زمستان سوزان

گروه بین‌الملل: گمانه‌زنی‌ها از احتمال به راه انداختن جنگ دوباره آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و پاسخ حتمی تهران به هرگونه ماجراجویی جدید واشنگتن و تل‌آویو، باعث شده ترس و نگرانی، آسیا و اروپا را فراگیرد. پیام‌ها و بیانیه‌های زیادی این روزها از کشورهای مختلف صادر می‌شود که در همه این بیانیه‌ها یک خواسته مشترک وجود دارد: با ایران دوباره وارد جنگ نشوید. 
به گزارش «وطن امروز» موج درخواست‌ها در مخالف با هرگونه حمله نظامی جدید آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تا جایی است که به‌تازگی وزرای خارجه در اجلاس 8 کشور اروپا و غرب آسیا از آمریکا و رژیم صهیونیستی خواستند حملات خود به ایران را از سر نگیرند و هشدار دادند وقوع مجدد درگیری، جنگ را گسترش می‌دهد و قیمت نفت را حتی بالاتر می‌برد. 
بر اساس گزارش روزنامه گاردین، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه و برگزارکننده مشترک اجلاس 8 کشور اروپا و غرب آسیا در استانبول گفت: «مداخله نظامی هیچ نوع راه‌حلی برای مساله ایران نیست. ما توافق کردیم یک حمله نظامی جدید، جنگ و درگیری را در منطقه گسترش خواهد داد. هیچ‌یک از کشورهای حاضر در میز مذاکره نمی‌خواهند جنگ گسترش یابد». 
پس از این نشست، ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه هم گفت جنگ دیگری بین ایران و آمریکا برای جهان قابل تحمل نیست و اد میلیبند، وزیر خارجه انگلیس هم خواست در تعامل با ایران دیپلماسی در پیش گرفته شود. 
نشست استانبول، گردهمایی بی‌سابقه‌ای از مقامات منطقه‌ و اروپا بود که به ابتکار ترکیه و آلمان برگزار شد. بر اساس گزارش گاردین، این نشست فرصتی کم‌نظیر برای وزرای اروپایی بود تا در مورد بحران‌های منطقه از جمله در یمن، فلسطین و ایران اظهار نظر کنند. 
از میان کشورهای منطقه در این نشست علاوه بر هاکان فیدان، بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان و فیصل بن‌فرحان، وزیر خارجه سعودی حضور داشتند. همچنین در میان کشورهای اروپایی، نمایندگانی از انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا در این نشست حضر بودند. 
رسانه انگلیسی گاردین در گزارش خود افزود ایجاد یک «بلوک ضدجنگ» چندملیتی چالشی بزرگ برای اقدام نظامی جدید واشنگتن و تل‌آویو علیه ایران است و اکنون این بلوک ضدجنگ خود را در چارچوب انتشار یک بیانیه مشترک علیه هرگونه اقدام نظامی جدید علیه ایران نشان داده است.

هشدار سایر کشورها درباره جنگ دوباره علیه ایران
در کنار 8 کشور حاضر در نشست استانبول که نسبت به هرگونه درگیری نظامی و جنگ جدید علیه ایران هشدار داده‌اند، کشورهای دیگری همچون روسیه و چین نیز در مواضع خود درباره جنگ علیه ایران، خواستار توقف اقدامات نظامی علیه تهران و حل بحران از راه دیپلماسی شدند. همچنین عمان، قطر و عراق در تلاش‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه تحرکاتی داشته‌اند. 
روسیه: سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه اعلام کرد مسکو خواستار توقف فوری اقدامات نظامی و بازگشت به میز مذاکره است. روسیه همچنین درباره خطر گسترش جنگ در خلیج فارس هشدار داد.
چین: وانگ یی، وزیر خارجه چین هم اعلام کرد پکن خواستار پرهیز از عملیات نظامی، جلوگیری از سرایت جنگ به دیگر کشورهای منطقه و بازگشت فوری به مذاکرات شد.
عمان: بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان هم گفته عمان از جمله کشورهای فعال در میانجی‌گری میان ایران و آمریکاست. مسقط بر حل اختلافات از مسیر دیپلماسی تأکید دارد.
قطر: در دوحه نیز محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر اعلام کرد دوحه درباره پیامدهای تداوم وضعیت نه جنگ، نه صلح هشدار داده و بر از سرگیری مذاکرات و جلوگیری از تشدید تنش تأکید کرده است. ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر هم هشدار داد «تمام جهان» هزینه جنگ علیه ایران را می‌پردازد و خواستار پایان فوری درگیری از راه مذاکره شد. 
اسپانیا، استرالیا و ژاپن هم از دیگر کشورهایی هستند که در چند روز گذشته حمایت خود را از کاهش تنش در برابر ایران و تاکید بر راه‌حل سیاسی اعلام کرده‌اند. توکیو اعلام کرد نگران پیامدهای جنگ علیه ایران بر امنیت انرژی و کشتیرانی است و بر ضرورت جلوگیری از تشدید بحران و اقدامات نظامی تاکید دارد.

چرا جهان نگران به راه انداختن جنگ دوباره با ایران است؟
به نظر می‌رسد مهم‌ترین دلیل نگرانی کشورهای مختلف از آغاز مجدد جنگ علیه ایران، پیامدهای فراتر از میدان نبرد است؛ پیامدهایی که می‌تواند از خلیج فارس و تنگه هرمز تا بازارهای انرژی، زنجیره تأمین کالا، اقتصاد اروپا و امنیت کشتیرانی جهانی گسترش پیدا کند. در شرایطی که اقتصاد بسیاری از کشورها همچنان با تورم، هزینه‌های بالای انرژی و نااطمینانی در بازارهای جهان دست‌وپنجه نرم می‌کند، وقوع یک جنگ جدید می‌تواند بحران‌های موجود را تشدید و هزینه‌های سنگینی را به دولت‌ها و شهروندان تحمیل کند. مرور گزارش‌ها نشان می‌دهد نگرانی جهانی از وقوع جنگ جدید آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به طور عمده ناشی از چند نگرانی برجسته است.
1- تنگه هرمز؛ نقطه حساس اقتصاد جهان
یکی از مهم‌ترین دلایل نگرانی کشورهای جهان، موقعیت راهبردی ایران در خلیج فارس و مجاورت آن با تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که بخش مهمی از تجارت جهانی نفت و گاز از آن عبور می‌کند. رویترز در گزارشی نوشت هرگونه درگیری نظامی جدید در این منطقه می‌تواند هزینه حمل‌ونقل دریایی، بیمه کشتی‌ها و انتقال انرژی را از تنگه هرمز بسیار بیشتر از میزان فعلی افزایش دهد. در واقع اهمیت تنگه هرمز تنها به کشورهای مجاور تنگه یا کشورهای واردکننده نفت در آسیا محدود نیست، بلکه اروپا هم از پیامدهای افزایش قیمت جهانی انرژی در امان نخواهد بود. افزایش بهای نفت و گاز می‌تواند هزینه تولید صنعتی، حمل‌ونقل و تأمین برق را بالا ببرد و در نهایت به افزایش قیمت کالاها و خدمات منجر شود. از این منظر، نگرانی دولت‌های اروپا و آسیا ناشی از این است که وضعیت فعلی انرژی جهان که در حال ثبت رکوردهای جدید قیمت نفت تا 120 دلار است، باز هم بیشتر و بیشتر شود.
2- خطر گسترش جنگ
دومین عامل نگرانی دولت‌ها آن است که حمله مجدد آمریکا و رژیم به ایران، لزوما به یک جنگ محدود و کوتاه‌مدت منتهی نخواهد شد. تهران بارها اعلام کرده در صورت تکرار حملات نظامی، به آن پاسخ خواهد داد؛ موضوعی که احتمال گسترش درگیری به پایگاه‌های نظامی آمریکا و مسیرهای راهبردی منطقه را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، کشورهای همسایه ایران و دولت‌هایی که میزبان نیروها و تأسیسات نظامی آمریکا هستند، ممکن است با مخاطرات امنیتی تازه‌ای مواجه شوند. گسترش دامنه حملات همچنین می‌تواند بحران‌های موجود در خلیج فارس، دریای سرخ و دیگر مناطق را به یکدیگر پیوند دهد و امکان مهار بحران از طریق میانجی‌گری‌های معمول را کاهش دهد. خبرگزاری رویترز روز گذشته در گزارشی اعلام کرد بر اساس داده‌های مؤسسه واشنگتن، ۲۸ حمله تأییدشده یا گزارش‌شده به کشتی‌ها در ماه اکتبر ثبت شده و شمار این حوادث از آغاز جنگ به ۱۱۳ مورد رسیده است. این وضعیت نشان می‌دهد چرا دولت‌های منطقه، نسبت به آغاز دور تازه‌ای از جنگ هشدار می‌دهند، زیرا هزینه‌های یک درگیری گسترده، محدود به طرف‌های اصلی جنگ نخواهد ماند و کشورهای عرب منطقه را هم درگیر خواهد کرد.
3- افزایش قیمت نفت، سوخت و موج تازه تورم
نگرانی از افزایش قیمت انرژی، یکی از صریح‌ترین دلایلی است که مقام‌های اروپا برای مخالفت با تشدید درگیری‌ها مطرح کرده‌اند. ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه پس از نشست استانبول به صراحت هشدار داد تشدید مجدد جنگ میان ایران و آمریکا پیامدهای جدی برای قیمت مواد هیدروکربنی خواهد داشت. گاردین هم در گزارشی نوشت افزایش قیمت نفت تنها هزینه بنزین و گازوئیل را بالا نمی‌برد، بلکه از طریق افزایش هزینه حمل‌ونقل، تولید صنعتی، کشاورزی و توزیع کالا، به بخش‌های مختلف اقتصاد دنیا سرایت می‌کند. صنایع پتروشیمی، تولید کودهای شیمیایی و برخی صنایع انرژی‌بر نیز در برابر اختلال در عرضه مواد اولیه و افزایش هزینه انرژی آسیب‌پذیرند و در این شرایط برای کشورهای اروپا که بخش مهمی از نیازهای انرژی خود را از بازارهای جهانی تأمین می‌کنند، تداوم چنین وضعیتی می‌تواند به معنای افزایش فشار بر خانوارها، کاهش قدرت خرید و دشوارتر شدن سیاست‌های مهار تورم باشد.
4- تهدید تجارت جهانی
پیامدهای جنگ احتمالی دوباره علیه ایران به نفت و گاز محدود نمی‌شود. اندیشکده کارنگی در گزارشی تاکید کرد اختلال در تردد کشتی‌ها، افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی و دشوار شدن دسترسی صنایع به مواد اولیه می‌تواند زنجیره‌های تأمین جهانی را نیز با مشکل روبه‌رو کند. این مساله به‌ویژه درباره مواد شیمیایی، کودهای کشاورزی و کالاهایی اهمیت دارد که تولید یا انتقال آنها به انرژی ارزان و حمل‌ونقل دریایی وابسته است. افزایش قیمت این نهاده‌ها می‌تواند هزینه تولید مواد غذایی را بالا ببرد و در صورت تداوم اختلال، فشار بیشتری بر کشورهای واردکننده و اقتصادهای آسیب‌پذیر وارد کند. بنابراین هرگونه تشدید جنگ می‌تواند از یک بحران نظامی به بحرانی در تجارت جهانی تبدیل شود؛ بحرانی که اثرات آن به‌تدریج در قیمت کالاهای مصرفی، هزینه تولید و معیشت مردم کشورهای مختلف نمایان خواهد شد.