هادی مجیدی*
جشن روز استقلال لبنان 25 ماه مه برگزار می‌شود. این جشن مربوط به حادثه بسیار بزرگی است که در 24 مه در لبنان اتفاق افتاد. نیروهای اشغالگر اسرائیل پس از 18 سال اشغال، مناطقی از جنوب لبنان را رها کردند. پس از فشارهایی که مقاومت با حملات خود به رژیم صهیونیستی وارد می‌کرد در دولت ایهود باراک به این نتیجه رسیدند که باید به سرعت مناطق اشغالی جنوب لبنان را ترک کرده و به داخل فلسطین اشغالی بازگردند. این حادثه در ابعاد مختلف دارای ویژگی‌ها و شاخص‌هایی است که تاثیرات بسیار مهمی را هم در صحنه داخلی لبنان و هم در سطح منطقه و داخل رژیم صهیونیستی بر جای گذاشت. در روز 24 ماه مه سال 2000 به یکباره پیکره قدرتمند نیروهای اشغالگر که در کنار آنها ارتش لبنان جنوبی (لحد) هم حضور داشتند از هم پاشیده و بدون هیچ‌گونه برنامه‌ریزی از پیش تعیین شده ای همچون خانه عنکبوت متلاشی شد. به نحوی که در حاشیه فرار نیروهای اسرائیلی به داخل فلسطین اشغالی گلوله‌باران نیروهای مقاومت اسلامی و حزب‌الله آنها را بدرقه کرد. آنچنان که خود صهیونیست‌ها و ژنرال‌های ارتش اسرائیل توصیف می‌کنند، این، عقب‌نشینی یا خروج از لبنان نبود، بلکه یک «فرار ذلت‌بار» بود که موجب شد در لبنان یک جشن ملی برای تمام طوایف شکل بگیرد. از یک منظر می‌توان گفت این حادثه از آن ناشی شد که تعدادی از فرماندهان و مسؤولان اسرائیلی از جمله ایهود باراک به این نتیجه رسیدند که ماندن در لبنان برای آنها میسر نیست و موجبات هزینه‌ها، تلفات و رسوایی‌های بیشتر را برای آنها فراهم می‌آورد. از آنجایی که پیش از این تصمیم تمام فرماندهان باید در لبنان می‌ماندند، لذا هنگام شکست جرأت فرار از لبنان را نداشتند ولی هنگامی که فرمان عقب‌نشینی صادر شد به یکباره تمام نیروهای اسرائیلی جنوب لبنان را به‌سرعت ترک کردند و تجهیزات، ادوات و مهمات بسیاری را پشت سر خود باقی گذاشتند. این مساله به‌عنوان یک آغاز در راهبردهای رژیم صهیونیستی مطرح شد که سیری قهقرايي را برای این رژیم در دکترین امنیتی‌اش رقم زد. پس از حادثه سال 2000، در سال 2006 نيز صهیونیست‌ها قادر نبودند در خلال حمله 33 روزه به لبنان در خاک این کشور باقی بمانند و ناچار شدند بدون هیچ دستاورد و نتیجه‌ای فرار را بر قرار ترجیح داده و خاک لبنان را ترک کنند. در غزه نیز هنگامی که اشغال بخش‌هایی از غزه در دستور کار ارتش صهیونیستی قرار گرفت، ناچار شدند غزه را بدون دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده ترک کنند.امروز هم دکترین امنیتی اسرائیل و بازی‌های جنگ و همچنین مانور نظامی که در اراضی اشغالی انجام شد، همگی بر استراتژی فرار استوار است...
...یعنی در مقابل شرایط جنگی جدیدی که ممکن است اسرائیل با آن مواجه شود، تنها راه خودشان را تخلیه و فرار شهروندان صهیونیست می‌دانند که باید به مناطق دیگری منتقل شوند، زیرا قابلیت و قدرت تحمل در مقابل فشارهای نیروهای مقاومت را ندارند. منظر دیگر اینکه در داخل رژیم صهیونیستی از سال 2000 نخستین هسته تفکر فرار از مقابل مقاومت شکل گرفت. این امر به قدری تاثیر منفی در داخل اسرائیل باقی گذاشته که «بن کاسبیت»، نویسنده روزنامه هاآرتص گفته است که بازتاب‌های فرار از لبنان هنوز هم در اسرائیل ادامه دارد. از منظر لبنانی، شیعه در تاریخ سیاسی لبنان، از جایگاه بسیار پایینی برخوردار بوده و حتی به‌عنوان شهروند درجه سوم نیز به آنها نگاه نمی‌کردند و روی شیعیان حسابی باز نمی‌شد. اما طی 18 سال گذشته، شیعیان با تشکیل حزب‌الله و مقاومت اسلامی یک غرور و پیروزی ملی را در لبنان رقم زدند که در هیچ نقطه دیگری از دنیای عرب شکل نگرفته بود. برای نخستین بار یک نیروی ملی و ایدئولوژیک موجب می‌شود که ارتش صهیونیستی به عقب بازگردد، فرار کند و مناطق اشغالی را پس بدهد. این امر عزت، خوشحالی و سربلندی ملی را در داخل لبنان رقم زد. این حادثه از منظر جایگاه شیعه موجب شد که شیعيان در سطح ملی لبنان و نه تنها در بحث مقاومت بلکه در عرصه‌های سیاسی و ملی بتواند جایگاه و تاثیرگذاری خود را به شکل شایسته‌ای کسب کند. از منظر منطقه‌ای، این حادثه، یعنی فرار ارتش صهیونیستی از مقابل مقاومت بسیار تاثیرگذار بود. ارتش‌های قدرتمند عربی طی 5 دهه گذشته نتوانسته بودند برای یکبار هم که شده ارتش صهیونیستی را به عقب برانند و تجربه موفقی از مقاومت و پیروزی را به نمایش بگذارند. این درحالی است که پیروزی مقاومت در اخراج صهیونیست‌های اشغالگر لبنان موجب شد که در افکار عمومی، در ارتش‌ها و نسل نخبه جدید در جهان اسلام و عرب این تفکر به وجود بیاید که می‌توان با تکیه بر یکسری شاخص‌ها و استانداردهای مقاومت، نیروهای زورگو و اشغالگر را به عقب نشاند و آنها را مجبور به شکست کرد. این مساله موجب شده است که امروز چیزی به نام جبهه مقاومت از آن نطفه‌ای که در سال 2000 شکل گرفت، به وجود بیاید که این جبهه مقاومت الهام‌بخش یک تفکر جدید در مقابل صهیونیست‌هاست. امروز در ابعاد مختلف، دنیا شاهد آثار مبارک و مثبت شکل‌گیری حزب‌الله لبنان است. این روز از سوی دیگر شباهت بسیار زیبایی با حادثه سوم خرداد یعنی فرار ارتش صدام از خرمشهر دارد که به فتح و آزادسازی خرمشهر معروف است.
نمادهایی که در فرار و اسارت سربازان صدام در خرمشهر شاهد بودیم همان تصاویر و نمادها در جنوب لبنان اتفاق افتاد و تکرار شد. کلاه‌خودها، لنگه‌های پوتین و ابزار جنگی سربازان فراری صدام که در خرمشهر به جامانده بود و همچنین اسارت تعداد بسیار زیادی از نیروهای ارتش صدام، همین شکل فرارگونه و جاگذاشتن ابزارآلات نظامی نیز در جنوب لبنان تکرار شد، مهم‌تر از آن اینکه که سیر پسرفت نیروهای ارتش صدام از آزادسازی خرمشهر رقم خورد و شکل گرفت، عقب‌نشینی و شکست نیروهای رژیم صهیونیستی از مناطق اشغالی نیز از فرار از لبنان آغاز شده است.
*كارشناس مسائل بين‌المللي