قبض هرمز

گروه سیاسی: در خلیج فارس، قدرت برتر، ایران است؛ این جمله کوتاه، بیش از هر تحلیل پیچیده ژئوپلیتیک، واقعیت میدانی امروز تنگه هرمز را بیان می‌کند. در حالی که رژیم تروریست آمریکا و رسانه‌های وابسته به آنها همچنان تلاش می‌کنند با روایت‌سازی‌های مکرر، روایت کنترل آمریکا بر تنگه هرمز و از بین رفتن توان نظارتی و عملیاتی ایران در خلیج فارس را به دنیا القا کنند، آنچه در 2 هفته اخیر در میدان عمل رخ داده، بار دیگر اثبات کرد قدرت تعیین‌کننده در این پهنه آبی حیاتی، ایران است. هر شناور، نفتکش یا کشتی‌ای که این واقعیت را نادیده گرفته و بر اساس محاسبات نادرست حرکت کرده، بهای سنگینی پرداخته است.
در 2 هفته اخیر، تنگه هرمز شاهد مجازات شناورها، نفتکش‌ها و کشتی‌هایی بوده که با حساب کردن روی اطمینان‌بخشی دروغین آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه هرمز و اختیار نداشتن ایران و با نادیده‌گرفتن مقررات وضع شده توسط ایران، خواستند به صورت غیرمجاز از این گذرگاه عبور کنند. طی ماه‌های اخیر، به‌ویژه پس از امضای تفاهمنامه خاتمه جنگ با آمریکا، تهران بارها اعلام کرده عبور از تنگه هرمز نیازمند هماهنگی با نیروهای مسلح ایران است و هرگونه تلاش برای ایجاد مسیرهای موازی یا عبور بدون مجوز، با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد. با این حال، در هفته‌های اخیر، برخی مالکان کشتی و شرکت‌های کشتیرانی، با تکیه بر ادعاهای واشنگتن مبنی بر «تضمین امنیت» و «باز نگه داشتن» آبراه، همچنین با اتکا به نرخ‌های بالای کرایه حمل که در شرایط جنگ جذاب به نظر می‌رسد، تصمیم به عبور غیرمجاز گرفتند اما این تصمیم، همان‌طور که در روزهای گذشته مشاهده شد، نتیجه‌ای جز اصابت و توقف اجباری نداشت.
بنا بر داده‌های منتشرشده از سوی شرکت ردیابی کالا و کشتیرانی کپلر، در 2 هفته اخیر یعنی از 6 تا 20 مهر/ ۲۸ سپتامبر تا ۱۲ اکتبر، دست‌کم ۲۴ شناور و نفتکش که قصد عبور غیرمجاز از تنگه هرمز را داشتند، یا با اصابت پهپاد هدف قرار گرفتند، یا با مین‌های دریایی برخورد کردند و پس از آسیب، متوقف شدند. این آمار تنها بخشی از تصویر کلی است. البته آخرین به‌روزرسانی این آمار برای ۱۲ اکتبر یعنی ۲۰ مهر بوده و در 3 روزی که از آخرین به‌روزرسانی می‌گذرد، چند کشتی و نفتکش دیگر نیز مجازات شدند. از جمله مهم‌ترین آنها، یک کشتی کانتینربر بود که دیروز به مین دریایی اصابت کرد و دچار آتش‌سوزی شد و در نهایت با 2500 کانتینر در جنوب تنگه هرمز غرق شد!
گزارش‌ها همچنین از اصابت چند نفتکش دیگر در همین بازه 3 روزه حکایت دارد. با احتساب اصابت‌های جدید، آمار کلی هدف‌گیری‌ها را باید دست‌کم ۳۰ فروند دانست. این رقم در مقایسه با دوره‌های قبل جنگ، نشان‌دهنده جهش چشمگیر در شدت و حجم عملیات تنبیهی ایران است.
این در حالی است که بنا بر داده‌های کپلر، از ۳ آگوست/ ۱۲ مرداد تا ۲۷ سپتامبر/ ۵ مهر، در مجموع ۲۳ شناور و نفتکش هدف قرار گرفته بودند. به عبارت دیگر، تعداد هدف‌گیری‌ها در 2 هفته اخیر از کل رقم 2 ماه پیش از آن فراتر رفته! به همین دلیل باید گفت از زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران در 9 اسفند تا الان که 7 ماه و نیم می‌گذرد، این حجم از هدف‌گیری شناورهای متخلف بی‌سابقه است. هیچ دوره دیگری در طول جنگ سوم تحمیلی، چنین تراکم و شدتی از حملات به شناورهای غیرمجاز را تجربه نکرده است. این نکته‌ای است که رسانه‌هایی مثل رویترز و به‌ویژه فایننشال‌تایمز نیز به آن اشاره و آن را شدیدترین موج حملات از آغاز درگیری توصیف کرده‌اند.
فایننشال‌تایمز انگلیس در گزارش اخیر خود با عنوان «کشتی‌ها در تنگه هرمز با شدیدترین موج حملات از آغاز جنگ مواجه شدند» به جزئیات این موج بی‌سابقه پرداخت. این رسانه نوشت: «کشتی‌ها در داخل و اطراف تنگه هرمز با شدیدترین دوره حملات موشکی و پهپادی ایران از آغاز حملات آمریکا - اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران در 7 و نیم ماه پیش مواجهند که باعث شده مالکان کشتی‌ها در مورد حمل محموله در منطقه تجدیدنظر کنند».
این رسانه در ادامه گزارش خود تصریح کرد تنها روز یکشنبه‌ای که گذشت، «6 شناور مورد حمله قرار گرفتند. طبق گزارش آژانس دریایی عملیات تجارت دریایی انگلیس (UKMTO) که امنیت دریایی منطقه را رصد می‌کند، این امر آن روز را به مرگبارترین روز حملات به کشتیرانی نزدیک تنگه از آغاز جنگ تبدیل کرد».
در ارتباط با شناسایی شناورهای مجازات شده، فایننشال‌تایمز جزئیات دقیقی ارائه کرد: «از کشتی‌های مورد اصابت در روز یکشنبه، 3 فروند نفتکش فرآورده‌های نفتی بودند، در حالی که 2 فروند دیگر نفتکش‌های نفت خام متعلق به شرکت چینی نیو ترژر شیپینگ و شرکت کره‌ جنوبی سینوکور بودند. یک کشتی کانتینربر هندی نیز مورد اصابت قرار گرفت».
روزنامه انگلیسی همچنین ارزیابی کرد «ایران ممکن است در حال توسعه قابلیت‌های موشک ضدکشتی خود برای بهبود توانایی هدف‌گیری شناورها باشد».
در ارتباط با اثرات تنبیه شناورهایی که قصد عبور غیرمجاز از تنگه هرمز را داشتند نیز فایننشال‌تایمز نوشت: «حملات جدید ایران به‌شدت تعداد کشتی‌های در حال عبور از تنگه را کاهش داده و حجم خروج نفت نیز با کاهشی محسوس به تنها ۲,۹ میلیون بشکه رسیده است».
طبق اعلام فایننشال‌تایمز، مالکان کشتی‌هایی که به دلیل نرخ‌های بالای کرایه در منطقه حاضر به پذیرش ریسک بودند، با توجه به مجازات نفتکش‌ها و کشتی‌هایی که به دنبال دور زدن کنترل ایران بودند، از بارگیری جدید خودداری می‌کنند. مثلا در روزهای اخیر، چندین شناور از فجیره، لنگرگاه امارات در دریای عمان که میزبان کشتی‌هایی برای بارگیری محموله‌های خلیج فارس بود، دور شدند.
ترس از مجازات از سوی ایران، بسیاری از مالکان را وادار به تغییر مسیر، ترک لنگرگاه‌های منطقه و حتی رفتن به آن سوی اقیانوس اطلس کرده است. این دقیقا همان چیزی است که تهران از ماه‌ها پیش هشدار داده بود: اطمینان‌بخشی‌های آمریکا توخالی است و هر کسی بر اساس آن‌ عمل کند، هزینه سنگینی خواهد پرداخت.
تحولات 2 هفته اخیر به‌خوبی و بدون ابهام نشان می‌دهد کنترل مهم‌ترین و راهبردی‌ترین آبراه دنیا دست ایران است یا آمریکا. واشنگتن با وجود استقرار ناوگان نظامی در دریای عرب، ادعاهای مکرر در مورد تضمین کشتیرانی و تلاش برای ایجاد کریدورهای غیرمجاز در تنگه هرمز، نتوانسته کنترل بلامنازع ایران را متزلزل کند. کشتی‌هایی که به این وعده‌ها اعتماد کردند، آسیب دیدند، متوقف شدند، آتش گرفتند یا حتی کاملا غرق شدند. در مقابل، ایران هزینه عبور غیرمجاز را به حدی بالا برده که حتی جذاب‌ترین نرخ‌های کرایه نیز دیگر نمی‌تواند مالکان کشتی‌ها را به ریسک وادارد.
این واقعیت میدانی پیام‌های روشنی برای همه بازیگران منطقه و فراتر از آن دارد: نخست آنکه قدرت بازدارندگی دریایی ایران پس از بیش از 7 ماه جنگ، نه‌تنها تضعیف نشده، بلکه در قالب عملیات‌های دقیق‌تر و پرتراکم‌تر خود را نشان داده است. دوم آنکه هرگونه تلاش برای دور زدن قواعد اعلام ‌شده تهران یا ایجاد مسیرهای موازی بدون رضایت ایران، محکوم به شکست است.