گروه بین‌الملل: 3 سال از عملیات «طوفان‌الاقصی» در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ گذشت؛ عملیاتی که معادلات امنیتی و سیاسی منطقه را دگرگون کرد و تصویری را که رژیم صهیونی طی دهه‌ها از بازدارندگی، برتری اطلاعاتی و شکست‌ناپذیری خود ساخته بود، طی چند ساعت در هم شکست. اگر ۷ اکتبر ابتدا به عنوان یک شکست اطلاعاتی و امنیتی برای رژیم توصیف شد، پیامدهای 3 سال جنگ نشان داد تبعات آن به مراتب فراتر از یک شکست نظامی بوده و اقتصاد، سیاست، جامعه و جایگاه بین‌المللی رژیم اشغالگر را نیز تحت فشار قرار داده است.
به گزارش «وطن امروز» 3 سال پس از 7 اکتبر 2023/ 15 مهر 1402، رژیم صهیونیستی با مجموعه‌ای از بحران‌های همزمان مواجه است: اقتصاد رژیم بخش مهمی از ظرفیت رشد خود را از دست داده و کابینه سیاسی گرفتار اختلافات داخلی است، همچنین جامعه صهیون، امروز جامعه‌ای قطبی‌شده است و ارتش اشغالگر با فرسایش نیروی انسانی و تداوم بسیج نیروهای ذخیره مواجه است.
در واقع 3 سال پس از طوفان‌الاقصی، نگاهی به وضعیت امروز رژیم جعلی نشان می‌دهد آسیب در جریان 7 اکتبر فقط خسارت‌های نظامی نبود، بلکه جامعه صهیونیست با مجموعه‌ای از بحران‌های ساختاری روبه‌رو است که می‌تواند آینده موجودیت آن را تحت تأثیر قرار دهد. بر این اساس می‌توان گفت ۷ اکتبر تنها یک ضربه نظامی به رژیم نبود، بلکه شکافی عمیق را در ساختارهای امنیتی، سیاسی و اجتماعی آن ایجاد کرد که در 3 سال گذشته نه‌تنها ترمیم نشده، بلکه در بسیاری از حوزه‌ها عمیق‌تر هم شده است. شکاف و بحران‌هایی که باعث شده صهیونیست‌ها امروز بیش از هر زمان دیگری به سقوط نهایی نزدیک باشند.
اکنون صاحبنظران معتقدند شکاف‌های موجود در جامعه صهیونیستی به قدری عمیق شده که فروپاشی این رژیم را حتمی کرده است. در سالگرد عملیات طوفان‌الاقصی، یک ژنرال بازنشسته ارتش رژیم صهیونیستی با اشاره به بحران‌های اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و نهادی در هم تنیده در این رژیم، درباره آینده رژیم هشدار داد و گفت برخی از این بحران‌ها به نقطه بی‌بازگشت نزدیک شده است. «اسحاق بریک» ژنرال بازنشسته رژیم صهیونیستی در مقاله‌ای در روزنامه معاریو هشدار داد رژیم با مجموعه‌ای از بحران‌های داخلی و خارجی مواجه است که آینده آن را تهدید می‌کند و توانایی ادامه حیات در سال‌های آینده را زیر سؤال برده است. بریک نوشت: بحران‌های موجود دیگر از یکدیگر جدا نیستند و برای نمونه، کاهش توان اقتصادی بر حوزه‌های آموزش، پزشکی، علوم و فناوری، دانشگاه‌ها، زیرساخت‌ها، تولید و پژوهش اثر می‌گذارد و در نهایت به تضعیف ارتش و مهاجرت نیروهای متخصص منجر می‌شود. وی افزود: وقتی از من درباره آینده سوال می‌شود، با یک پرسش پاسخ می‌دهم: آیا اصلا چند سال دیگر اینجا خواهیم بود؟ تداوم حیات اسرائیل مستلزم رسیدگی همزمان به مجموعه‌ای از مسائل مرتبط با یکدیگر است و برخی از این مسائل به نقطه بی‌بازگشت نزدیک شده است.
اقتصاد صهیونیست‌ها زیر بار جنگ
جنگ علیه غزه پس از ۷ اکتبر هزینه سنگینی بر اقتصاد رژیم تحمیل کرده است. صندوق بین‌المللی پول در گزارش سال ۲۰۲۶ خود اعلام کرد سطح تولید اسرائیل همچنان ۹ درصد پایین‌تر از روندی قرار دارد که پیش از اکتبر ۲۰۲۳ انتظار می‌رفت. این نهاد همچنین تأکید کرد افزایش هزینه‌های نظامی، بدهی و هزینه بهره و محدودیت نیروی کار ناشی از بسیج نظامی، همچنان بر اقتصاد رژیم فشار وارد می‌کند.
بانک مرکزی رژیم صهیونیستی نیز در گزارش سال ۲۰۲۵ خود اعلام کرد سطح تولید و سرعت رشد همچنان پایین‌تر از روند بلندمدت پیش از 7 اکتبر قرار دارد و جنگ غزه موجب کاهش درآمد سرانه، محدودیت نیروی کار و افزایش بدهی در مقایسه با تولید ناخالص داخلی شده است. بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول هم، بدهی عمومی رژیم از ۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۲۰۲۲ به ۶۸ درصد در پایان سال ۲۰۲۵ رسیده است. این در حالی است که پیش از ۷ اکتبر، رژیم صهیونیستی از یکی از باثبات‌ترین وضعیت‌های مالی برخوردار بود.
جنگ غزه پس از 7 اکتبر همچنین بخش بزرگی از نیروی کار جامعه صهیونیست را از فعالیت اقتصادی خارج کرد. بسیج گسترده نیروهای ذخیره، علاوه بر هزینه مستقیم نظامی، موجب کاهش ظرفیت تولید و تشدید کمبود نیروی کار شده است. صندوق بین‌المللی پول می‌گوید سقوط گردشگری، کاهش ساخت‌وساز، خروج بیش از ۱۰۰ هزار کارگر فلسطینی از بازار کار و بسیج نیروهای ذخیره، از عوامل اصلی شوک اقتصادی به تل‌آویو هستند. بانک مرکزی رژیم نیز تأکید کرد هزینه‌های بازسازی خسارت‌های مادی و پیامدهای جسمی و روانی جنگ برای سال‌های آینده همچنان بر اقتصاد آن سنگینی خواهد کرد.
انزوای جهانی
اما بحران صهیونیست‌ها فقط اقتصادی نیست؛ یکی از مهم‌ترین پیامدهای ۷ اکتبر، افول شدید جایگاه بین‌المللی رژیم و انزوای جهانی آن است. واشنگتن‌پست سپتامبر ۲۰۲۶ نوشت تل‌آویو با «انزوای فزاینده بین‌المللی» مواجه است و جایگاه جهانی آن به دلیل شدت عمل علیه فلسطینیان در جنگ غزه، گسترش شهرک‌سازی‌ها و خشونت شهرک‌نشینان به‌شدت تضعیف شده است. این روزنامه همچنین گزارش داد چندین کشور اروپا و غرب از جمله انگلیس، کانادا و فرانسه اقداماتی علیه شهرک‌های اشغالی کرانه باختری اعمال کرده‌اند. در همین حال، موج شناسایی فلسطین از سوی کشورهای مختلف اروپا نیز فشار دیپلماتیک بر تل‌آویو را افزایش داده است.
حتی رابطه رژیم صهیونیستی با مهم‌ترین حامی خود آمریکا نیز با نشانه‌هایی از تنش و کاهش حمایت افکار عمومی روبه‌رو شده است. واشنگتن‌پست نوشت حمایت افکار عمومی آمریکا از اسرائیل به پایین‌ترین سطح تاریخ رسیده و در میان سیاستمداران آمریکایی نیز بحث درباره تغییر سیاست کمک نظامی به تل‌آویو افزایش یافته است.
این بحران در افکار عمومی جهان نیز قابل مشاهده است. مرکز تحقیقات «پیو» در تازه‌ترین افکارسنجی خود اعلام کرد در یک نظرسنجی از ۳۶ کشور، ۶۷ درصد مردم دیدگاه نامطلوبی نسبت به تل‌آویو داشتند و تنها ۲۵ درصد دیدگاه مطلوب داشتند. در آمریکا نیز ۶۰ درصد مردم دیدگاه نامطلوبی نسبت به تل‌آویو داشتند. این رقم در انگلیس ۶۹ درصد، آلمان ۷۳ درصد، کانادا ۶۵ درصد و استرالیا ۷۹ درصد بود.
پیو همچنین گزارش داد در آمریکا نگاه منفی به تل‌آویو از ۵۱ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۶۲ درصد در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته؛ روندی که نشان می‌دهد پیامدهای 7 اکتبر 2023 فقط به عرصه دیپلماسی محدود نمانده و در افکار عمومی کشورهای غرب نیز بازتاب یافته است.
در عین حال شاید هیچ تصویری به اندازه صحنه خروج هیات‌های دیپلماتیک از سالن مجمع عمومی سازمان ملل متحد هنگام سخنرانی بنیامین نتانیاهو نتواند عمق انزوای جهانی تل‌آویو را به نمایش بگذارد. ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، همزمان با آغاز سخنرانی نخست‌وزیر رژیم در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی، ده‌ها هیات نمایندگی سالن را ترک کردند. خبرگزاری رویترز این اقدام را نشانه‌ای از مخالفت شدید بین‌المللی با نتانیاهو و سیاست‌هایش دانست. بر اساس گزارش الجزیره، حداقل 77 هیات خارجی در زمان سخنرانی نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل، از سالن اجلاس خارج شدند. این اتفاق در عالی‌ترین نهاد دیپلماتیک جهان، در شرایطی رخ داد که نتانیاهو تلاش داشت از سیاست‌های رژیم اشغالگر در جنگ غزه و حملات منطقه‌ای دفاع کند. او در واکنش به خروج هیات‌ها، منتقدان خود را «بزدلان اخلاقی» خواند اما خودِ صحنه خروج نمایندگان کشورها، به یکی از نمادهای آشکار شکاف میان تل‌آویو و بخش بزرگی از جامعه جهانی تبدیل شد. سازمان ملل نیز در گزارش رسمی خود از این نشست تصریح کرد هیات‌ها هنگام سخنرانی نتانیاهو سالن را ترک کردند.
البته این نخستین‌بار نبود که سخنرانی نتانیاهو در مجمع عمومی با خروج هیات‌های دیپلماتیک همراه می‌شد؛ در نشست سال ۲۰۲۵ نیز نتانیاهو هنگام آغاز سخنرانی خود با خروج چندین هیات و واکنش‌های اعتراضی در سالن مواجه شد و این وضعیت نشان می‌دهد پس از 7 اکتبر انزوای جهانی صهیونیست‌ها شدت گرفته است.
تزلزل سیاسی تل‌آویو
در داخل سرزمین اشغالی نیز ۷ اکتبر به بحران و شکاف سیاسی تبدیل شده است. کابینه نتانیاهو همچنان با اختلافات عمیق در ائتلاف حاکم، بحران سربازی اجباری برای یهودیان ارتدکس و اختلاف درباره نحوه اداره جنگ مواجه است. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد اختلاف نتانیاهو با احزاب تندرو بر سر معافیت حریدی‌ها از خدمت نظامی، ائتلاف او را تا آستانه فروپاشی کشانده و مساله سربازی در جامعه صهیونیست به یکی از مهم‌ترین شکاف‌های سیاسی تبدیل شده است. از سوی دیگر، انتخابات سراسری رژیم در شرایطی برگزار می‌شود که جامعه صهیون به‌شدت قطبی شده و نتانیاهو همچنان یکی از بحث‌برانگیزترین چهره‌های سیاسی تل‌آویو است.
بسیاری از صهیونیست‌ها همچنان نتانیاهو را مسؤول شکست اطلاعاتی و امنیتی ۷ اکتبر و ناکامی در جلوگیری از حمله می‌دانند اما وی حاضر به پذیرش مسؤولیت شکست نیست.
۷ اکتبر همچنین شکاف‌های اجتماعی داخل رژیم را تشدید کرد. خبرگزاری ای‌پی در گزارش خود از سومین سالگرد ۷ اکتبر نوشت جامعه صهیونیست همچنان با زخم‌های عمیق ناشی از عملیات 7 اکتبر و جنگ پس از آن دست‌وپنجه نرم می‌کند و موضوع مسؤولیت سیاسی و شکست امنیتی همچنان در مرکز بحث‌های داخلی قرار دارد.
از شکست امنیتی به بحران بازدارندگی
از سوی دیگر مهم‌ترین پیامد ۷ اکتبر شکسته شدن تصویری است که رژیم موقت صهیونی از بازدارندگی خود ساخته بود. پیش از ۷ اکتبر، تل‌آویو خود را قدرت نظامی مسلط غرب آسیا معرفی می‌کرد اما عملیات طوفان‌الاقصی نشان داد حتی با وجود برتری اطلاعاتی و نظامی، امکان نفوذ گسترده به داخل سرزمین اشغالی و وارد کردن ضربه‌ای سنگین به ساختار امنیتی رژیم وجود دارد. این شکست تنها به یک روز محدود نماند، بلکه جنگ چندجبهه‌ای پس از آن، از غزه و لبنان تا عراق و یمن و رویارویی مستقیم با ایران، نشان داد تل‌آویو نتوانسته تهدیدهای منطقه‌ای خود را حل کند.
حتی ارزیابی نهادهای امنیتی رژیم صهیونی نیز نشان می‌دهد تل‌آویو در 7 اکتبر با یک شکست بزرگ روبه‌رو شد که آثار آن تا امروز دامنگیر صهیونیست‌هاست. مؤسسه مطالعات امنیتی اسرائیل (INSS) در نظرسنجی سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد تنها ۲۷ درصد صهیونیست‌ها معتقدند در جبهه غزه پیروز شده‌اند. این رقم درباره جبهه لبنان ۳۸ درصد و درباره جنگ علیه ایران تنها ۲۳ درصد است. همین مؤسسه اعلام کرد ۵۹ درصد صهیونیست‌ها معتقدند یا احتمال می‌دهند حادثه‌ای مشابه ۷ اکتبر در سال‌های آینده دوباره از مرز غزه رخ دهد.
این ارقام نشان‌دهنده بحران عمیق اعتماد به آینده امنیتی رژیم است. مؤسسه مطالعات امنیتی اسرائیل همچنین گزارش داد ۷۵ درصد شهروندان صهیون از تشکیل یک کمیسیون رسمی تحقیق درباره شکست‌های منتهی به ۷ اکتبر حمایت می‌کنند و تنها ۴۴ درصد اعتماد بالایی به روند تحقیقات ارتش دارند. به این ترتیب، 3 سال پس از بزرگ‌ترین شکست امنیتی رژیم، بخش قابل توجهی از جامعه صهیونیست خواهان پاسخگویی درباره این شکست است.
از سوی دیگر، مؤسسه مطالعات امنیتی اسرائیل در گزارش دیگری در سال ۲۰۲۶ اعلام کرد تنها ۲۶ درصد اسرائیلی‌ها وضعیت امنیت داخلی رژیم را خوب یا بسیار خوب ارزیابی می‌کنند، در حالی که ۳۴ درصد آن را ضعیف یا بسیار ضعیف می‌دانند. این مؤسسه همچنین گزارش کرد در مقایسه با وضعیت پیش از ۷ اکتبر، اکثر صهیونیست‌ها معتقدند وضعیت امنیتی در جبهه‌های لبنان و کرانه باختری بدتر شده است.
حتی برخی کارشناسان صهیونیست نیز از شکست راهبردی سخن می‌گویند. «چاک فریلیچ» مشاور پیشین امنیت داخلی رژیم در گفت‌وگو با «مدیا لاین» تصریح کرد: شکاف بزرگی میان تصویر نظامی و تصویر راهبردی وجود دارد و تصویر راهبردی، شکست کلی و فروپاشی راهبرد تل‌آویو است. او همچنین گفت: نتانیاهو نتوانسته حماس را نابود یا از قدرت برکنار کند، حزب‌الله در حال بازگشت است و ایران نیز با تحمل حمله آمریکا و اسرائیل، خود را پیروز جنگ می‌داند. فریلیچ در مقاله‌ای که پیش‌تر منتشر کرد، صریح‌تر نوشته بود با وجود وعده‌های «پیروزی کامل»، تل‌آویو در هیچ‌یک از جبهه‌ها نتوانسته به اهداف اعلام‌شده دست یابد. به گفته او، حماس از نظر نظامی تضعیف شده اما نابود نشده و همچنان از نظر سیاسی در غزه ریشه دارد.
هشدار سیا درباره فروپاشی سیاسی تل‌آویو
وضعیت رژیم امروز به جایی رسیده که حتی آمریکایی‌ها نگران فروپاشی داخلی تل‌آویو هستند. اخیرا یک گزارش محرمانه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) با هشدار درباره احتمال وقوع جنگ داخلی یا فروپاشی سیاسی اسرائیل، مجموعه‌ای از بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و امنیتی، همچنین تلاش نتانیاهو برای حفظ قدرت را از عوامل تشدیدکننده شکاف‌های داخلی رژیم عنوان کرد.
تارنمای آمریکایی «دراپ‌سایت» به نقل از منابع آگاه آن کشور اعلام کرد یک گزارش محرمانه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) نسبت به خطر وقوع جنگ داخلی در سرزمین اشغالی یا فروپاشی سیاسی رژیم هشدار داده است. این ارزیابی محرمانه ماه آگوست/ مرداد با عنوان «نفوذ از داخل» توسط کارشناسان سیا تدوین شده است.
دراپ‌سایت افزود فشارهای اقتصادی و افزایش هزینه‌های نظامی، بازگشت نظامیان از یک جنگ طولانی و مشکلات روحی و روانی آنها، افزایش خشم عمومی نسبت به فرار یهودیان حریدی از اعزام به خدمت در ارتش، همچنین شخص نتانیاهو که برای باقی ماندن در قدرت می‌جنگد، از جمله موضوعات مورد بررسی در این گزارش بوده است.
روزنامه صهیونی معاریو نیز با عنوان «گزارش محرمانه سیا، هشدار نگران‌کننده‌ای را آشکار می‌کند؛ اسرائیل در آستانه جنگ داخلی و فروپاشی سیاسی» این گزارش را بازتاب داد و نوشت: سال‌ها جنگ در غزه، لبنان و ایران به تعمیق شکاف‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در داخل اسرائیل کمک کرده است. معاریو افزود: این گزارش در حالی منتشر شده که انتخابات کنست قرار است ۲۷ اکتبر/ ۵ آبان برگزار شود و بحران‌های داخلی نیز تشدید شده است. معاریو در بخش مهمی از گزارش خود به طور مشخص به بحران مرتبط با نخست‌وزیر رژیم پرداخت و با استناد به گزارش سازمان سیا نوشت: تلاش نتانیاهو برای حفظ قدرت در کنار سایر بحران‌های داخلی، یکی از عوامل مؤثر بر وضعیت سیاسی اسرائیل به شمار می‌آید.
روزنامه صهیونیستی به نقل از دراپ‌سایت نوشت: بحران اقتصادی، افزایش هزینه‌های نظامی و بازگشت نظامیان از جنگی که 3 سال به طول انجامیده، از جمله بحران‌های پیش روی تل‌آویو است. گزارش همچنین «بحران خدمت اجباری» را یکی دیگر از مشکلات رژیم دانست؛ بحرانی که اختلاف میان جریان‌های سکولار و مذهبی را عمیق‌تر کرده است. بر اساس این گزارش، معافیت یهودیان حریدی از خدمت نظامی به منبع نارضایتی در جامعه صهیونیست تبدیل شده است.
همچنین تشدید خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری بر نارضایتی‌ها افزوده است. در بخش دیگری از این گزارش آمده است: اسرائیل با انزوای خارجی، از جمله کاهش حمایت در آمریکا مواجه است. کاهش حمایت از رژیم در افکار عمومی آمریکا می‌تواند به یکی از عواملی تبدیل شود که فشار بر آن را افزایش دهد و در کنار بحران‌های داخلی، خطر بی‌ثباتی سیاسی را تشدید کند. این گزارش هشدار داد مجموعه این بحران‌ها در صورت تداوم می‌تواند رژیم صهیونیستی را بیش از پیش در معرض خطر فروپاشی سیاسی قرار دهد.
انتشار بخش‌هایی از گزارش محرمانه سازمان سیا درباره افزایش احتمال وقوع جنگ داخلی در سرزمین‌های اشغالی و فروپاشی سیاسی رژیم صهیونیستی، در آستانه سومین سالگرد عملیات طوفان‌الاقصی
توفان ادامه دارد
ارسال نظر
پربیننده