فرانسه روی بشکه باروت

گروه بین‌الملل: فرانسه بار دیگر با موجی از اعتراضات سراسری روبه‌رو شده؛ اعتراضاتی که این بار از مدارس آغاز شد اما به‌سرعت به بحرانی سیاسی و اجتماعی در این کشور اروپایی تبدیل شد و دولت امانوئل مکرون را در یکی از حساس‌ترین مقاطع سیاسی‌اش تحت فشار قرار داد.
به گزارش «وطن امروز»، کمبود معلم، فرسودگی ساختمان‌های آموزشی، ازدحام کلاس‌ها و نابرابری در دسترسی به آموزش، دانش‌آموزان فرانسوی را به خیابان کشانده اما برخورد نیروهای پلیس با معترضان و گسترش خشونت در حاشیه تجمعات، دامنه بحران در فرانسه را فراتر از مطالبات اولیه برده است. آسوشیتدپرس گزارش داد این اعتراضات از حومه پاریس آغاز شد و سپس به شهرهای دیگر گسترش یافت.

اعتراضات فراتر از مدارس
ابعاد اعتراضات این روزهای فرانسه نشان می‌دهد دولت مکرون با نارضایتی محدود چند مدرسه مواجه نیست. بر اساس گزارش الجزیره، وزارت کشور فرانسه شمار شرکت‌کنندگان در تجمعات اعتراضی پنجشنبه گذشته را ۷۱ هزار و ۵۰۰ نفر اعلام کرد که ۲۴ هزار و ۵۰۰ نفر آنها در پاریس به خیابان آمدند. پلیس نیز بیش از ۵۰۰ نفر را بازداشت کرد. چند روز بعد، ای‌پی از بازداشت بیش از ۶۶۰۰ نفر در جریان این موج اعتراضی خبر داد؛ آماری که نشان‌دهنده گستردگی عملیات پلیس و شدت رویارویی خیابانی است. از سوی دیگر، گزارش‌های مربوط به برخورد پلیس، انتقادها از شیوه مدیریت اعتراضات را تشدید کرده است. طبق گزارش آسوشیتدپرس، یک نوجوان ۱۴ ساله بر اثر اصابت نارنجک گاز اشک‌آور دچار شکستگی شدید فک و آسیب جدی به دندان‌هایش شد و نوجوانی ۱۵ ساله نیز در حادثه‌ای مرتبط با استفاده از نارنجک انفجاری پلیس، دستش قطع شد.

معترضان به خانه نمی‌روند!
اعتراضات در فرانسه با وجود وعده دولت برای اعزام ۳ هزار معلم اضافه و ارائه پیشنهادهای تازه فروکش نکرده است. در واقع برای فهم تداوم اعتراضات در فرانسه، نباید به ناآرامی‌های اخیر در مدارس محدود شد. آنچه امروز در خیابان‌های فرانسه دیده می‌شود، حاصل انباشته شدن چند بحران طی چند سال گذشته است.
محدود کردن بودجه عمومی از سوی دولت مکرون، نابرابری اجتماعی، افت کیفیت خدمات دولتی، کاهش اعتماد به سیاستمداران و شکاف میان وعده‌های دولت باعث شده سال‌ها نارضایتی از دولت مکرون در این مقطع خود را به صورت انفجار نشان دهد.
روزنامه گاردین در گزارشی نوشت بدهی عمومی دولت فرانسه به ۱۱۵,۶ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده و کسری بودجه نیز با افزایش فشارهای مالی، به یکی از نگرانی‌های اصلی بازارها تبدیل شده و در این شرایط دولت توان کافی برای پاسخ به مطالبات معترضان به‌ویژه در حوزه معیشتی را ندارد.
رویترز هم گزارش داد بحران اعتراضات در مدارس فرانسه فقط به کمبود چند هزار معلم یا فرسودگی ساختمان‌ها مربوط نیست، بلکه مساله اصلی این است که نظام آموزشی فرانسه دیگر برای همه شهروندان فرصت‌های برابر ایجاد نمی‌کند. رویترز در گزارش خود افزود در سال تحصیلی ۲۰۲5-۲۰۲4 نزدیک ۱۰ درصد ساعات تدریس در دبیرستان‌های دولتی فرانسه بدون معلم مانده بود. 
همچنین بر اساس داده‌های منتشرشده در این گزارش، بین ۱۰ تا ۲۰ درصد ساختمان‌های مدارس فرانسه در وضعیت به‌شدت فرسوده قرار دارند.

بحران اعتماد به دولت
گزارش آسوشیتدپرس هم حاکی از آن است یکی از دلایل مهم تداوم اعتراضات در فرانسه، بی‌اعتمادی به توانایی دولت در اجرای وعده‌هاست. در بحران کنونی، دولت از افزایش شمار معلمان و ارائه پیشنهادهای جدید سخن گفته اما معترضان خواهان اقداماتی ملموس و فوری هستند. بر اساس این گزارش، وقتی مشکلاتی مانند کمبود نیروی آموزشی و فرسودگی مدارس سال‌ها ادامه پیدا کرده، اکنون بسیاری از معترضان به وعده‌های دولت اعتماد ندارند، چون در گذشته به وعده‌های قبل خود عمل نکرده است.
نظرسنجی‌ها هم حاکی از حمایت جامعه از اعتراضات دانش‌آموزی است. طبق نظرسنجی مؤسسه الابه برای شبکه بی‌اف‌ام‌تی‌وی، ۷۲ درصد فرانسوی‌ها مطالبات دانش‌آموزان را مشروع می‌دانند.
از طرف دیگر بحران کنونی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷ فرانسه شدت گرفته و به موضوعی برای رقابت احزاب تبدیل شده است. طبق گزارش ای‌پی، «ژان‌لوک ملانشون» چهره چپ‌گرای فرانسه، از دانش‌آموزان حمایت کرده و عملکرد پلیس را مورد انتقاد قرار داده است.
روزنامه لوموند نیز در گزارشی نوشت تداوم ناآرامی‌ها در فرانسه را نمی‌توان فقط با رفتار معترضان یا شیوه برخورد پلیس توضیح داد. فشار بدهی عمومی، محدودیت بودجه، نابرابری در دسترسی به خدمات آموزشی، کمبود معلم، افت کیفیت مدارس و بی‌اعتمادی به وعده‌های سیاسی، زمینه‌ای ایجاد کرده که هر بحران تازه می‌تواند به موجی گسترده از اعتراض تبدیل شود و این اعتراضات نیز همچنان فروکش نکرده است.