به گزارش وطن امروز سیدعلی کاظمی روز سه‌شنبه در سومین نشست خبری با اشاره به آغاز سال تحصیلی جدید در مدارس و مراکز آموزشی و دانشگاه‌ها، افزود: در آغاز فصل مهر و خرد هستیم.
وی این ایام را به خانواده‌های مراکز علمی، دانشگاه‌ها، مدارس، معلمان و دانش‌آموزان تبریک گفت و بر نقش نسل آینده در تمدن‌سازی کشور تأکید کرد.
کاظمی در ادامه با اشاره به سفر اخیر خود به استان هرمزگان و حضور در شهرهای میناب و بندرعباس، از برنامه‌های برگزار شده از جمله دیدار با خانواده شهدا و گفت‌وگو با آسیب‌دیدگان اسکله صیادی یاد کرد و افزود: تمامی مطالبات و موارد مطرح‌شده در این سفر، پس از بازگشت در حال پیگیری است تا خواسته‌های مردم عزیز این منطقه محقق شود.
وی با نمایش تکه‌ای از ترکش‌های به جامانده از جنگ اخیر گفت:این قطعات سوغاتی این سفر است که یادآور داغ‌های بر جای مانده از جنگ است؛ امید داریم هیچگاه هیچ کودکی در هیچ جنگی مجروح نشود و آسیب نبیند.
تشکیل پرونده قضایی برای حادثه معدن فاریاب
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به حادثه تلخ ریزش معدن در فاریاب کرمان که منجر به جان‌باختن دو تن از کارگران شد، ضمن عرض تسلیت به خانواده آنان گفت: دستگاه قضایی بلافاصله در این خصوص ورود کرد و پرونده قضایی تشکیل شد.
کاظمی با تأکید بر لزوم رعایت هشدارهای ایمنی، از متولیان محیط‌های کاری و معادن خواست تا با اقدامات پیشگیرانه و بازدارنده، از تکرار چنین حوادثی که جامعه کارگری را داغدار می‌کند، جلوگیری کنند تا جامعه کارگری و خانواده این عزیزان که با قوت بازو برای ایران عزیز کار می‌کنند با چنین حوادثی روبرو نشوند.
خطای محاسباتی دشمن ادامه دارد
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به دهم مهرماه سالروز آغاز عملیات وعده صادق، افزود: این روز یادآور یک حماسه بزرگ و آغاز عملیات وعده صادق ۲ است؛ عملیاتی که موجی از شادی را در دل آزادی‌خواهان جهان و مردم مسلمان منطقه ایجاد کرد و به نحوی تا جنگ رمضان ادامه یافت.
وی ادامه داد: این عملیات همه تحلیلگران و صاحبنظران مسائل نظامی را بر آن داشت تا نقش بی‌بدیل رهبر معظم انقلاب، امام شهید ما و نیروهای جان‌برکف مسلح کشور را در این عملیات مورد توجه قرار دهند. آنچه رصدهای نظامی و اطلاعاتی و تحلیل‌های کشورهای متخاصم نشان می‌داد، در عمل متفاوت بود و با آنچه در واقعیت اتفاق افتاد، تفاوتی اساسی داشت.
کاظمی اضافه کرد: رمز این تحولات خیره‌کننده، در بیان رهبر شهید انقلاب و امام کبیر راحل، بنیانگذار انقلاب، این بود که دشمن هنوز ملت ایران و اراده متراکم برخاسته از این شکوه ملی را به‌درستی نشناخته و همچنان در این حوزه دچار خطای محاسباتی شدید می‌شود.
وی با اشاره به اراده ملی و عزم عمومی ملت ایران برای مقابله با دشمن اظهار کرد: اراده ملی و عزم عمومی یک ملت پاک‌باخته و صاحب انگیزه برای مقابله با کید و کینه‌توزی دشمن و ایستادگی سروقامتانی که مجهز به اسلحه امید و آینده و نیز سازش‌ناپذیری با ستمگری و زورگویی هستند، از سوی دشمنان شناخته نشد. این همان رمز ظفرمندی ما در این عملیات‌ها، جنگ‌های تحمیلی، دفاع‌های مقدس و نبردهای میهنی بوده است که توانست بازوی رزمندگان ما را در میدان قوت ببخشد و پشت آنها را محکم و استوار کند.
سخنگوی قوه قضاییه با بیان اینکه خطای محاسباتی دشمن همچنان ادامه دارد، گفت: ما این را خطاب به آنها می‌گوییم که اگر صد بار، هزار بار و میلیون بار ملت ما را بیازمایید، باز هم نصیبی جز ندامت، شکست و هزیمت نخواهید داشت.
کاظمی ادامه داد: عملیات صادق و عملیات‌های مختلفی که در کشور انجام شد، نشان داد که هوا، دریا و خاک این سرزمین در تسخیر اندیشه الهی جوانان و رزمندگان عزیز ماست و ملت عزیز ما نیز با انسجام و اتحاد تا پایان کار هستند.
وی تأکید کرد: ملت ایران با اتحاد مقدس خود، مچ دشمن را در همه عرصه‌ها، زمینه‌ها و حوزه‌ها خوابانده و پیروزی و ظفر کامل را به دست خواهد آورد.
سخنگوی قوه قضاییه در ادامه با اشاره به هفته فراجا گفت: مناسبت دیگری که با آن مواجه هستیم، هفته فراجاست و لازم می‌دانم از این فرصت استفاده کنم و در جمع اصحاب رسانه، این مناسبت را به برادران عزیز و خواهران گرامی در فراجا تبریک عرض کنم.
کاظمی افزود: کارکنان خدوم و جان‌برکف فراجا در حوزه‌های مختلف امنیتی، پیشگیری همچنین تعقیب و رسیدگی، اقدامات بسیار متنوعی را برای حفظ امنیت انجام می‌دهند. حاصل این اقدامات، امنیتی بوده است که برای ملت ما در تمام زمینه‌های زیستی، از مرزها و جاده‌ها تا شهرها و تمامی محیط‌های زیستی کشور، به ارمغان آمده است.
وی اظهار کرد: جا دارد از تمامی این تلاش‌ها و اقداماتی که با نوآوری‌های مختلف نیز همراه است، تشکر و تقدیر کنیم و این مجاهدت‌ها را گرامی بداریم.
سخنگوی قوه قضاییه همچنین با گرامیداشت یاد شهدای فراجا گفت: باید یادی هم از شهدای فراجا داشته باشیم؛ شهدایی که در نبردهای مختلف با کسانی که در حوزه جرم و تبهکاری فعال بودند، جان خود را از دست دادند و برای تأمین امنیت ما و خانواده‌های ما تلاش کردند و جان پاک خود را در این راه نثار کردند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های کشور و نقش جوانان در آینده ایران اظهار کرد: این موضوع نشان‌دهنده آن است که ما ملتی آماده جهش، رشد، پیشرفت و ترسیم چشم‌اندازهای جدید در همه افق‌ها هستیم.
وی تصریح کرد: تکیه اصلی آتیه روشن ایران، اندیشه روشن، بازوان مقتدر و اراده قوی تمامی جوانانی است که تصمیم گرفته‌اند نام و پرچم مقدس و زیبای ایران را در تمامی عرصه‌ها بالا نگه دارند.
کاظمی ادامه داد: در این راه، به فرموده امام خمینی (ره)، رهبر ما باید همین نوجوانانی باشند که تمام انرژی و اراده خود را برای سربلندی این کشور مصروف داشته‌اند. امروز باید بدانیم که تمامی تلاش خود را باید برای انسجام، وحدت ملی و اهتزاز همیشگی پرچم ایران عزیز انجام دهیم.
امروز زمان مسابقه برای دوقطبی‌سازی جامعه و ایجاد شکاف‌های اجتماعی نیست
سخنگوی قوه قضاییه اظهار کرد: همه باید این احساس را داشته باشیم که امروز زمان مسابقه برای دوقطبی‌سازی جامعه و ایجاد شکاف‌های اجتماعی نیست بلکه امروز زمان رقابت در خدمت حل مشکلات، امیدآفرینی و افزایش اقتدار کشور است. امروز همه ما یک مسئولیت داریم و آن هم تقدم ایران بر خودمان است.
آخرین وضعیت پرونده ساخت هتل ولنجک
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سوالی درباره آخرین وضعیت پرونده ساخت هتل ولنجک در تهران اظهار کرد: این موضوع از جمله مسائلی بود که سازمان بازرسی کل کشور نسبت به آن ورود کرد و در خصوص آن پیگیری‌های لازم انجام شد.
وی افزود: در طرح اولیه این هتل ۴۲ طبقه پیش‌بینی شده بود که بخش قابل توجهی از طبقات آن در زیرزمین قرار می‌گرفت و محل احداث آن نیز در یک پهنه خاص مسکونی شهری قرار داشت همچنین موضوع قرار گرفتن این محدوده در پهنه گسل‌های شهر تهران نیز بر اساس برخی مطالعات مطرح شد.
کاظمی افزود: سازمان بازرسی کل کشور در این خصوص ورود کرد و کمیسیون ماده ۵ شهرداری نیز مصوبه‌ای داشت که برخلاف مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری تشخیص داده شد و درخواست ابطال این مصوبه مطرح شد.
وی گفت: در این رابطه برخی افراد نیز محکوم شدند و در خصوص برخی دیگر از افراد، پرونده کیفری در جریان رسیدگی است همچنین مصوبه کمیسیون ماده ۵ در دیوان عدالت اداری در ۱۳ خرداد سال ۱۴۰۳ مورد رسیدگی قرار گرفته است.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به شرایط گودبرداری انجام‌شده در محل اظهار کرد: با توجه به اینکه گودبرداری صورت گرفته بود و دیواره‌های این گود می‌توانست برای مردم خطر ایجاد کند، برای جلوگیری از آسیب به جان و مال شهروندان، با مجوز دادسرای تهران مقرر شد اقدامات زیرسازی تا تراز صفر انجام شود تا خطرات موجود برطرف شود.
وی تأکید کرد: این اقدامات به منظور حفظ امنیت مردم و رفع مشکلات ناشی از گودبرداری انجام شده و نباید به‌عنوان مجوزی برای ادامه ساخت هتل تلقی شود.
کاظمی با اشاره به مطالعات مربوط به پهنه گسلی تهران گفت: مطالعات در این زمینه با کمک برخی مراکز علمی در حال انجام است و باید مشخص شود اگر قرار باشد در این مکان ساخت‌وسازی انجام شود، با چه شرایطی امکان آن وجود خواهد داشت.
وی افزود: در صورت امکان اجرای طرح، موضوعاتی مانند مقاوم‌سازی، کاهش تعداد طبقات یا سایر تدابیر فنی و ایمنی باید مورد بررسی قرار گیرد و تصمیم نهایی بر اساس مطالعات کارشناسی و الزامات قانونی اتخاذ شود.
سخنگوی قوه قضاییه خاطرنشان کرد: اگر قرار باشد هتل در این محل احداث شود، مسائل زیست‌محیطی، ایمنی و حفظ جان و سلامت مهمانانی که در آینده در آن اقامت خواهند داشت، باید به‌طور کامل رعایت شود.
کاظمی تصریح کرد: همچنین مسائل مربوط به شهرسازی و معماری و حقوق مردم منطقه باید مورد توجه قرار گیرد و هرگونه اقدام در این زمینه باید در چارچوب قانون و با رعایت تمامی الزامات و ملاحظات کارشناسی انجام شود.
جرم رسایی غیرقابل بخشش و دارای جنبه عمومی است
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره حکم اخیر حمید رسایی و اینکه با توجه به قطعی شدن حکم آیا همچنان امکان جلب رضایت یا استفاده از راهکارهای دیگر برای حل‌وفصل پرونده وجود دارد، به تشریح برخی از ابعاد این پرونده پرداخت و گفت: آقای رسایی نماینده مجلس شورای اسلامی، قبل از دوره نمایندگی در روزنامه تحت مدیریت خود مطالبی را منتشر کرده بود و بعد نیز این مطلب در یکی از شبکه‌های اجتماعی به وی منتسب شده بود. این موضوع در دادسرا و دادگاه مورد بررسی قرار گرفت، رأی صادر شد و زمان لازم نیز برای دفاع وجود داشت.
وی افزود: این توصیه نیز صادر شد که با توجه به اینکه موضوع هنوز اثبات نشده است، طبق قوانین نسبت به رفع آثار آن اقدام شود؛ بنابراین، طبق قانون و بر اساس ماده ۷۴۶ قانون مجازات اسلامی، رأی محکومیت صادر شد.
کاظمی ادامه داد: این رأی محکومیت پس از مدتی به اجرا گذاشته شد و وی نیز نسبت به قانون تمکین و نسبت به رأی تسلیم داشت و اعلام کردکه رأی را اجرا می‌کند. این ابراز صریح نسبت به اجرای قانون، امر مثبت و قابل توجهی است.
وی اضافه کرد: در خصوص این موضوع ابهام‌هایی در سطح جامعه مطرح شد که یکی از آنها بحث مصونیت بود؛ اینکه آیا وی از مصونیت برخوردار بود یا خیر.
سخنگوی قوه قضاییه توضیح داد: جرمی که قبل از دوره نمایندگی و موضوعی که مربوط به وظایف نمایندگی نبوده است، مشمول مصونیت نمی‌شود. مصونیتی که در قانون اساسی و در اصل ۸۸ قانون اساسی مورد نظر قرار گرفته، مصونیتی عملکردی برای حفظ استقلال و بیان نماینده از گزند است؛ به نوعی یک سپر دفاعی است تا نماینده بتواند وظایف نمایندگی خود را به راحتی انجام دهد و آن چیزی را که مردم از وی به عنوان نماینده خود خواسته‌اند، انجام دهد.
کاظمی تأکید کرد: اگر موضوع خارج از این چارچوب باشد، یعنی حتی اگر نماینده در دوره نمایندگی خود مرتکب تخلف یا جرمی شود، مورد تأیید نیست و مصونیت پارلمانی شامل آن نمی‌شود؛ چه رسد به اینکه موضوع اساساً مربوط به قبل از دوره نمایندگی باشد.
سخنگوی قوه قضاییه گفت: موضوع دوم این است که در اعمال مجازات، قانونگذار تفاوتی میان نمایندگان مجلس، مردم عادی و سایر افراد قرار نداده است. دادگاه مستقل است و با توجه به شرایط پرونده، وضعیت طرفین و تمامی مسائل مؤثر در کیفرگذاری، نسبت به تعیین کیفر اقدام می‌کند.
کاظمی افزود: قوه قضاییه تمام تلاش خود را در این زمینه انجام داده است تا شاید با توجه به شأن طرفین، مصالحه لازم صورت گیرد.
وی با اشاره به یکی از معیارهای پیش‌بینی‌شده در قانون نظارت بر رفتار نمایندگان گفت: در قانون نظارت بر تخلفات رفتار نمایندگان مطرح شده است که اگر نمایندگان در دوره نمایندگی خود نیز جرمی مرتکب شوند و هیات نظارت بر رفتار نمایندگان، موضوع را به دادگستری معرفی کند، دادگستری باید خارج از ظرف سه ماه به آن رسیدگی کند؛ بنابراین یک معیار سه‌ماهه در نظر گرفته شده است.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: دادگستری در این مدت تلاش کرده است زمینه‌سازش، رفاقت و مودت میان طرفین ایجاد شود. طبیعتاً قوه قضاییه از محکومیت کسی خوشحال نمی‌شود.
کاظمی تأکید کرد: در این حوزه بحث مصونیت‌سازی مطرح نیست. در برخی تحلیل‌های حقوقی نیز خوانده‌ایم که برخی گفته بودند حکم وی باید بعد از دوره نمایندگی مجلس اجرا می‌شد؛ در حالی که چنین چیزی در قوانین وجود ندارد. اگر لازم است، می‌توان این موضوعات را اصلاح کرد و در قوانین تبصره‌ها و تفاوت‌هایی را پیش‌بینی کرد.
سخنگوی قوه قضاییه گفت: آنچه در اینجا مهم است، اصل برتری قانون نسبت به فرد است، نه برتری فرد نسبت به قانون؛ همچنین اصل عدم تبعیض و برابری همگان در برابر قانون مورد توجه است.
وی اظهار کرد: موضوع دیگری که مطرح شده این بود که آیا وی می‌تواند در جلسات مجلس شرکت کند. این موضوع نیز در قوانین پیش‌بینی نشده است؛ با وجود این، قوه قضاییه می‌تواند در این زمینه تسهیلات لازم را فراهم کند.
سخنگوی قوه قضاییه درباره امکان جلب رضایت شاکی نیز گفت: موضوع دیگری که مطرح شد این بود که آیا می‌شود در این خصوص رضایت را کسب کرد و آیا این رضایت می‌تواند اثربخشی داشته باشد. بسیار خوشحال خواهیم شد که این رضایت اتفاق بیفتد و در دوره‌ای که نگاه به سمت انسجام ملی است، انسجام فردی نیز صورت بگیرد، به‌ویژه در حوزه نمایندگان مردم.
کاظمی تصریح کرد: با وجود این، در قانون، این جرم جزو جرایمی است که غیرقابل بخشش و در واقع دارای جنبه عمومی است. وقتی جرمی دارای جنبه عمومی باشد، صرفاً با رضایت شاکی پرونده مختومه نمی‌شود. طبق قانون، رضایت دارای اثر است، اما رضایت به معنای مختومه شدن کامل پرونده و منتفی شدن اجرای قانون نیست.
وی گفت: ما به دنبال این بودیم که قانون را اجرا کنیم؛ چیزی که نمایندگان مجلس و مجلس شورای اسلامی حتماً از ما توقع دارند و بارها نیز اعلام کرده‌اند. تلاش شده است که در این موضوع، با رعایت استقلال و بی‌طرفی، مراجع قضایی کار خود را انجام دهند و امیدواریم این موضوع زودتر به سازش و به نحوی همکاری ختم شود.
آخرین وضعیت پرونده عباس ایروانی
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره پخش تصاویری از عباس ایروانی در بازدید از یک کارخانه قطعه سازی خودرو در حالی که وی به ۶۵ سال حبس محکوم شده است، گفت: در این پرونده، تحقیقات از سال ۱۴۰۲ آغاز و پرونده تشکیل شد و احکام لازم نیز صادر شد. میزان محکومیت آقای عباس ایروانی ۲۵ سال حبس، نه ۶۵ سال است؛ البته او بابت اتهامات دیگر نیز محکومیت‌هایی دارد که مجموع آنها ۶۵ سال حبس نمی‌شود و این موضوع نیازمند شفاف‌سازی و اصلاح است.
وی افزود: برای قوه قضاییه، علاوه بر برخورد با مرتکبان و مقدم بر آن، رعایت حقوق بزه‌دیدگان و مالباختگان اهمیت دارد. در این پرونده و پرونده‌های مشابه، گاهی اوقات فرد تحت‌الحفظ ضابطان برای مراجعه به برخی بخش‌ها و کارخانه‌ها اعزام می‌شود تا مسائل مالی خود را حل‌وفصل کند و این اقدامات موجب شود رد مال و استرداد اموال مربوط به پرونده، سریع‌تر و آسان‌تر انجام شود.
سخنگوی قوه قضاییه تصریح کرد: در خصوص آقای ایروانی هیچ موافقتی با مرخصی صورت نگرفته و ایشان در حبس است، اما تصویری که منتشر شده مربوط به مراجعه تحت‌الحفظ وی به یکی از کارخانه‌ها برای حل‌وفصل مسائل مالی مربوط به پرونده بوده است.
وی ادامه داد: وی در خصوص بدهی به دو بانک، به‌طور کامل بدهی خود را برطرف کرده و اقدامات لازم را انجام داده است، اما سایر موارد همچنان در دست پیگیری است تا به‌طور کامل تعیین تکلیف و انجام شود.
آزادی محمدباقر خرازی با قرار وثیقه
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سوالی درباره آخرین وضعیت پرونده محمدباقر خرازی گفت: پس از یک ماه بازداشت با صدور قرار وثیقه و پذیرش آن آزاد شد.
وی افزود: پرونده همچنان در حال رسیدگی و در مرحله تحقیقات مقدماتی است و تاکنون کیفرخواستی در این پرونده صادر نشده است.
اعاده ۲۶ همت از وجوه در پرونده‌های تراستی
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سوالی درباره میزان وجوهی که از پرونده تراستی‌ها با همکاری قوه قضاییه به خزانه و بیت‌المال بازگشته است، اظهار کرد: در خصوص رفع تعهدات ارزی و رفع رسوبات بانکی در کارگزاری‌ها اقدامات متعددی صورت گرفته و با دستور رئیس قوه قضاییه اقدامات فوق‌العاده‌ای در این زمینه انجام شده است.
وی افزود: یکی از اقدامات مهم، تشکیل یک هیات ملی برای پیگیری این موضوع بود؛ این هیات به ریاست رئیس سازمان بازرسی کل کشور و با حضور جمعی از مقامات قضایی و سایر مسئولانی که می‌توانستند در این زمینه نقش‌آفرینی کنند، تشکیل شد.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: این هیات به‌طور میانگین تقریباً هر هفته جلسه داشته و در موارد لازم با بانک‌ها و سایر کارگزاران مختلف، تبادل نظر و بررسی‌های لازم را انجام داده است.
کاظمی گفت: در کنار این موضوع، یک برنامه بازرسی فوق‌العاده نیز در سازمان بازرسی کل کشور انجام شد، مذاکرات متعددی با مدیران بانک‌ها صورت گرفت، میزان بدهی‌ها استخراج و تلاش شد رسوب‌های ارزی در اقتصاد کشور شناسایی و گلوگاه‌های موجود در این حوزه برطرف شود.
وی با اشاره به اقدامات اصلاحی انجام‌شده در این زمینه اظهار کرد: یکی از نتایج این اقدامات، شفاف و دقیق شدن فرآیند صدور کارت‌های بازرگانی بوده است تا وزارت صمت، ضوابط لازم را برای جلوگیری از صدور کارت برای افراد فاقد شرایط اعمال کند. همچنین برای صادرات سقف‌های مشخصی تعیین و میان مراجع رسیدگی‌کننده تقسیم کار جدی انجام شده است.
تشکیل ۸۳۲ پرونده در حوزه تعهدات ارزی وارداتی
سخنگوی قوه قضاییه با بیان اینکه این هیات با سه نوع پرونده مواجه است، گفت: تراستی ها، سطح دوم تعهدات ارزی وارداتی و سطح سوم تعهدات ارزی صادراتی است.
وی درباره تعهدات ارزی صادراتی اظهار کرد: به موجب تبصره ۶ ماده ۲ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز در این حوزه سازوکارهای قانونی مشخصی وجود دارد و صادرکنندگانی که کالا صادر می‌کنند، مکلف هستند ارز حاصل از صادرات را طبق قانون به کشور بازگردانند.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: در صورت عدم بازگشت ارز، علاوه بر جریمه، محرومیت‌ها و ممنوعیت‌هایی نیز برای متخلفان در نظر گرفته شده است. زیر سه میلیون یورو در سازمان تعزیرات حکومتی و پرونده‌های با مبالغ بالاتر در قوه قضاییه رسیدگی می‌شود. معادلی که در این هیئت برای این قضیه در نظر گرفته شد ۱۰ میلیارد تومان بود.
کاظمی گفت:در این حوزه درمجموع ۸۳۲ پرونده تشکیل شده و ۹.۵ میلیارد یورو رفع تعهد ارزی شده است. اقدامات لازم برای تعقیب متهمان، توقیف حساب‌ها و توقیف اموال نیز در این پرونده‌ها در نظر گرفته شده است.
کاظمی تأکید کرد: باید توجه داشت که بسیاری از صادرکنندگان و واردکنندگان کشور فعالیت خود را به‌درستی انجام می‌دهند و این اقدامات ناظر به برخی افرادی است که مرتکب تخلف شده‌اند. برخی افراد نیز با مشکلات مربوط به انتقال ارز و نوسانات ارزی مواجه بوده‌اند که در این موارد، دستگاه قضایی همکاری لازم را انجام می‌دهد تا افراد بتوانند تعهدات خود را ایفا کنند.
وی با اشاره به پرونده‌های تراستی گفت: تاکنون ۷۱ پرونده در این حوزه تشکیل شده و حدود ۲۶ همت از وجوه و منابع مربوطه اعاده شده است. اقدامات لازم برای دستگیری متهمان نیز انجام شده و از ظرفیت‌هایی همچون اینترپل و معاونت بین‌الملل قوه قضاییه برای استرداد مجرمان استفاده شده و این موضوع همچنان در حال پیگیری است.
کاظمی خاطرنشان کرد: تلاش می‌کنیم وجوه و اموال بیت‌المال به مردم بازگردانده شود و اقدامات مختلفی که در قوه قضاییه و دستگاه‌های مختلف در حال انجام است، به نتیجه رسیدن این پرونده‌ها را دنبال می‌کند.
وی ابراز امیدواری کرد به‌زودی بسیاری از مواردی که هنوز رفع تعهد نشده‌اند، تعیین تکلیف شوند و افرادی که نسبت به اعاده اموال اقدام نکرده‌اند نیز وجوه مربوط به این حوزه را به بیت‌المال بازگردانند.
آخرین وضعیت پرونده‌های مرتبط با اقدامات علیه امنیت و منافع ملی کشور
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به آخرین وضعیت پرونده‌های مرتبط با اقدامات علیه امنیت و منافع ملی کشور گفت: در کنار این موارد، افرادی که به نحوی شرکا و معاونان شبکه‌های آشوب‌ساز رسانه‌ای بودند یا کسانی که مرتکب وطن‌فروشی و خیانت شدند، طبق قانون تشدید رسیدگی شده‌اند و پرونده‌های متعددی در این خصوص تشکیل شده است.
کاظمی افزود: این پرونده‌ها هم در دادسرا و هم در دادگاه در حال تعقیب و رسیدگی هستند. در مجموع، تاکنون ۴۷۶ پرونده در دو جنگ تشکیل شده است. البته این به معنای بسته شدن این پرونده‌ها نیست و حسب شکایت‌های جدید، پرونده‌های جدیدی نیز در حال تشکیل است.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: برخی از این پرونده‌ها شاکیان بسیار زیادی دارند و تعداد شاکیان در برخی موارد به ۳۰۰ هزار نفر و حتی ۴۰۰ هزار نفر نیز می‌رسد. تاکنون ۱۶۳ کیفرخواست نیز در خصوص این دو جنگ صادر شده است.
وی درباره پرونده‌های مربوط به همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی کشور گفت: در این خصوص ۲۵۰ پرونده تشکیل شده که در آنها هزار و ۸۹۵ نفر متهم وجود دارند. از این تعداد، ۹۴ نفر از کارکنان رسانه‌های آشوب‌ساز دشمن و هزار و ۸۰۱ نفر نیز اشخاص حقیقی هستند. تاکنون ۷۰ کیفرخواست نیز در مورد این اشخاص صادر شده است.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به اقدامات انجام‌شده درباره اموال مرتبط با این پرونده‌ها اظهار کرد: اموال متعددی نیز توقیف شده است و برای نخستین بار از محل فروش اموال توقیف شده از آمریکا، پرداخت خسارات برخی از بیماران پروانه‌ای انجام شد.
کاظمی ادامه داد: کشتی دیگری نیز در مرحله توقیف و اجرای حکم قرار دارد. برخی از این موارد، برای نخستین بار در عرصه عدالت کیفری جمهوری اسلامی ایران در حال رخ دادن است.
بررسی طرح مهریه در مجلس
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به اینکه متنی در مجلس تحت عنوان «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی» تصویب شده است گفت: در این طرح هدف این بوده است که در مورد محکومیت‌های غیرعمدی که در آنها اخذ مال صورت نگرفته، مانند ضمان قهری، دیه و مهریه که در آنها سابقه اخذ مال وجود ندارد، مجازات زندان به نظارت تحت سامانه‌های الکترونیکی تبدیل شود.
وی افزود: پیشنهادهای جدیدی نیز مطرح شده است؛ مثلاً در خصوص نوسانات قیمتی که در مورد قیمت طلا و مواردی از این دست داریم، قبلاً فرایندی وجود داشت که این موارد باید به دادگاه می‌رفت و دادگاه دوباره حکم صادر می‌کرد و سپس حکم به اجرا گذاشته می‌شد. در اینجا پیشنهاد شده است که این موارد در خود اجرای احکام، با توجه به نوسانات قیمتی تعیین شود و فرایند کوتاه‌تر شود تا حقوق محکوم‌لهم اخذ شود.
وی ادامه داد: این طرح در مجلس شورای اسلامی مطرح شد و به شورای نگهبان رفت. در هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز مطرح شد. شورای نگهبان ایراداتی از حیث مغایرت با شرع و مغایرت با قانون اساسی نسبت به متن مصوبه مجلس گرفت و هیات عالی نظارت نیز که نماینده قوه قضائیه در آن حضور داشت و نظرات قوه قضائیه را در آن جلسه مطرح کرد، ایراداتی از حیث مغایرت با سیاست‌های کلی نظام گرفت و مصوبه به مجلس بازگشت.
کاظمی گفت: این طرح در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس در حال بررسی است و قوه قضائیه در این خصوص همکاری لازم را با مجلس دارد تا بتواند این مشکلات را برطرف کند. ایراداتی که قوه قضائیه نسبت به این متن داشته است، ایرادات حقوقی و فنی از جهت اجرای این قانون بوده است؛ زیرا قسمت عمده اجرای این قانون بر عهده قوه قضائیه است.
وی اظهار کرد: با این کیفیت، موضوع همچنان در فرایند قانون‌گذاری است و رد نشده است. نسبت به قوانین دیگر نیز این فرایند معمولاً اتفاق می‌افتد؛ یعنی مصوبه وارد شورای نگهبان یا هیئت عالی نظارت می‌شود، ایراداتی مطرح می‌شود، به مجلس بازمی‌گردد و معمولاً ایرادات برطرف می‌شود. این یک روال طبیعی در قانون‌گذاری است. طبیعتاً اگر این طرح تبدیل به قانون شود، برای همگان لازم‌الاتباع است و ما نیز در قوه قضائیه آن را اجرا می‌کنیم.
استفاده از ظرفیت مساجد در صلح و سازش
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره استفاده از ظرفیت مساجد در توسعه صلح و سازش گفت: مساجد یکی از پایگاه‌های اجتماعی، مذهبی و مردمی هستند و استفاده از این ظرفیت می‌تواند به توسعه عدالت و حل مشکلات حقوقی مردم کمک کند. مساجد می‌توانند به‌عنوان پایگاه عدالت در محیط اجتماعی، آثار و برکات مؤثری داشته باشند و در این راستا اقدامات متعددی در بخش‌های مختلف قوه قضاییه انجام شده است.
وی افزود: یکی از این اقدامات توسط اداره کل ارتباطات مردمی انجام می‌شود که معمولاً به‌صورت هفتگی در مساجد حضور پیدا می‌کنند، مشکلات مردم را می‌شنوند و از طریق ارتباط با مسئولان قوه قضاییه و ریاست قوه قضاییه، مسائل و درخواست‌های مردم را پیگیری می‌کنند. تعداد درخواست‌های واصله از طریق مساجد و میز خدمت نماز جمعه در سال ۱۴۰۴، ۲ هزار و ۲۹ مورد بوده است.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: مرکز حل اختلاف قوه قضاییه نیز اقدامات متنوعی در این زمینه انجام می‌دهد؛ از جمله هیئت‌های صلح در مساجد تشکیل شده که به حل‌وفصل اختلافات اهالی می‌پردازند. همچنین رئیس مرکز حل اختلاف و معاونان حل اختلاف استان‌ها در مساجد حضور پیدا کرده و میز خدمت برگزار می‌کنند.
وی اضافه کرد: از ظرفیت صلح‌یاران و مصلحان در مساجد نیز برای حل‌وفصل اختلافات استفاده می‌شود. بر اساس گزارش ستاد ملی صبر در مرکز حل اختلاف، از مجموع ۴ هزار و ۹۹۰ پرونده‌ای که از این طریق پیگیری شده، ۱۶۹ پرونده قصاص به صلح و سازش منتهی شده، ۳ هزار و ۸۲۷ مورد به آزادی زندانیان انجامیده و ۹۹۴ مورد نیز در نزاع‌های دسته‌جمعی به سازش منجر شده است.
سخنگوی قوه قضاییه گفت: مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه نیز فعالیت‌های گسترده‌ای در مساجد داشته است. این مرکز پیش از جنگ تحمیلی سوم و جنگ رمضان، روزهای یکشنبه در مساجد حضور پیدا می‌کرد و طرح «وکیل با مسجد» را اجرا می‌کرد. پس از جنگ نیز با تغییر راهبرد، در میادین حضور پیدا کرده و با برگزاری میز خدمت، نسبت به ثبت و دریافت دادخواست‌ها، شکواییه‌ها و عرایض مردم و ارائه مشاوره‌های حضوری اقدام کرده است.
وی خاطرنشان کرد: این اقدامات تاکنون انجام شده و برنامه‌های متعدد دیگری نیز در قوه قضاییه در دست انجام است.
موضوع توهین و تهدید علیه رئیس جمهور جنبه خصوصی دارد
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره تهدید و توهین علیه رئیس‌جمهور فعلی و رؤسای جمهور پیشین و اینکه خبری از اعلام جرم علیه آنها نیست در حالی که علیه علی ضیا اعلام جرم شده است و این شائبه برخورد دوگانه دستگاه قضایی را به میان آورده است، گفت: موضوعی که سؤال شد، دقیق نیست. موضوع توهین و تهدید علیه رئیس جمهور، تا پیش از اصلاح قانون، می‌توانست جنبه عمومی داشته باشد که با اصلاح قانون جنبه خصوصی دارد یعنی اگر شکایت شود ورود انجام و رسیدگی می‌شود.
وی افزود: اما موضوعی که درباره شخص دیگری (علی ضیاء) مطرح شد باید بگویم مرتبط با این موضوع نیست. در آن پرونده دو اتهام مطرح بوده است؛ یک موضوع اینکه فرد شاکی خصوصی داشته و موضوع دیگر توهین به مقدسات بوده که جنبه عمومی داشته است و قوه قضاییه از این جهت وارد شده است.
سخنگوی قوه قضاییه تأکید کرد: بنابراین ارتباطی میان این دو موضوع وجود ندارد و قوه قضاییه با توجه به اصل برابری در رسیدگی و اصل برتری قانون نسبت به افراد جامعه، نسبت به موضوعات رسیدگی می‌کند. قوه قضاییه تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا بتواند رسیدگی عادلانه را در همه حوزه‌ها انجام دهد.
رصد عملکرد بانک‌ها در پرداخت تسهیلات فرزندآوری
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره تعهدات بانک‌ها در پرداخت تسهیلات فرزندآوری گفت: در بخش تسهیلات فرزندآوری، تاکنون تسهیلات به ۲۷۰ هزار و ۳۱ نفر توسط بانک‌ها پرداخت شده، اما همچنان ۴۱۶ هزار و ۳۴۵ نفر در صف دریافت تسهیلات هستند.
وی افزود: کل سهمیه ابلاغی سال ۱۴۰۵ بانک‌ها در این بخش، ۸۵۰ هزار میلیارد ریال است و بانک‌ها تاکنون ۶۱ درصد از سهم تکلیفی خود را انجام داده‌اند.
کاظمی اضافه کرد: اگر عملکرد بانک‌ها را در مقیاس نمره ۲۰ محاسبه کنیم، عملکرد ۶۱ درصدی معادل نمره ۱۲ است و می‌توان گفت بانک‌ها در این زمینه نمره قبولی را کسب کرده‌اند، اما همچنان با وضعیت مطلوب فاصله دارند.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: عملکرد بانک‌های ایران‌زمین، تجارت، توسعه تعاون، گردشگری و مسکن در این بخش تاکنون ضعیف‌تر از سایر بانک‌ها بوده است.
وی توضیح داد: در همین راستا، ۱۵ نامه هشداری خطاب به مدیران عامل بانک‌هایی که در پرداخت سهمیه خود کوتاهی کرده یا تضامین بیش از حد نصاب اخذ کرده‌اند، صادر شده و موضوع توسط سازمان بازرسی در حال پیگیری است.
کاظمی تصریح کرد: موارد برخی از بانک‌ها نیز طبق قانون به هیات انتظامی بانک مرکزی اعلام شده و در آنجا مورد رسیدگی قرار گرفته و تنبیهات لازم صادر می‌شود.
سخنگوی قوه قضاییه خاطرنشان کرد: بانک‌ها تا پایان سال فرصت دارند عقب‌افتادگی خود را جبران کنند و امیدواریم با توجه به تکالیف ابلاغ‌شده، تسهیلات لازم را پرداخت کنند. تاکنون نیازی به ورود قضایی در این خصوص نبوده است.
حمایت قضایی از کسب‌وکارهای دیجیتال
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره تأکید رئیس قوه قضاییه بر مساعدت نسبت به کسب‌وکارهای دیجیتال و اقدامات این دستگاه گفت: با توجه به اینکه حوزه اقتصاد دیجیتال و حوزه نوآوری از جمله حوزه‌هایی است که در قانون برنامه مورد تأکید قرار گرفته و باید سهم خاصی از اقتصاد کشور در این حوزه‌ها محقق شود، لازم است همه دست به دست هم بدهیم تا این اقتصادها به‌شدت توسعه پیدا کنند.
کاظمی افزود: قوه قضاییه ستاد اقتصاد مقاومتی دارد و در این ستاد از همه واحدهای اقتصادی، از جمله واحدها و کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و خلاق، حمایت و در رفع مشکلات آنها اقدام می‌شود.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: در سازمان بازرسی نیز قرارگاه شعار سال و کمیته حمایت از دانش‌بنیان‌ها را داریم که در این خصوص اقدامات لازم را انجام می‌دهد و اگر شرکت‌های دانش‌بنیان با چالش مواجه شوند، می‌توانند به این کمیته مراجعه کنند.
وی گفت: در کنار این موارد، در اخبار نیز شاهد بودیم که در هفته گذشته ریاست قوه قضاییه با برخی از فعالان این حوزه جلساتی برگزار کردند. به عنوان مثال، همین هفته رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه جلسه‌ای با تعدادی از این کسب‌وکارها داشتند و در آن جلسه مسائل و مشکلات مربوط به این کسب‌وکارها مطرح شد.
سخنگوی قوه قضاییه افزود: پیش از این نیز در معاونت راهبردی، بحث حمایت از کلان داده‌ها، موضوع سکوهایی که اقدام به انتشار تبلیغات می‌کنند، مسئولیت کیفری در این حوزه و صلاحیت دادگاه‌ها و مراجع قضایی مختلف که نسبت به تعقیب برخی افراد اقدام می‌کنند، در جلسات مختلف مطرح شده است.
کاظمی ادامه داد: موضوع قیمت‌گذاری نیز از جمله مسائلی است که این کسب‌وکارها با آن مواجه هستند. قوه قضاییه در این موارد ورود کرده و کمک‌های لازم را انجام داده و همچنان نیز پیگیر این موضوع است.
وی تأکید کرد: قوه قضاییه از کسب‌وکارها به‌طور کامل حمایت خواهد کرد تا این عزیزان با خیال راحت فعالیت کنند. از نظر قوه قضاییه، امنیت اقتصادی بخشی از امنیت عمومی کشور است و باید حتماً مورد حمایت قرار گیرد.
چرا حکم پرونده کلثوم اکبری اجرا نشده است
سخنگوی قوه قضاییه در خصوص صدور حکم پرونده کلثوم اکبری و آخرین وضعیت این پرونده گفت: این پرونده در دادگاه کیفری یک استان مازندران مورد رسیدگی قرار گرفت و پس از آن به دیوان عالی کشور ارسال شد. شعبه ۲۹ دیوان عالی کشور نیز به پرونده رسیدگی و رأی صادر کرد و فرجام‌خواهی متهم رد شد. پرونده برای انجام اقدامات لازم و اجرای حکم، پس از استیذان، در مسیر اجرا قرار خواهد گرفت.
وی افزود: در این پرونده، خانم اکبری به اتهام ۱۱ فقره قتل عمدی ۱۱ مرد مسلمان که همسر وی بودند، محاکمه شد. خانواده‌های ۱۰ نفر از مقتولان درخواست قصاص کردند و وی به ۱۰ فقره قصاص محکوم شده است.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: نکته دیگری که در پرونده‌های مهم معمولاً توسط قوه قضاییه انجام می‌شود و لازم است درباره آن اطلاع‌رسانی کنم، مطالعه عمیقی است که توسط اساتید برجسته دانشگاه‌ها و با همکاری معاونت پیشگیری و امور اجتماعی قوه قضاییه درباره این پرونده انجام شده است. در این مطالعه، از منظر جامعه‌شناختی بررسی شده که چرا چنین اتفاقی رخ داده و چه راهکارهای پیشگیرانه‌ای باید برای آینده مورد توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: برای این متهم پرونده شخصیت تشکیل شده و مصاحبه‌های متعددی توسط اساتید جرم‌شناس و روان‌شناس انجام شده است. ان‌شاءالله در یک نشست علمی و رسانه‌ای، موضوع را به‌صورت کامل مطرح و نتایج این مطالعات را اعلام خواهیم کرد.
سخنگوی قوه قضاییه گفت: در این مطالعات، سه کلیدواژه مورد توجه قرار گرفته است؛ «شخصیت خطرناک ناشی از خشونت»، «فقر» و «بی‌توجهی نسبت به کهنسالان». ان‌شاءالله در یک جلسه رسمی، جزئیات بیشتری درباره این موارد و راهکارهای پیشگیری از وقوع چنین اتفاقات تلخی در جامعه ارائه خواهد شد.
فرایند ورود کالا به گمرک تا انبارها باید کاملا شفاف باشد
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره تأکید رئیس قوه قضاییه بر اصلاح رویه‌های وارداتی و نظارت بر گمرک‌ها گفت: اقدامات بسیار خوبی برای ترخیص کالاها صورت گرفته و دادستان‌ها و رؤسای دادگستری‌ها در تمامی استان‌هایی که گمرک دارند، بر گمرک‌ها نظارت دارند. تلاش بر این است که ترخیص کالاها هرچه سریع‌تر انجام شود، به‌ویژه در شرایطی که ممکن است ماندن کالا در انبارهای گمرک موجب تلف شدن یا ضایع شدن مال شود.
وی ادامه داد: در کنار این موضوع، قوه قضاییه پیگیر این است که فرآیند ورود کالا از گمرک تا انبارها و از انبارها تا رسیدن به دست مصرف‌کنندگان، کاملاً شفاف و تحت نظارت باشد.
کاظمی اضافه کرد: همچنین لازم است کالاها در سامانه انبارها به‌درستی ثبت شوند و پس از آن نیز به شکل صحیح به دست مصرف‌کنندگان برسند. این بخش از اهمیت کمتری نسبت به موضوع خود انبارها برخوردار نیست.
سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به ضرورت ایجاد پنجره واحد برای مدیریت انبارها گفت: مسئله دیگر، وجود پنجره واحد برای مدیریت انبارهاست تا مراجعی که باید از آنها استعلام گرفته شود، از جمله دامپزشکی، جهاد کشاورزی، سازمان استاندارد و سایر دستگاه‌ها، پاسخ خود را سریع‌تر اعلام کنند و کالاها دچار توقف و معطلی نشوند.
کاظمی تأکید کرد: در شرایط فعلی، انتظار قوه قضاییه از همه دستگاه‌ها همکاری در این زمینه است تا کالاها هرچه سریع‌تر ترخیص شوند، وارد انبارهای مجاز شوند و به دست مصرف‌کنندگان عزیز کشور برسند تا این تأخیرها خود موجب ایجاد مشکلات دیگری نشود.
سخنگوی قوه قضاییه اظهار کرد: در این حوزه اقدامات جدی در حال پیگیری است. همان‌طور که در خبرها مشاهده کردید، رئیس قوه قضاییه با همراهی تعدادی از مسئولان قوه قضاییه وارد یکی از گمرک‌ها شدند و در آنجا دستورات خاصی در این خصوص صادر کردند که پیگیری‌های لازم در حال انجام است.
وی در پاسخ به سئوالی درباره اجاره کارت‌های بازرگانی نیز گفت: موضوعی که اشاره شد را بررسی می‌کنیم تا مشخص شود آیا این موضوع جنبه قضایی دارد یا خیر و پس از بررسی، نتیجه را اعلام خواهیم کرد.
ورود قوه قضاییه به هنجارشکنی‌های اجتماعی
سخنگوی قوه قضاییه گفت: موضوع حجاب یکی از دغدغه‌های مشترک اقشار مختلف مردم است و در دیدار ریاست قوه قضاییه با برخی از سخنرانان میادین و تجمعات میدانی نیز این موضوع به‌عنوان یکی از مطالبات مشترک مطرح شد. در آن جلسه ۱۸ نفر سخنرانی کردند و هر ۱۸ نفر به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر این موضوع تأکید داشتند.
وی افزود: موضوع به موجب قانون جرم‌انگاری شده و جرم مشهود محسوب می‌شود؛ بنابراین ضابطان در صورت مواجهه با موارد مربوط، مکلف هستند طبق قانون فرد را به مرجع قضایی هدایت کنند و مرجع قضایی نیز رسیدگی لازم را انجام دهد.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: ریاست قوه قضاییه در این خصوص در جلسه شورای عالی قوه قضاییه دستوری به دادستان کل کشور صادر کرد تا این موضوع از طریق دادستان‌های سراسر کشور پیگیری شود. دادستان کل کشور نیز در مکاتبه با برخی دستگاه‌های مرتبط، از جمله وزارت کشور، خواستار اجرای تکالیف و ایفای وظایف این دستگاه‌ها در این حوزه شده است.
وی تصریح کرد: برخی واحدهایی که از دولت مجوز دریافت کرده و خدمات عمومی ارائه می‌کنند نیز مکلف هستند در محدوده تحت مدیریت خود نسبت به رعایت موازین و قوانین اقدام کنند و از دستگاه‌های ناظر بر این واحدها نیز خواسته شده است نظارت‌های لازم را در این خصوص انجام دهند.
سخنگوی قوه قضاییه تأکید کرد: قوه قضاییه ضمن تأکید بر ضرورت انجام اقدامات فرهنگی در این حوزه، در مواجهه با هنجارشکنی‌ها و اقدامات سازمان‌یافته در این حوزه به‌طور جدی وارد عمل شده و اقدامات خاصی را آغاز کرده است. نتایج این اقدامات نیز ان‌شاءالله در آینده به اطلاع ملت عزیز ایران خواهد رسید.
کاهش میانگین زمان رسیدگی با وجود افزایش ورودی پرونده‌ها
سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به سئوالی درباره اقدامات قوه قضاییه برای کاهش اطاله دادرسی گفت: کاهش اطاله دادرسی یکی از مطالبات به‌حق مردم و از موضوعات مورد تأکید ریاست قوه قضاییه است و در این زمینه اقدامات متعددی در سند تحول و تعالی قوه قضاییه پیش‌بینی و اجرایی شده است.
وی با تأکید بر اینکه سرعت و کیفیت دادرسی باید همزمان مورد توجه قرار گیرد، اظهار کرد: اطاله دادرسی و اتقان آرا بایددر کنار هم دیده شود. اطاله دادرسی تنها به مدت زمانی که پرونده در یک شعبه قرار دارد محدود نمی‌شود، بلکه از زمان ورود پرونده به دستگاه قضایی تا رسیدگی مؤثر، صدور رأی و اجرای آن باید مورد توجه قرار گیرد.
کاظمی افزود: ممکن است یک فرد چندین پرونده در دادگستری داشته باشد و هر یک از پرونده‌ها در زمان مناسبی رسیدگی شود، اما در نهایت به حق خود نرسیده باشد؛ بنابراین از نگاه مردم، اطاله دادرسی مفهومی فراتر از مدت حضور یک پرونده در شعبه دارد. قوه قضاییه با توجه به این موارد و سطوح سعی کرده اقدامات زیادی را انجام دهد.
وی ادامه داد: موضوع اطاله دادرسی یکی از محورهای مهم سند تحول و تعالی قوه قضاییه است و ۳۴ راهکار در این سند برای مقابله با اطاله دادرسی پیش‌بینی شده است. همچنین دستورالعملی در این خصوص تدوین شده و هیئت‌های ملی و استانی موظف شده‌اند به صورت مستمر وضعیت رسیدگی‌ها و گلوگاه‌های ایجادکننده اطاله را بررسی و برای رفع آنها اقدام کنند.
شناسایی هفت گلوگاه اطاله دادرسی
کاظمی با اشاره به برگزاری نشست هیات ملی پیگیری اطاله دادرسی گفت: در این نشست، گزارش‌های پژوهشگاه قوه قضاییه و معاونت راهبردی بررسی و وضعیت استان‌ها و فرایند رسیدگی به پرونده‌های حقوقی و کیفری مورد ارزیابی قرار گرفت.
وی افزود: در این بررسی‌ها هفت گلوگاه اصلی اطاله دادرسی شناسایی شده که باید به صورت مرحله‌به‌مرحله برطرف شوند. یکی از محورهای مهم مصوب در این زمینه، استفاده از فناوری‌های نوین و هوشمندسازی فرایندها برای رفع این گلوگاه‌هاست.
کاظمی با اشاره به اهمیت مدیریت مبادی ورودی پرونده‌ها به دستگاه قضایی اظهار کرد: پرونده‌ها از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، سامانه‌های خودکاربری و همچنین مراجع انتظامی مانند کلانتری‌ها و پاسگاه‌ها وارد دستگاه قضایی می‌شوند و تلاش شده است با الکترونیکی شدن این فرایند، پرونده در فاصله میان مبادی ورودی و دادگستری متوقف نشود.
وی گفت: قوه قضاییه در حال ورود به نسل سوم استفاده از سامانه‌ها و فناوری‌های نوین است. در نسل نخست، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی توسعه یافتند و در نسل دوم، سامانه‌های خودکاربری مورد استفاده قرار گرفتند و اکنون استفاده از سکوهای ملی در دستور کار قرار گرفته است؛ به نحوی که بخش قابل توجهی از متون و فرایندهای قضایی و حقوقی از طریق این سکوها و با همکاری ۷ شرکت‌های دانش‌بنیان انجام می‌شود.
کاظمی همچنین از راه‌اندازی سامانه ارجاع هوشمند قضایی خبر داد و افزود: این سامانه از ابتدای مهرماه در کشور راه‌اندازی شده و به دادگستری‌های استان‌ها اعلام شده است قواعد ارجاع خود را در آن پیاده‌سازی کنند. شیوه نامه‌ای توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات تهیه شده است و در معاونت اول قوه قضاییه در حال بررسی است و به زودی ابلاغ می‌شود.
وی ادامه داد: ارجاع هوشمند می‌تواند هم گلوگاه‌های توصیه و هم آشناگیری در قوه قضاییه را مسدود. همچنین سامانه به گونه‌ای طراحی شده که اگر پرونده از یک نصاب زمانی عبور کند، به صورت خودکار برای ارجاع به شعبه اقدام شود. هم اکنون در استان لرستان، حدود ۹۷ درصد پرونده‌های تجدیدنظر از این ظرفیت استفاده می‌کنند و برنامه این است که این فرایند به صورت سراسری در کشور اجرا شود.
وی یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده برای کاهش اطاله دادرسی را مربوط به فاصله زمانی میان مراجع قضایی دانست و گفت: گاهی پرونده در یک مرجع قضایی ظرف یک یا دو روز رسیدگی می‌شود، اما انتقال آن به مرجع بعدی چند ماه زمان می‌برد. برای رفع این مشکل، سامانه‌ها با یکدیگر یکپارچه شده‌اند.
کاظمی افزود: در پرونده‌های الکترونیکی، انتقال پرونده به مرجع بعدی به صورت خودکار و با یک کلیک انجام می‌شود و تلاش شده است توقف‌های بین‌ایستگاهی از بین برود. در پرونده‌هایی که هنوز کاغذی هستند نیز فرایند ارسال و پیگیری پرونده به گونه‌ای طراحی شده که وضعیت پرونده برای مراجع ذی‌ربط و اصحاب پرونده شفاف باشد.
کاظمی با اشاره به ظرفیت ایجادشده در قانون برنامه هفتم توسعه برای الکترونیکی شدن کامل پرونده‌های قضایی اظهار کرد: با پیشنهاد قوه قضاییه و همکاری دولت و مجلس، ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم زمینه مناسبی را برای تمام‌الکترونیک شدن پرونده‌های قضایی فراهم کرده است.
وی گفت: در استان سمنان این فرایند به صورت پایلوت آغاز شده و بخش قابل توجهی از پرونده‌ها، بیش از ۹۰ درصد، به صورت الکترونیکی انجام می‌شود و هدف این است که این تجربه در سطح ملی نیز اجرایی شود.
کاظمی ادامه داد: با تحقق پرونده‌های تمام‌الکترونیک، جابه‌جایی پرونده‌ها شفاف‌تر و سریع‌تر خواهد شد و در کنار آن توسعه شعب تمام‌الکترونیک که نسل جدیدی از دادرسی الکترونیک است. حرکت از عدالت الکترونیک به عدالت دیجیتال و از عدالت دیجیتال به عدالت الگوریتیمی قوه قضاییه در حال ارتقاست.
وی یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده را راه‌اندازی سامانه ضمانت الکترونیک عنوان کرد و گفت: یکی از مسائل مهم در فرایند دادرسی، بازداشت افرادی است که به دلیل ناتوانی در معرفی کفیل یا تأمین وثیقه امکان آزادی آنها فراهم نمی‌شود. ۸۰ درصد بازداشتی‌های ما ناشی از ناتوانی در معرفی کفیل و یا وثیقه بود و ۴۰ درصد این افراد زیر ۱۰ روز آزاد می‌شدند.
کاظمی افزود: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، بخش قابل توجهی از بازداشت‌ها ناشی از ناتوانی در معرفی کفیل یا تأمین وثیقه است و با الکترونیکی شدن فرایند وثیقه‌گذاری و معرفی کفیل می‌توان بخشی از این موارد را کاهش داد.
وی اظهار کرد: سامانه ضمانت الکترونیک از مهرماه وارد مرحله اجرا شده و قرار است تا پایان مهرماه در سراسر کشور عملیاتی شود. در این فرایند، با همکاری دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط از جمله سازمان بورس و سازمان امور مالیاتی، امکان بررسی مالکیت و وضعیت وثیقه به صورت الکترونیکی فراهم شده است.
کاظمی گفت: در گذشته انجام این فرایند ممکن بود زمان زیادی به خود اختصاص دهد، اما اکنون استعلام‌ها و اقدامات لازم می‌تواند در مدت بسیار کوتاه‌تری انجام شود و فرایند کارشناسی در این زمینه حذف شده است و ارجاع به کارشناس برای ارزیابی ملک وجود ندارد و همنجا قیمت به صورت الکترونیکی استعلام می‌شود و فرد راحت می‌تواند وثیقه گذاری کند. این امر به کاهش زمان رسیدگی و جلوگیری از بازداشت‌های ناشی از مشکلات اداری در تأمین وثیقه کمک خواهد کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آمار پرونده‌های ورودی به دستگاه قضایی گفت: از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴، ورودی پرونده‌ها به قوه قضاییه حدود ۸۱ درصد داشتیم. حجم ورودی پرونده‌ها دو برابر شده است، اما با وجود این افزایش، میانگین زمان رسیدگی کاهش پیدا کرده است.
کاظمی افزود: میانگین زمان رسیدگی از زمان ورود پرونده به قوه قضاییه تا (زمان محکوم شدن) خروج آن، در سال ۱۳۹۵ حدود ۱۳۷ روز بوده که در سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ به حدود ۱۴۸ تا ۱۴۹ روز رسید، اما در سال ۱۴۰۵ این رقم به حدود ۱۱۵ روز کاهش یافته است. کاهش حدود ۲۴ تا ۲۵ درصدی داشتیم.
وی ادامه داد: همچنین میانگین مدت حضور پرونده در شعب از حدود ۱۰۶ روز در سال ۱۳۹۸ به حدود ۷۱ روز در سال ۱۴۰۵ رسیده است که بیانگر کاهش حدود ۳۴.۵ درصدی مدت حضور پرونده‌ها در شعب است.
کاظمی خاطرنشان کرد: این کاهش زمان رسیدگی، با وجود افزایش قابل توجه حجم ورودی پرونده‌ها، حاصل تلاش مجموعه همکاران قضایی و اداری و توسعه زیرساخت‌های فناورانه در قوه قضاییه است و هدف نهایی نیز این است که مردم در فرایند رسیدگی کمتر معطل شوند و خدمت‌رسانی قضایی با سرعت، دقت و کیفیت بیشتری انجام شود.