گابریله مارکوتی فوتبال‌نویس سرشناس ایتالیایی چندی قبل به مناسبت بازی‌های نیمه نهایی لیگ قهرمانان در روزنامه تایمز نوشت: «تصورش را بکنید که امروز می‌توانستیم از دیوار سیرک بارسلونا در فصل
98-1997 به داخل سرک بکشیم و آن وقت چه چیزهایی که نمی‌دیدیم. منظورم به هیچ‌وجه 2 جام قهرمانی‌شان در آن فصل نیست بلکه گردهمایی بزرگ‌ترین مربیان امروز فوتبال در یک تیم است. لوئیس ونگال سرمربی، ژوزه مورینیو دستیار او و پپ گوآردیولا کاپیتان شاخص و رهبر خط میانی. حالا پس از 12 سال هر یک از این 3 با یک تیم قدرتمند پا به نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان گذاشته‌اند و فرصت خوبی است تا از هر یک از این 3 نفر بپرسیم که از آن 2نفر دیگر چه چیزهایی آموخته بوده». اعتراف سر بابی رابسون در آن اواخر که ظهور یکی از با جنم‌ترین چهره‌های مربیگری باشگاهی را به تفکر استادانه پشت این چهره نسبت داده بود، هنوز بهترین توصیف درباره خیزش ژوزه مورینیو است و البته این اعتراف نشان می‌دهد که رابسون تنها استادی نبوده که ذهن این نابغه مربیگری را پرداخته است.
داستانی که همه ما شنیده‌ایم این است که رابسون در دوران سرمربیگری‌اش در بنفیکا، یک مترجم زبان انگليسی جوان استخدام کرد اما مترجمی که خیلی سریع قابلیتی حتی فراتر از یک استاد زبان از خود به نمایش گذاشت. او شور و شوقی وصف‌ناپذیر برای اثبات خودش داشت و مربیگری نهایی‌ترین چیزی بود که این جوان پرتغالی در افقش ترسیم می‌کرد، پس صاحبکار کارکشته انگلیسی‌اش با آغاز کار در بارسا، مسؤولیت‌هایی به او سپرد. اما رفاقت‌های ژوزه جوان با فوق ستاره‌های بارسا ممکن بود خیلی زود با رفتن رابسون از نوکمپ تبدیل به یک حسرت شود اگر و فقط اگر جانشین هلندی او به همان اندازه استاد قبلی مورینیو، شیفته شخصیت و استعدادش نمی‌شد. اما لوئیس ونگال هم در وجود دستیار جوانش چیزی دید که او را در نوکمپ نگاه داشت. آنهایی که سابقه درخشان لوئیس ونگال را دوره کرده‌اند از اینکه بارها اعتماد به نفس فوق‌العاده‌اش به غرور بی‌جا تعبیر شده است تعجب نمی‌کنند و اینکه کارآموز پرتغالی او هم زیر بال و پر استاد خود اصطلاحاً مرد درون خود را یافت و اعتماد به نفس خود را آب‌بندی کرد تا جایی که شاگردانش او را یک فرد منحصر به فرد مجسم می‌کردند. ونگال با پیشنهاد دستیاری به مورینیو در حقیقت او را با نصایح ارزشمندش غرق در سود کرده و در عوض از خدمات نبوغ‌آسای ژوزه بهره‌مند شد.
حالا 13 سال از آغاز همکاری این 2 روی نیمکت بارسلونا می‌گذرد و استاد و شاگرد دیروز در قامت 2 رقیب سرسخت خود را برای ایستادن در کنار هم آماده می‌کنند، البته این بار با کمی فاصله و از 2 منطقه فنی مجزا در ورزشگاه سانتیاگو برنابئو، جایی که زمانی برای هر دویشان حال و هوایی خاص را تداعی می‌کرده و حالا هم مفهومی مشترک برای آنها دارد. شاید از نظر خیلی‌ها نخوت مورینیو آزاردهنده باشد ولی اتفاقا امشب یکی از آن شب‌هایی است که آقای خاص قطعا یک کپی از نصایح دیروز لوئیس ونگال را با خود به فینال لیگ قهرمانان اروپا می‌آورد، همان جزوه‌ای که از ژوزه کارآموز یک مربی کارکشته ساخت. قیصر هلندی (لقبی که این روزها در آلمان بر ونگال نهاده‌اند) می‌گوید: «شاید ژوزه در این مسابقه رقیب من باشد ولی وقتی به او فکر می‌کنم نخستین احساسی که به من دست می‌دهد احساسم نسبت به یک دوست خوب است.» این شاید عجیب‌ترین اظهارنظر یک مربی نسبت به رقیبش پیش از فینال لیگ قهرمانان اروپا باشد آن هم در شرایطی که هر یک از این 2 امشب جام را بالا ببرد، به‌عنوان سومین سرمربی که با 2 تیم مختلف جام باشگاه‌های اروپا را فتح کرده پس از اوتمار هیتسفلد و ارنست هاپل به تاریخ خواهد پیوست. ونگال اما روایت خاص خودش را از آقای خاص دارد: «به‌عنوان یک انسان و یک مرد فوتبالی، زمان زیادی برای ژوزه می‌گذارم. ما هر از گاهی با هم در تماس هستیم، تلفنی صحبت می‌کنیم یا برای هم پیامک می‌فرستیم و اینکه تیم‌هایمان را به فینال جام اروپا آورده‌ایم برای‌مان بسیار جذاب است. توفیق او در سال‌های اخیر برای من شگفتی نیست حتی اگر او در زمان آغاز کارش، در کنار من تنها یک مربی جوان با انگیزه‌هایی خام بوده باشد. اما در همان موقع هم در او نبوغی برای آنالیز رقبایمان مشاهده می‌کردم. روشن بود که او درک زیبایی از فوتبال دارد.
ژوزه پرمطالعه و با هوش بود و می‌دانست که چگونه استراتژی یک تیم را موشکافی کند. پس زمان زیادی طول نکشید که او به همه آن چیزهایی که برای برتری در یک دیدار مطرح بالا نیاز داشت دست یافت.
من می‌دانستم مورینیو روزی پرواز خواهد کرد و او هم ثابت کرده است که می‌تواند با تکیه به خودش راه پیشرفت را طی کند. بردن لیگ قهرمانان با پورتو و قهرمانی در لیگ‌های پرتغال، انگلستان و ایتالیا با پورتو، چلسی و اینتر نشانه آن است. این رکوردی عظیم است و من پیشرفت‌های او را با غرور دنبال می‌کنم. نه اینکه بگویم او دستاوردهایش را به اعتبار من به دست آورده بلکه خود را بخشی از داستان او می‌دانم. اگرچه ما از بسیاری جهات با هم متفاوت هستیم ولی برخی مقرراتی که من در تیم دارم را به همان شکل ژوزه در تیمش اعمال می‌کند. مثلا هر دوی ما بر بازی تیمی با تمام تمرکز و همراهی همه بازیکنان در ماموریت‌هایی که به آنها داده می‌شود تاکید داریم. البته ما از بسیاری جهات با هم متفاوتیم. مورینیو به تیمش می‌آموزد که به هر قیمت ممکن باید ببرند در حالی که دیدگاه من بردن با سبک و شیوه فوتبال هجومی است که چندان هم آسان به دست نمی‌آید. همچنین ژوزه در تاثیرگذاری بر روند بازی بسیار انرژی می‌گذارد در حالی که من در طول مسابقات رفتار خیلی شدید از خودم نشان نمی‌دهم که این به شخصیت هر دوی ما بازمی‌گردد».