گروه سیاسی:
نخستوزیر ترکیه پس از نگارش نامه به سران آمریکا و 25 کشور دیگر به منظور جلب نظر موافقت و حمایت آنها از بیانیه تهران، با رئیسجمهور کشورمان تلفنی به گفتوگو پرداخت تا آخرین تحولات و رایزنیهای انجام شده درباره این توافق سهجانبه و بحث مبادله سوخت هستهای را با وی در میان گذارد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، رجبطیب اردوغان در این تماس تلفنی گزارشی از روند اقدامات انجام شده در زمینه بیانیه تهران به محمود احمدینژاد ارائه کرده و در عین حال تداوم اینگونه رایزنیها و استمرار هماهنگیها با مسؤولان جمهوری اسلامی ایران را برای دستیابی به نتیجه مطلوب ضروری قلمداد کرده است. نخستوزیر ترکیه که کشورش در 3 ماه گذشته نقش مهمی را برای شکلگیری توافق ایران با ارسال سوخت هستهای به خاک کشور ثالث و در نتیجه مبادله سوخت هستهای ایفا کرده است، در ادامه گفتوگو با احمدینژاد متعهد شد که آنکارا تمام تلاش خود را برای جلب حمایت جهانی از این بیانیه بهکار خواهد گرفت تا این بیانیه به عنوان یک فرصت ارزشمند، مورد توجه و اقبال جامعه جهانی قرار گیرد. رئیسجمهور نیز در این گفتوگو، بیانیه تهران را گامی بلند، بسیار قوی و مستدل عنوان کرد که به گفته وی، فرصت مناسبی برای حرکت در مسیر تعامل و گفتوگو برای همه به وجود آورده است. احمدینژاد همچنین نقش ترکیه و برزیل را در نتیجه نهایی بیانیه تهران مهم و تعیینکننده دانست و گفت: «تهران با استمرار روند تعامل و همکاری با کشورهای دوست و برادر خود، بهدنبال این است که فضای جدیدی بر اساس همکاری سازنده و عادلانه در مناسبات جهانی شکل بگیرد». البته در طیف گسترده رایزنیهایی که نخستوزیر ترکیه برای جلب حمایت بینالمللی از بیانیه تهران آغاز کرده است، وزیر خارجه این کشور نیز او را همراهی میکند. احمدداوود اوغلو در حاشیه کنفرانس بینالمللی سومالی در استانبول با همتای فرانسوی خود درباره توافق سهجانبه ایران، برزیل و ترکیه در تهران به بحث و گفتوگو پرداخت؛ موضوعی که برنار کوشنر در کنفرانس مطبوعاتی خود با اوغلو از آن استقبال کرد. وزیر خارجه فرانسه ضمن تمجید از تلاش ترکیه و برزیل به منظور یافتن راهحل برنامه هستهای ایران، آن را اقدامی در راستای شفافسازی اوضاع قلمداد کرد.
پیش از این نیز در دیداری که در حاشیه این کنفرانس در کاخ «چراغان» استانبول صورت گرفت، احمدداووداوغلو و دبیر کل سازمان ملل متحد بدون حضور خبرنگاران با هم دیدار کردند که در این دیدار وزیر خارجه ترکیه از بانکیمون خواست تا از روند مربوط به تبادل سوخت هستهای ایران حمایت کند. همچنین قرار است موضوع هستهای ایران یکی از محورهای اصلی مذاکرات بانکیمون با عبدالله گل، رئیسجمهور ترکیه در حاشیه این کنفرانس باشد. جالب اینکه با گذشت یک هفته از صدور بیانیه تهران، به سبب اهمیت این موضوع واکنشهای بینالمللی به آنچه در سطح سیاستمداران کشورها و چه در سطح رسانهها، کماکان ادامه دارد. در همین راستا بود که وزرای خارجه مصر و پاکستان در دیدار با یکدیگر در قاهره بر حق مسلم ایران در استفاده از انرژی صلحآمیز هستهای تاکید کردند. به گزارش خبرگزاری آلمان، احمد ابوالغیط و شاه محمود قریشی شنبه در کنفرانس مطبوعاتی مشترک در قاهره تصریح کردند: هر 2 کشور مصر و پاکستان بر این باورند بیانیه سهجانبهای که ایران را قادر میکند تا اورانیوم خود با درصد غنای پایین را در قبال دریافت سوخت مورد نیاز هستهای برای رآکتور تحقیقاتی تهران به ترکیه ارسال کند، گامی در جهت صحیح بوده است. وزیر خارجه مصر در این کنفرانس خبری ضمن تاکید بر عدم حمایت قاهره از قطعنامه تحریم علیه ایران، تصریح کرد: «بر این باوریم که تحریمها علیه ایران هیچ دستاوردی به دنبال نخواهد داشت و منجر به حل و فصل سیاسی نمیشود». وی در بخش دیگری از سخنان خود ایجاد اعتماد میان ایران و قدرتهای غربی و اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد را ضروری عنوان کرد و در ادامه اضافه کرد: «پس از به وجود آمدن اطمینان از صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران، باید به این کشور اجازه داده شود تا از انرژی صلحآمیز هستهای استفاده کند». روزنامه هاآرتص نیز در سلسله گزارشهای خود درباره توافق سهجانبه ایران، برزیل و ترکیه، صدور بیانیه تهران را عامل در تنگنا قرار گرفتن آمریکا و متحدانش عنوان کرد و نوشت: «در مرحله اولی که طرح مبادله سوخت با ایران مطرح شد غرب میخواست میزان درست بودن اظهارات مقامات ایرانی مبنی بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای تهران را بیازماید اما نکته دیگری نیز در این طرح مستتر بود و آن بهوجود آمدن زمان برای مذاکره با تهران برای پایان دادن به موضوع اتمی این کشور بود». این روزنامه صهیونیستی در ادامه با اشاره به اینکه از آن زمان تاکنون میزان اورانیوم غنی شده ایران از یکهزار و 200 کیلوگرم به 2 هزار و 300 کیلوگرم رسیده است، نوشت: «آنچه نباید فراموش کرد این موضوع است که در صورت موافقت گروه وین، گزینه جنگ و حمله به ایران از بین میرود و جهان از اوباما خواهد خواست تا فرصت کافی برای روشن شدن نتیجه این مبادله را بدهد». به نوشته این روزنامه، بیانیه تهران که ماحصل مذاکرات ایران، برزیل و ترکیه بوده است، موجب شده تا زهر تحریمها علیه ایران گرفته شود و در واقع بیانیه تبدیل به یک کمربند امنیتی شده، زیرا روسیه و چین از سرمایهگذاریهای عظیم در ایران منع نشدهاند و بانک مرکزی ایران نیز با تحریم سنگینی مواجه نشده است. هاآرتص در ادامه آورده است: «اما یک پرسش در این میان به وجود آمده و آن اینکه چرا ایران این معامله را با آمریکا انجام نداد و به جای آن با ترکیه وارد گفتوگو شد. در پاسخ باید گفت ایران ترجیح میدهد تا در کنار آمریکا نباشد و به جای آن به دوستان خود اطمینان کند. به عبارت دیگر میتوان گفت ایران با صدور بیانیه تهران، آمریکا و متحدانش را در تنگنا قرار داده است».