گروه سیاسی: رئیسجمهور آمریکا چهارشنبه هفته گذشته در ادامه تور انتخاباتی خود، در جمع هواداران حزب جمهوریخواه در آریزونا گفت در جنگهای اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، زیادهروی کرده است. دونالد ترامپ به صورت مشخص به ترور رهبر انقلاب و فرماندهان ایران اشاره کرد و مدعی شد دیگر سران ایران را ترور نخواهد کرد.
ترامپ همچنین در اظهارنظر دیگری مدعی شد: من از سلاح هستهای علیه ایران استفاده نمیکنم. نیازی به این کار نداریم. او سپس گفت: مادر همه بمبها، بمب هستهای نیست.
رئیسجمهور آمریکا در حالی این ادعا را مطرح کرد که پیش از آن شبکه آمریکایی سیبیاس به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود به دستور ترامپ، پنتاگون طرحی را آماده کرده تا در جنگ احتمالی آینده علیه ایران، از بمبهای عظیم انفجاری هوایی، موسوم به بمبهای MOAB استفاده کنند. پس از این گزارش سیبیاس، برخی کارشناسان نظامی اعلام کردند بمب موسوم به MOAB یک نوع بمب هستهای تاکتیکی است که اخیرا آمریکاییها در صحرای نوادا امتحان کردهاند. این کارشناسان همچنین اظهار داشتند این نوع بمبها، تلفیقی از بمبهای نفوذگر و بمبهای هستهای تاکتیکی هستند. بر اساس نظر این کارشناسان، این نوع بمبها، قابلیت نفوذ تا دهها متر زیر زمین را دارد و سپس در یک عمق مشخص، انفجار هستهای رخ خواهد داد. همچنین گفته میشود شدت انفجار هستهای این نوع بمبها، قابل کنترل است و مهندسان نظامی پنتاگون، بسته به نوع و موقعیت اهداف، شدت و میزان انفجار اتمی این بمبهای تاکتیکی را تنظیم میکنند.
به هر حال، ترامپ مدعی شده است از بمبهای هستهای تاکتیکی علیه ایران استفاده نخواهد کرد. وی همچنین با طرح این ادعا که «مادر همه بمبها»، یک بمب هستهای تاکتیکی نیست، تلویحا این گزاره را مطرح کرد که ارتش آمریکا در جنگ احتمالی آتی علیه ایران، احتمالا از این قبیل بمبها استفاده خواهد کرد.
اما درباره این ادعاهای ترامپ، چند نکته قابل توجه است.
۱- کارشناسان معتقدند این ادعای ترامپ که آمریکا دیگر سران ایران را ترور نخواهد کرد، کذب و فاقد اعتبار است؛ چرا؟ نخست آنکه ترامپ تاکنون بهویژه در مواجهه با ایران، مواضع متناقض زیادی داشته است. از همین رو اظهارات و ادعاهای او فاقد اعتبار است. نکته دوم نیز این است که به اعتقاد کارشناسان، این ادعای وی میتواند یک عملیات روانی باشد تا محاسبات طرف ایرانی را دچار خطا و اشتباه کند. به اعتقاد کارشناسان، ترور همچنان یکی از ابزارهای آمریکا و رژیم صهیونیستی برای ضربه زدن به ایران است، بهویژه با توجه به شکستهای پیاپی ترامپ و نتانیاهو در میدان جنگ علیه ایران، ترور جزو معدود گزینههایی است که آنها میتوانند همچنان از آن علیه ایران استفاده کنند. دلیل سوم نیز مربوط به شکست محاسباتی ترامپ با ترور رهبر شهید انقلاب است. ترامپ تصور میکرد با ترور ایشان، فرآیند تصمیمگیری در ایران تغییر خواهد کرد. همزمان اتاق جنگ آمریکا و رژیم تلاش کردند حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای را نیز ترور کنند تا به زعم آنها گزینههای معتقد به مقاومت و ایستادگی در برابر آمریکا را از بین ببرند. در همین راستا بود که روز ۹ اسفند همزمان با حمله موشکی به دفتر رهبر شهید انقلاب، منزل مسکونی رهبر فعلی انقلاب نیز هدف موشک قرار گرفت. با این وجود اما آیتالله سیدمجتبی خامنهای به شکل معجزهآسایی زنده ماندند و مجلس خبرگان رهبری نیز در یک تصمیم دقیق و هوشمندانه، ایشان را به عنوان رهبر سوم انقلاب انتخاب کرد. انتخاب آیتالله سیدمجتبی خامنهای به عنوان رهبر انقلاب، یک پاسخ هوشمندانه به ترور رهبر شهید انقلاب بود. در کنار احراز شایستگیهای ایشان برای رهبری، این انتخاب به معنای تداوم گفتمان استکبارستیزی و ادامه راهبرد مقاومت در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی است. از همین رو پس از انتخاب آیتالله سیدمجتبی خامنهای به عنوان رهبر سوم انقلاب، بسیاری از صاحبنظران سرشناس دنیا در حوزه روابط بینالملل، اقدام ترامپ و نتانیاهو در ترور رهبر شهید انقلاب را یک شکست مفتضخانه ارزیابی کردند، بهویژه آنکه ترور رهبر شهید انقلاب باعث شد یک موج گسترده نفرت از آمریکا در جامعه ایران به وجود بیاید. بنابراین پیداست ترامپ نسبت به این ترور و پیامدهای آن احساس سرخوردگی شدید میکند، لذا طبیعی است او نهتنها پروژه ترور سران ایران را دنبال میکند، بلکه این بار برای تکرار این سناریو انگیزه شخصی نیز دارد.
در کنار این ۳ دلیل، یک عامل دیگر نیز وجود دارد که کارشناسان با استناد به آن، ادعای وی مبنی بر عدم ترور سران ایران را فاقد اعتبار میدانند. بر اساس گزارشات نهادهای اطلاعاتی، با وجود شکست پروژه آشوب و جنگ داخلی در ایران، در جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و پروژه فتنه دی ماه سال گذشته، سیا و موساد همچنان پیگیر این پروژه هستند.
بر این اساس، آنها مجددا تلاش میکنند این سناریو را تکرار کنند. بر اساس این سناریو، آنها این بار تلاش میکنند پروژه ترور سران ایران را به شکل گستردهتری انجام دهند تا به زعم خود، در همان روزهای نخست جنگ، فرآیند تصمیمگیری در ایران را مختل کنند. به عبارتی، ترامپ نهتنها پروژه ترور سران ایران را در دستور کار سیا و پنتاگون قرار داده، بلکه این بار تلاش میکند ترورها را گستردهتر کند.
بنابراین با استناد به این مجموعه دلایل، کارشناسان و صاحبنظران معتقدند اظهارات ترامپ مبنی بر عدم ترور سران ایران، یک ادعای غیرواقعی و فاقد اعتبار و یک عملیات روانی برای تغییر محاسبات ایران است.
۲- اینکه ترامپ ادعا میکند پنتاگون علیه ایران، از بمب هستهای و حتی بمب هستهای تاکتیکی استفاده نمیکند نیز یک ادعای گزاف است. مجموعه شواهد، بهویژه آزمایشات اخیر بمبهای نفوذگر هستهای توسط پنتاگون نشان میدهد آمریکا در حال برنامهریزی است تا از این بمبها استفاده کند. همانگونه که اشاره شد، این بمبها تلفیقی از بمبهای نفوذگر در اعماق زمین با بمبهای هستهای تاکتیکی هستند. هدف این نوع بمبها این است که با ایجاد انفجارهای عظیم در اعماق زمین، تاسیسات ایران در عمق زمین را از بین ببرند. ترامپ در هفتهها و ماههای اخیر به صورت مکرر به تاسیسات موسوم به کوهکلنگ ایران اشاره کرده و حتی چند بار تصریح کرد آمریکا احتمالا به این تاسیسات حمله خواهد کرد. با توجه به گزارشات منابع آمریکایی درباره موقعیت و ویژگیهای جغرافیایی این تاسیسات، کاملا پیداست یکی از اهداف آزمایشات اخیر آمریکا و امتحان بمب نفوذگر هستهای تاکتیکی، این تاسیسات است. ضمن اینکه به اعتقاد کارشناسان، پنتاگون به دنبال آن است در صورت موفقیت این بمبها، از آنها علیه شهرهای موشکی بزرگ ایران نیز استفاده کند. ارتش آمریکا در استفاده از این نوع بمبهای هستهای تاکتیکی علیه ایران، ۲ هدف عمده را پیگیری میکند:
الف- حمله به تأسیسات هستهای موسوم به کوهکلنگ. ترامپ پس از شکست در جنگ ۴۰ روزه، بهشدت به یک نمایش پیروزی نیاز دارد. از همین رو تلاش میکند با حمله به تاسیسات موسوم به کوهکلنگ، روی این ادعا متمرکز شود که سرانجام توانست برنامه هستهای ایران یا به زعم خود خطر ایران هستهای را برطرف کند. وی تصور میکند با این ادعا میتواند شکستهای نظامی خود در جنگ تحمیلی علیه ایران را توجیه کند.
ب- ترامپ امیدوار است با استفاده از بمبهای نفوذگر هستهای تاکتیکی بتواند شهرهای موشکی بزرگ ایران را از بین ببرد. او امیدوار است با از بین بردن شهرهای موشکی بزرگ ایران در جنگ احتمالی آینده، تواناییهای ایران برای پاسخ موشکی به آمریکا را بهشدت کاهش دهد. به زعم ترامپ، از بین بردن ذخایر موشکی ایران و به تبع آن، کاهش توانایی ایران برای حمله موشکی به پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه و فراتر از منطقه، زمینهساز تسلیم ایران در برابر او است. در واقع وی معتقد است تا زمانی که ایران دارای قابلیت پاسخ موشکی و پهپادی به آمریکا و رژیم صهیونیستی است، هر نوع حمله نظامی به ایران محکوم به شکست متجاوز است. بنابراین یکی از مهمترین اهداف بمبهای جدید آمریکا، شهرهای موشکی بزرگ ایران است.
البته با وجود شواهد و قرائن موجود همچنین با توجه به گزارشات منتشرشده در رسانههای آمریکا، باز هم به صورت قطعی نمیتوان گفت آمریکا در حال برنامهریزی برای استفاده از این بمبها در جنگ احتمالی آینده علیه ایران است. با این حال با توجه به شواهد موجود، پنتاگون در حال بررسی استفاده از این بمبهاست.
در این بین یک نکته مهم دیگر نیز وجود دارد؛ ترامپ در اظهارات خود، پس از آنکه مدعی شد از سلاح هستهای تاکتیکی علیه ایران استفاده نخواهد کرد، از مادر همه بمبها نام برد، به گونهای که برخی کارشناسان به این جمعبندی رسیدهاند که احتمالا منظور او از نام بردن از مادر همه بمبها این است که ارتش آمریکا در جنگ احتمالی آینده علیه ایران، احتمالا از مادر همه بمبها استفاده خواهد کرد. این در حالی است که ارتش آمریکا در جنگ 40 روزه در چند نوبت از این بمب استفاده کرد. به گزارش «وطن امروز»، در جریان جنگ تحمیلی 40 روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، ارتش آمریکا در چند نوبت، در حمله به برخی مراکز نظامی ایران از مادر همه بمبها استفاده کرد. پنتاگون بنا به دلایلی از بیان این موضوع خودداری کرده است. با این حال سنتکام در جنگ تحمیلی 40 روزه از این بمبها علیه ایران استفاده کرد و استفاده مجدد آنها از این سلاح علیه ایران، موضوع جدیدی نیست.
سورپرایزهای ایران برای ترامپ
به اعتقاد اکثر کارشناسان و صاحبنظران مطرح دنیا در حوزه بینالملل، ترامپ اینک در برابر ایران در یک بنبست و استیصال راهبردی قرار دارد. آنتونی بلینکن، وزیر سابق خارجه آمریکا اخیرا در یک مصاحبه تلویزیونی در اظهاراتی بسیار مهم تاکید کرد ترامپ خودش هم میداند تنها راه پیش رویش برای پایان دادن به جنگ علیه ایران، مذاکره و حصول توافقی است که در آن باید امتیازهای بسیار مهمی به تهران بدهد. بلینکن در ادامه درباره مقاومت ترامپ در برابر پذیرش شکست مقابل ایران، به یک نکته قابل تامل اشاره کرد. وزیر سابق خارجه آمریکا گفت عدم پذیرش شکست در برابر ایران از سوی ترامپ، یک مشکل و گره شخصیتی است. به عبارتی، وی به خاطر ویژگیهای شخصیتیاش نمیتواند خود را قانع کند در برابر ایران دستها را بالا ببرد.
غیر از بلینکن، بسیاری از صاحبنظران دنیا نیز معتقدند ترامپ در برابر ایران، هیچگونه راهکار و ایده نظامی ندارد و صرفا امیدوار است پیت هگست، وزیر جنگش بتواند یک راهکار نظامی برای خروج از وضعیت فعلی بیابد. به عبارت دقیقتر، ترامپ اکنون صرفا میخواهد ایدههای هگست را امتحان کند، در حالی که هیچگونه تضمینی برای موفقیت این ایدهها وجود ندارد. بر همین اساس صاحبنظران تداوم انتخاب مسیر نظامی علیه ایران را به دست و پا زدن ترامپ تعبیر میکنند. بنابراین سناریوی استفاده از بمبهای هستهای تاکتیکی علیه ایران نیز در همین قاعده ارزیابی میشود.
حمله مجدد آمریکا به ایران، برای امتحان این ایده است و ترامپ امیدوار است این ایده بتواند او را از بنبست فعلی در برابر ایران نجات دهد اما همانگونه که کارشناسان و صاحبنظران بارها تاکید کردهاند تداوم نظامیگری ترامپ علیه ایران باعث میشود او همانند فردی گرفتار در یک باتلاق، بیشتر از قبل فروبرود.
حمله هستهای به تاسیسات ایران، تبعات وحشتناکی برای وی خواهد داشت. برخی از این تبعات عبارت است از:
۱- استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه ایران، به معنای تجدیدنظر ایران در دکترین هستهای خود است. استفاده آمریکا از سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه ایران باعث میشود ماهیت برنامه هستهای ایران به طور اساسی تغییر کند، زیرا در صورت استفاده از این بمبها علیه ایران، تهران بر اساس مقررات بینالمللی این حق را دارد که برای دفاع از خود، به این سلاح مجهز شود. بنابراین اگر آمریکا در حمله نظامی احتمالی آینده به ایران از این نوع بمبها استفاده کند، پرونده هستهای ایران به طور کلی از روی میز برداشته خواهد شد و این حق را دارد که دکترین هستهای خود را بر مبنای تامین امنیت خود تغییر دهد. نکته قابل تامل اینکه این موضوع به مقامات آمریکا اطلاع داده شده که در صورتی که آمریکا از سلاح هستهای، در هر شکل و سطحی علیه ایران استفاده کند، ایران بلافاصله واکنش متناسب را اتخاذ و مهمتر از آن، این واکنش را به صورت رسمی اعلام خواهد کرد. این تصمیم تهران البته صرفا یک انتخاب سیاسی و محدود به سطوح ارشد تصمیمگیری نیست. ساخت سلاح هستهای، اکنون یک مطالبه فراگیر در جامعه ایران است و تردیدی وجود ندارد در صورت استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران، ساخت سلاح هستهای ایرانی، یک مطالبه فراگیر و حداکثری در جامعه خواهد بود. ساخت سلاح هستهای و اعلام رسمی آن، کابوس بزرگ ترامپ است و حتی برخی صاحبنظران این اتفاق را به منزله مرگ سیاسی وی تلقی میکنند، زیرا ترامپ در عمل خود باعث خواهد شد ایران از مرحله استفاده صلحآمیز از دانش هستهای، وارد مرحله ساخت سلاح اتمی شود. کاملا پیداست در چنین شرایطی، همه دنیا ترامپ را مقصر این اتفاق خواهند شناخت، بهویژه مخالفان و منتقدان وی در آمریکا تصریح خواهند کرد ترامپ با سیاستها و تصمیمات احمقانه، نهتنها باعث حرکت ایران به سمت ساخت سلاح هستهای شد، بلکه ساخت سلاح هستهای توسط ایران، در افکار عمومی دنیا به عنوان حق مسلم ایران شناخته خواهد شد. به تعبیری همه دنیا این حق را به ایران خواهند داد که در برابر حمله هستهای آمریکا به خاک خود، به سلاح هستهای مجهز شود. به عبارتی، در صورتی که آمریکا از سلاح اتمی علیه تأسیسات هستهای و موشکی ایران استفاده کند، ایران این حق مسلم را خواهد داشت تا برای جلوگیری از تسری این حملات به شهرهایش، فورا خود را مجهز به سلاح هستهای کند. بنابراین یکی از مهمترین تبعات استفاده آمریکا از سلاح هستهای در جنگ احتمالی آینده علیه ایران، تغییر دکترین هستهای ایران است. همانگونه که اشاره شد، این موضوع قطعا تبعات وحشتناکی برای ترامپ خواهد داشت. پرونده برنامه هستهای ایران دست کم در 2 دهه گذشته یکی از مهمترین پروندههای سیاست خارجی آمریکا بوده است.
آمریکاییها در همین راستا، به این جمعبندی رسیده بودند که استفاده از قدرت نظامی برای از بین بردن برنامه هستهای ایران، فاقد اثرگذاری لازم است و حتی میتواند ایران را ترغیب کند در دکترین هستهای خود تجدید نظر کند. مقامات ارشد ایران بارها اعلام کردهاند قصد ساخت سلاح هستهای را ندارند و صرفا به دنبال استفاده صلحآمیز از دانش هستهای هستند. بر همین اساس دولتهای آمریکا با توجه به برآوردهای خود از ناکارآمدی حمله نظامی برای از بین بردن برنامه هستهای ایران، به دنبال روشهای دیگری مانند مذاکره یا ایجاد آشوب و جنگ داخلی در ایران بودند. هیلاری کلینتون اخیرا در مصاحبهای به این موضوع اذعان و اعتراف کرد در دولت اوباما کاخ سفید به این نتیجه رسید که استفاده از زور و حمله نظامی برای از بین بردن برنامه هستهای ایران ناکارآمد است، از همین رو همواره تلاش داشت از شیوههای دیگر برای برچیدن برنامه هستهای ایران استفاده کند. تحریمهای بیسابقه علیه ایران نیز در همین راستا وضع شد. ماجرای برجام نیز نشان داد آمریکاییها به این نتیجه رسیدند به جای حمله نظامی، باید از شیوههای دیگری برای برچیدن برنامه هستهای ایران استفاده کنند.
در چنین شرایطی، اقدام ترامپ در حمله نظامی به ایران باعث شده تغییر دکترین هستهای ایران به یک احتمال کاملا مطرح تبدیل شود. کما اینکه همانگونه که اشاره شد بسیاری از صاحبنظران معتقدند ایران این حق را دارد که سراغ ساخت سلاح هستهای برود. در چنین شرایطی، استفاده از سلاح هستهای در حمله به ایران میتواند به معنای تغییر قطعی دکترین هستهای ایران و ساخت سلاح اتمی باشد. از همین رو، در صورت وقوع چنین اتفاقی، قطعا نام ترامپ به عنوان یکی از روسای جمهور بدنام آمریکا ثبت خواهد شد و در تاریخ این موضوع ثبت میشود که وی با انجام اقدامات اشتباه علیه ایران، خود زمینهساز ساخت سلاح هستهای توسط ایران شد. بر همین اساس برخی کارشناسان میگویند ساخت سلاح هستهای توسط ایران، به منزله مرگ سیاسی ترامپ خواهد بود.
از سوی دیگر، در صورت استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران، سایر کشورهای دنیا نیز به فکر ساخت یا تهیه سلاح هستهای خواهند افتاد. به تعبیری، یک مسابقه تسلیحاتی هستهای در دنیا بهویژه در خاورمیانه به راه خواهد افتاد و مقصر این وضعیت نیز شخص ترامپ خواهد بود.
2- یکی دیگر از تبعات سنگین استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران، فراهم شدن زمینه برای استفاده سایر قدرتهای هستهای دنیا از این سلاح علیه دشمنان خود است. به اعتقاد کارشناسان، در صورت استفاده ارتش آمریکا از سلاح هستهای، ولو سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه ایران، برخی دیگر از قدرتهای هستهای دنیا مانند روسیه نیز شرایط را برای استفاده از سلاح هستهای علیه دشمنان خود فراهم میبینند. با توجه به وضعیت جنگ روسیه و اوکراین، روسها در شرایطی قرار گرفتهاند که استفاده از سلاح هستهای را یک نیاز ضروری قلمداد میکنند ولی با توجه به تبعات سنگین استفاده از سلاح هستهای علیه اوکراین، روسها تاکنون از استفاده از این سلاح علیه اوکراین خودداری کردهاند. مقامات ارشد روسیه بارها در اظهارات خود، تمایلشان را برای استفاده از سلاح هستهای ابراز کردهاند. بنابراین با توجه به وضعیت میدانی جنگ روسیه و اوکراین، پیشبینی میشود در صورت استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران، روسها نیز بلافاصله از این سلاح علیه اوکراین استفاده کنند؛ اتفاقی که میتواند معادلات جنگ روسیه و اوکراین را دستخوش تغییرات جدی کند، بهویژه قطعا در این حالت، کشورهای اروپا نسبت به وقوع جنگ هستهای با روسیه احساس خطر جدی خواهند کرد. از سوی دیگر، با توجه به وضعیت زرادخانه سلاحهای هستهای روسیه، بدیهی است در صورت فراهم شدن زمینه برای استفاده از سلاح هستهای در جنگها، روسیه در برابر اوکراین و همه کشورهای اروپایی دست برتر را خواهد داشت. ابراز تمایل روسها به استفاده از سلاح هستهای علیه اوکراین نیز در همین راستا قابل ارزیابی است. بر همین اساس، در صورتی که آمریکا در جنگ احتمالی آینده علیه ایران، از سلاح هستهای برای هدف قرار دادن مراکز نظامی یا هستهای ایران استفاده کند، روسها هم بیدرنگ از سلاحهای هستهای خود علیه اوکراین استفاده خواهند کرد. حتی برخی کارشناسان پیش بینی میکنند در این شرایط مسکو ترغیب میشود میدان جنگ را به فراتر از اوکراین گسترش دهد.
بنابراین استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران، تبعات سنگین و وحشتناکی برای آمریکا و شخص ترامپ به همراه خواهد داشت. شاید به همین دلیل است که وی تلاش میکند وانمود کند این سلاحها هستهای نیست و از اصطلاح مادر همه بمبها برای آن استفاده میکند تا به زعم خود، جلوی تبعات استفاده از این بمبها علیه ایران را بگیرد.
به هر حال، کاملا پیداست شرایط برای استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران مطلقا فراهم نیست. تبعات این موضوع برای کاخ سفید بسیار فراتر از انتظارات است. به همین خاطر بسیاری از تحلیلگران معتقدند ترامپ قادر به استفاده از این سلاح علیه ایران نیست و صرفا با طرح این موضوع، هم به دنبال یک مانور تبلیغاتی در فضای انتخاباتی آمریکاست و هم ناامیدانه تلاش میکند در معادلات و محاسبات آمریکا با ایران تغییری ایجاد کند.
با این حال وضعیت وی در برابر ایران به گونهای است که برخی کارشناسان به این گزاره اشاره میکنند که ممکن است ترامپ از هر گزینهای برای خروج از بنبست راهبردی موجود در برابر ایران استفاده کند.
اظهارات ترامپ درباره استفاده احتمالی از «مادر همه بمبها» علاوه بر اینکه نشاندهنده سردرگمی و استیصال او در جنگ علیه ایران است، چه تبعات مرگباری برای او خواهد داشت؟
خودسوزی
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها