برگزارکنندگان همایش ملی الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت در بیانیه پایانی خود الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت را از مهمترین اسناد «بالادستی» و «درازمدت کشور» دانستند که پس از تدوین و نهایی شدن در بسیاری از تصمیمات کلان کشور حاکم خواهد شد. به همین سبب باید در تدوین آن «قانون اساسی» و دیدگاه‌های «امام خمینی(ره)» و «مقام معظم رهبری» ملاک و شاخص اصلی قرار گیرد. به گزارش ستاد خبری همایش ملی «الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت» در پایان همایش یک روزه الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت بیانیه پایانی قرائت شد. در ابتدای این بیانیه آمده است: انقلاب اسلامی که هندسه فکری و معرفتی خود را بر پیوستگی «دین و دنیا»، توأمانی «عقل و وحی»، یکپارچگی «ایمان، علم و عمل» و در هم تنیدگی «دین و سیاست» و «فرد و اجتماع» استوار کرده است، از آغاز از یک سو در چالش با بنیادها و مظاهر فکری و سیاسی گفتمان‌هایی قرار گرفت که «بسیط‌وار» و «توهم گونه» دقایق گفتمانی خود را بر جدایی دنیا از دین، عقلانیت از وحی و تفکیک علم و عمل از ایمان، دیانت از سیاست و فرد از جامعه پایه‌ریزی کرده بودند و در عمل و نظر بر آن پای می‌فشردند. این بیانیه با تاکید بر اینکه انقلاب اسلامی از سوی دیگر، در پی تبیین و تکوین «طرح نو» خود از زندگی و حیات سعادتمند فردی و اجتماعی، دست به «نظام‌سازی» و «جامعه‌پردازی» زد، خاطرنشان می‌سازد: با توجه به اینکه در 3 دهه گذشته صیانت از اصل انقلاب و دستاوردهای در معرض چالش و تهدید آن، از دغدغه‌های اصلی بوده است و از دیگر سو، نمونه تجربه شده‌ای از گفتمان انقلاب اسلامی در زمان معاصر در دسترس نبوده و بیش از هزار سال نیز با الگوهای کلاسیک خود در عصر پیامبر(ص) و امیرالمومنین(ع) فاصله زمانی وجود داشته اما گام‌های بلندی برای تحقق «طرح نو» انقلاب اسلامی برداشته شده است که ابتنای ساخت سیاسی بر مدل «جمهوری اسلامی» و تدوین «قانون اساسی» مبتنی بر نظم مدنی دلخواه اسلام از مهمترین آنهاست. این بیانیه می‌افزاید: دهه چهارم که دهه گفتمان پیشرفت و عدالت توأمان است را به سبب برخی فرصت‌های مهم باید دوره «جهش انقلاب» در نظام‌سازی و جامعه‌پردازی و تکوین «طرح نو» خود دانست که تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت از مهمترین آنها در این راستاست که با مطالبه رهبر معظم انقلاب به دغدغه نخبگان فکری، علمی و سیاسی تبدیل شده است. در قسمت دیگری از این بیانیه آمده است: اگرچه از ابتدای انقلاب ضرورت تدوین الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت به دلیل ماهیت متفاوت انقلاب اسلامی با گفتمان‌های دیگر احساس می‌شد اما به دلیل مفقود بودن برخی زمینه‌ها و بسترهای لازم با پاسخی در خور روبه‌رو نشد و تاکنون نیز به تاخیر افتاده است. این بیانیه تصریح می‌کند: فقدان الگوی پیشرفت متناسب با ویژگی‌ها و مطلوبیت‌های گفتمان انقلاب اسلامی دست‌کم به صورت «مدون» که روح حاکم بر برنامه‌ها و سیاست‌ها باشد آسیب‌ها و پیامدهای سوئی را با خود به همراه داشته است که تحول در برخی «ارزش‌ها» و به تبع آن، تغییر در برخی جهت‌گیری‌ها و مناسبات به نفع الگوی غربی، از مهمترین آنهاست که این واقعیت، ضرورت برخورداری از الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت را مضاعف می‌سازد. در این بیانیه با تاکید بر اینکه در کنار برخی مولفه‌های پیشین که ضرورت تدوین الگوی پیشرفت با هویت اسلامی و ایرانی را توجیه می‌کند، با برخی فرصت‌‌ها روبه‌رو هستیم که فراهم بودن زمینه‌ها و بسترها برای انجام این کار بزرگ را نوید می‌دهد، خاطرنشان می‌شود: «تجربه 30 ساله» که مصروف برخی آزمون و خطاها درباره چگونگی پیشرفت کشور شده است و شناخت متراکم و واقع‌بینانه‌ای که از این تجربیات در اختیار کشور است در برخی «نهادسازی‌ها» و «اصلاح ساختارها» مانند «چشم‌انداز 20ساله»، «تدوین سیاست‌های اصل 44» و «هدفمندکردن یارانه‌ها» آثار علمی خود را نشان داده است، که به عنوان یکی از فرصت‌هاست که می‌تواند در تدوین الگوی پیشرفت کشور نقش کلیدی و موثری ایفا کند.
در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «فراهم شدن بسیاری از زیرساخت‌های توسعه کشور در 30 سال گذشته»، «تبدیل به جریان عمومی شدن پیشرفت‌های علمی در جامعه» که پیشرفت علمی رکن پیشرفت کشور است، «ارتقای سطح نخبگی جامعه»، «برخورداری کشور از جمعیت جوان تحصیلکرده و با انرژی»، «برخورداری از سطح قابل توجهی از اعتماد به نفس ملی» بویژه در اینکه می‌توان «پیشرفت کرد اما غربی نشد» و «زایل شدن باور به الگوی غربی پیشرفت به عنوان تنها راه پیشرفت بشر» است که امروز علاوه بر «مشروعیت» با چالش «کارآمدی» روبه‌رو است و «اقتدار منطقه‌ای و بین‌المللی و قدرت الهام‌بخشی انقلاب در دنیای اسلام»، از دیگر فرصت‌های داخلی و خارجی است که زمینه‌های مناسبی را برای تدوین و اجرای «درست» و «کارآمد» الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت به وجود آورده است. این بیانیه می‌افزاید: همایش ملی الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت با درک این شرایط و اقتضائاتی که برشمرده شد، برگزار و با استقبال نخبگان و برجستگان فکری و علمی روبه‌رو شد. این استقبال در خور نخبگان از یک سو، نشانگر دغدغه‌مندی مشترک نخبگان معطوف به این مساله حیاتی است و از سوی دیگر، بازگوکننده سرمایه انسانی قابل توجه کشور در پاسخگویی به این نیاز ضروری انقلاب و نظام اسلامی است. این بیانیه با تاکید بر اعلام آمادگی برگزارکنندگان همایش برای مشارکت فعال در به سرانجام رساندن تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت که رهبر معظم انقلاب تا پایان برنامه پنجم توسعه از دولت مطالبه کرده‌اند، می‌افزاید: همایش الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت با هدف پررنگ ساختن «دغدغه‌ها»، جهت‌بخشیدن به «اولویت‌ها» در بین نخبگان و مسؤولان کشور و گردآوری «سرمایه علمی و تجربی دانشوران جامعه» برگزار شد. در واقع این همایش و فرآورده‌های علمی گردآمده در آن را باید در حکم «آغاز راه» این کار سترگ محسوب کرد که تداوم موثر و ثمربخش آن تا حصول نتیجه دلخواه و مطلوب باید در دستور کار قرار گیرد. بنابر این گزارش در قسمت دیگر این بیانیه با تاکید بر اینکه «پیشرفته شدن» و در عین حال «غربی نشدن»، چیزی است که به‌طور اصولی خواسته برگزارکنندگان است، خاطرنشان شده است: این خواسته در بستری از واقعیت شکل گرفته است، چرا که از یک‌سو چالش‌های الگوی غربی به لحاظ «ارزشی» و «کارآمدی» و از دیگر سو، تجربه تاریخی اسلام و 3 دهه تجربه موفق جمهوری اسلامی در نظام‌سازی، نهاد‌پردازی و جامعه‌آفرینی پیش‌روی ما است. این بیانیه می‌افزاید: از لوازم اصلی و محوری این خواسته، حاکم بودن «فکر اسلامی» با یک «بهم پیوستگی درونی» از سطح معرفتی تا سطح عملیاتی الگو است. میل به این مقصود با چالشی روبه‌رو است که در ترسیم ارزش‌های پایه، به فکر اسلامی اما در انتخاب رویکردها و جهت‌گیری‌ها و اولویت‌ها به منابع غربی رجوع شود. این تلقی مونتاژگرایانه از الگوی پیشرفت که متاسفانه در برخی اسناد بالادستی کشور تجربه شده است به همان میزان انحرافی است که بخواهیم از اساس الگوی پیشرفت خود را غربی تدوین کنیم.
«انسجام همه بخش‌های الگو»، «جامعیت و دربرگیرندگی همه ابعاد پیشرفت»، در نظر گرفتن «اقتضائات تاریخی، جغرافیایی، طبیعی، سرزمینی، جمعیتی، سیاسی و منطقه‌ای و ژئوپليتیکی ایران»، محوریت داشتن «ارزش عدالت» در تار و پود الگوی پیشرفت، توجه جدی به «نقش مشارکت مردم»، جایگاه کانونی داشتن پیشرفت «علم و فناوری»، داشتن نگاه توأمان به «فرد و جامعه» در پیشرفت، تعریف و تدوین عملیاتی الگو و شکل‌دادن به «اجماع ملی حول الگوی پیشرفت»، در کنار «حاکمیت فکر اسلامی»، از دیگر خطوط تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت است که مورد تاکید این بیانیه قرار گرفته شده است. در قسمتی از بیانیه پایانی همایش ملی «الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت» آمده است: الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت از مهمترین اسناد «بالادستی» و «درازمدت کشور» است که پس از تدوین و نهایی‌شدن در بسیاری از تصمیمات کلان کشور حاکم خواهد بود. به همین سبب باید در تدوین آن «قانون اساسی» و دیدگاه‌های «امام خمینی(ره)» و «مقام معظم رهبری» ملاک و شاخص اصلی قرار گیرد. در این بیانیه با اشاره به اینکه مسؤولیت اصلی تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت براساس سیاست‌های کلی برنامه پنجم «ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری» با دولت محترم است، آمده است: تحقق کامل این مسؤولیت و در اولویت قراردادن آن برعهده دولت و همچنین در گرو ایجاد فضا و بسترسازی مناسب برای نقش‌آفرینی فکری و علمی نخبگان است. بنابراین، باید ضمن برحذر داشتن دستگاه‌های مسؤول از کارهای شکلی و تشریفاتی، شرایط و زمینه‌ها را برای اتصال همه نخبگان و دانشوران به پروژه این عظیم فراهم کرد. در پایان این بیانیه تاکید شده است: فقدان الگوی پیشرفت در برخی ادوار مدیریتی کشور، آسیب اصلی خود را به «سیرت» انقلاب وارد کرده است. بر همین اساس، تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت و حرکت براساس آن یکی از مهمترین اقدامات در جهت صیانت از «سیرت» انقلاب است. بنابراین، احساس مسؤولیت نخبگان و دانشوران کشور بویژه معتقدان به گفتمان انقلاب اسلامی که از چنین ضرورتی برخاسته باشد، مهمترین تضمین برای تدوین الگوی پیشرفت کشور مطابق با گفتمان انقلاب اسلامی است.