای ولفورد تخلیه و محاصره شد. 5 نفر نخست پس از چندین ساعت بازجویی و بررسی، روزهای بعد آزاد شدند. اکنون با آزادی فرد ششم، هر 6 نفری که در ارتباط با این پرونده بازداشت شده بودند، خارج از بازداشت پلیس قرار دارند، هرچند پرونده ماجرا همچنان در حال بررسی است.
نکته مهم‌تر اینکه با گذشت چند روز از حادثه، پلیس انگلیس اعلام کرده در خودروهای مورد بررسی، بنزین پیدا شده اما هیچ وسیله انفجاری دست‌سازی کشف نشده است. در همان ساعات اولیه، گزارش‌هایی درباره احتمال وجود مواد منفجره منتشر شده بود و همین موضوع موجب شد پرونده در ابتدا به عنوان یک تهدید به اصطلاح تروریستی احتمالی مورد توجه گسترده قرار گیرد اما بررسی‌های بعد نشان داد آنچه در خودروها پیدا شده، صرفا بنزین بوده و نه بمب یا وسیله انفجاری دست‌ساز.
این وضعیت در سطح مستندات علنی، ادعای دخالت ایران در ماجرا را بی‌اعتبار کرد. در روزهای نخست، برخی مقام‌ها و رسانه‌های انگلیس و غرب احتمال ارتباط این حادثه با تهران را مطرح کردند. حتی نخست‌وزیر انگلیس نیز از وجود نشانه‌هایی درباره احتمال نقش یک دولت خارجی سخن گفت. با این حال، پلیس از همان ابتدا تأکید کرده بود تحقیقات ادامه دارد و هنوز نمی‌توان درباره انگیزه، سازمان‌دهنده یا ارتباط احتمالی افراد بازداشت‌شده با یک دولت خارجی نتیجه قطعی گرفت.
به دنبال اتهام‌زنی واهی «اندی برنهام» علیه جمهوری اسلامی ایران، «هوگو شورتر» سفیر لندن در تهران روز پنجشنبه ۹ مهر از سوی مجید تخت‌روانچی احضار و مراتب اعتراض شدید جمهوری اسلامی ایران نسبت به استمرار رویکرد مخرب دولت انگلیس در قبال ایران به وی ابلاغ شد.
در این جلسه احضار، معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان ضمن یادآوری مسؤولیت بین‌المللی دولت انگلیس به دلیل اقدامات متخلفانه متعدد علیه ملت ایران به‌ویژه در اختیار گذاشتن پایگاه‌های نظامی و امکانات تحت صلاحیت انگلیس برای تدارک و اجرای تجاوز نظامی آمریکایی - صهیونی علیه ایران، تأکید کرد: «کارزار تبلیغاتی اخیر دولت انگلیس در طرح اتهام بی‌اساس به بهانه تلاش برای خرابکاری در پایگاه فرفورد، به هیچ عنوان نمی‌تواند همدستی انگلیس در تجاوز نظامی علیه ملت ایران را تحت‌الشعاع قرار دهد و دولت لندن باید پاسخگوی مشارکت در جنایت تجاوز و جنایات جنگی ارتکابی از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی باشد».

ماجرای فرفورد چه بود؟
ماجرای فرفورد بامداد یکشنبه هفته گذشته آغاز شد، زمانی که پلیس انگلیس در پی تماس یک شهروند درباره 3 خودروی مشکوک در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد وارد عمل شد. گزارش اولیه از حضور افرادی نقاب‌دار و خودروهایی حکایت داشت که در نزدیکی پایگاه مستقر شده بودند. نیروهای مسلح پلیس در محل حاضر شدند، منطقه را بستند و چندین خانه اطراف نیز برای مدتی تخلیه شدند. تیم خنثی‌سازی بمب ارتش انگلیس نیز برای بررسی خودروها به محل اعزام شد.
فرفورد یکی از مهم‌ترین مراکز مورد استفاده نیروی هوایی آمریکا در انگلیس است و به دلیل باند طولانی خود برای استقرار و عملیات بمب‌افکن‌های سنگین مناسب است. در جریان جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نیز بمب‌افکن‌های آمریکایی، از جمله B-1 وB-52، از این پایگاه برای عملیات استفاده کردند.
هفته گذشته، بخش فارسی رسانه سلطنتی انگلیس (بی‌بی‌سی) در گزارشی اذعان کرد: «فرفورد در میان پایگاه‌های واقع در اروپا، روشن‌ترین نمونه‌ای است که بمب‌افکن‌های آمریکایی از آن مستقیما برای حمله به اهداف داخل ایران به پرواز درآمدند. دیگر پایگاه‌های انگلیس نیز عمدتا بخشی از شبکه انتقال و پشتیبانی نیروهای آمریکا بودند». بنا بر گزارش‌ها پایگاه فرفورد همچنان میزبان 12 بمب‌افکن B-1 آمریکاست.

فلای‌دوبی؛ پرونده‌ای دیگر برای اتهام‌زنی به تهران
فرفورد البته تنها پرونده روزهای اخیر نیست که در آن، پیش از روشن ‌شدن ابعاد حادثه، تلاش‌هایی برای قرار دادن نام ایران در کنار ماجرا شکل گرفت. تنها 3 روز پس از حادثه فرفورد، یک حادثه بسیار متفاوت در یک هواپیمای مسافری فلای‌دوبی نیز خیلی زود وارد همین فضای اتهام‌زنی شد؛ حادثه‌ای که هنوز تحقیقات درباره انگیزه و ارتباط احتمالی عامل آن ادامه دارد. ماجرا روز چهارشنبه هفته گذشته در پرواز FZ1073 فلای‌دوبی از دوبی به تل‌آویو رخ داد. هواپیما با بیش از ۱۷۰ سرنشین در حال پرواز بود که کمک‌خلبان عمانی به خلبان حمله و با ضربات تبر اضطراری او را زخمی کرد. در جریان درگیری داخل کابین، هواپیما به‌شدت ارتفاع از دست داد و در فاصله‌ای کوتاه بیش از ۱۴ هزار فوت سقوط کرد. خلبان مجروح توانست در کابین را باز کند و پس از ورود مسافران و مهار کمک‌خلبان، کنترل هواپیما دوباره در اختیار خدمه قرار گرفت.
در نهایت 2 خلبان ذخیره که به عنوان مسافر در هواپیما حضور داشتند، وارد کابین شدند و هواپیما را به فرودگاه تبوک در شمال غرب عربستان هدایت کردند. هواپیما در عربستان به صورت اضطراری فرود آمد و مسافران بعدا با یک پرواز جایگزین به سرزمین اشغالی منتقل شدند. البته همه اینها توضیحات مقامات سعودی، اماراتی و صهیونیست است. در همین حال این گزاره نیز مطرح شده که ماجرای پرواز دوبی – تل‌آویو، یک عملیات پرچم دروغین برای کشاندن پای ایران به ماجرا بوده است، به‌خصوص اگر توجه داشته باشیم که این اتفاق درست 3 روز پس از سفر بنیامین نتانیاهو به امارات رخ داد.
شبکه خبری پرس تی‌وی به نقل از منابع آگاه خود خبر داد «سناریوی مضحک مربوط به هواپیماربایی یک هواپیمای اماراتی که از امارات به مقصد سرزمین‌ اشغالی در حرکت بود و سپس در سعودی فرود آمد، روز چهارشنبه 3 روز پس از آنکه نتانیاهو به همراه چند مقام ارشد نظامی و اطلاعاتی به امارات سفر کرده بود، اجرا شد».
با این حال، هنوز در همان ساعات ابتدایی، در حالی که تحقیقات تازه آغاز شده بود، گمانه‌زنی درباره انگیزه و پشت پرده این حادثه بالا گرفت. نتانیاهو مدعی شد باید مشخص شود آیا کمک‌خلبان همدستی داشته یا اینکه ایران پشت حادثه بوده است. او در عین حال در همان مقطع تأکید کرد برای اعلام نتیجه نهایی زود است.
این احتیاط اما در فضای سیاسی و رسانه‌ای خیلی زود تحت‌الشعاع اظهارات رئیس‌جمهور تروریست آمریکا قرار گرفت. دونالد ترامپ روز پنجشنبه هفته گذشته در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ارتباط ایران با حادثه گفت: «بر اساس چیزهایی که می‌شنوم، می‌گویم پاسخ بله است اما در حال بررسی آن هستیم». خبرنگاران سپس از او پرسیدند اگر ارتباط ایران با این حمله ثابت شود، آیا آمریکا به ایران پاسخ خواهد داد؟ ترامپ پاسخ داد: «خیلی سخت هدف قرار خواهند گرفت».
اظهارات تهدیدآمیز رئیس دولت تروریست ایالات متحده در شرایطی مطرح شد که هنوز تحقیقات به نتیجه نرسیده بود و حتی مقام‌های اطلاعاتی رژیم صهیونیستی نیز با احتیاط درباره انتساب حادثه گمانه‌زنی می‌کردند.
گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌های منطقه‌ای و صهیونیستی به نقل از 2 مقام امنیتی اسرائیلی حاکی از آن است که بنا بر ارزیابی اولیه، کمک‌خلبان عمانی به تنهایی عمل کرده است. همچنین در گزارش‌های اولیه تأکید شده جمهوری اسلامی ایران ارتباطی با حادثه ندارد.
بنا بر گزارش خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس، در تحقیقات اولیه درباره حمله کمک‌خلبان به خلبان، هیچ مدرکی از ارتباط او با ایران به دست نیامده است.