خداحافظ آفتاب

جمی استراکان

بالاخره چندی پیش پس از سال‌ها دعوای میان کره جنوبی و کره شمالی در یک جا رنگی رسمی به خود گرفت. در نخستین ساعات صبح 26 مارس، انفجاری در یکی از کشتی‌های کره جنوبی در مناطق مورد مناقشه 2 کره مشکلاتی را به وجود آورد که هنوز آثار آن در دیپلماسی 2 کشور احساس می‌شود. کشتی هزارو200 تنی کره جنوبی دوتكه شد و کاملا به زیر آب فرورفت و 46 ملوان نیز جان خود را در این حادثه از دست دادند. البته دلیل اصلی حادثه مشخص نشد و هیچ‌کس نیز مسوولیت این حمله را برعهده نگرفت. احتمال اینکه حادثه نوعی تصادف و اتفاق معمولی باشد نیز وجود داشت. اما دولت کره جنوبی تحقیق و تفحص در این‌باره را آغاز کرد. حدود 6 هفته بعد از این تحقیق و تفحص، بازرسان یافته‌های خود را ارائه دادند که در گزارش آنها تاکید شده بود، موادی به دست آمده که از کشتی مجاور به کشتی کره‌ای‌ها منتقل شده بوده که این کشتی اساسا ساخت چین بوده و در اختیار نیروی دریایی کره شمالی قرار داشته است. حال دقیقا مشخص نیست که چه اتفاقی میان 2کره خواهد افتاد. تحلیلگران معتقدند، بر اساس سابقه روابط مستقیم 2 کره همه گزینه‌هایی که در حال حاضر در اختیار رئیس‌جمهور کره جنوبی لی میونگ باک قرار دارد گزینه‌های چندان مطلوبی نیست. میونگ باک اخیرا دستور داده اقداماتی مقابله‌جویانه در برابر کره شمالی و کشتی‌های آن اتخاذ شود و قرار است در هفته‌های آینده نیز اقداماتی جدید از سوی کره جنوبی برای مقابله با تعارضات کره شمالی انجام شود.

طرح‌ها و برنامه‌های جدید کره جنوبی تقریبا می‌تواند سیاست‌های اخیر در حوزه برقراری آشتی میان 2 کره که به سیاست‌های آفتاب معروف شده بود را کاملا تحت الشعاع قرار دهد و حدود یک دهه تلاش در این زمینه را عملا نقش بر آب کند. سیاست آفتاب در دیپلماسی 2 کره محصول تفکرات لی جائه رئیس‌جمهور دگراندیش کره جنوبی بود که در سال 1998 به قدرت رسید. او معتقد بود دهه‌ها رفتار عجیب و تخاصم‌طلبانه کره شمالی را می‌توان اصلاح کرد و تنها راه انجام این اصلاح کاهش تنش‌ها میان 2 کشور و افزایش ارتباطات اقتصادی و اجتماعی میان 2 کره است. پس از آغاز این سیاست، هر 2 دولت در این زمینه بلندگوهای ضد تبلیغاتی خود را کنار گذاشتند و اجازه دادند خانواده‌های خویشاوند که از زمان جنگ 2 کره از هم جدا شده بودند، همدیگر را در مرز ملاقات کنند. حتی شرکت‌های مهم تجاری کره جنوبی و چین نیز پا به میدان گذاشتند تا پروژه‌های توریستی در مرز 2 کشور را تقویت کنند. علاوه بر این، یک پارک صنعتی نیز تاسیس شد که آن 40 هزار کارگر اهل کره شمالی از شرکت‌های مهم کره جنوبی در این پارک دستمزد می‌گرفتند که می‌توانست به افزایش ارتباطات اقتصادی 2 کشور بینجامد. در چند سال گذشته ظاهرا این سیاست توانست آثاری را در روابط 2 کره برجای بگذارد و سران کره شمالی نیز عملا سخن سرایی‌ها درباره کره جنوبی را کنار گذاشتند و تا حدودی از منافع اقتصادی این فرآیند بهره‌مند شدند، اما ظاهرا همه فناوری‌ها و دانشی که از سوی دانشمندان و مهندسان کره جنوبی به کره شمالی سرریز شد، نتوانست رضایت پیونگ یانگ را ایجاد کند و عملا ایجاد روابط کارا و موثر بین 2 کره هیچوقت محقق نشد. در عوض سران کره شمالی در این میان در پاسخ به اقدامات نسبتا مثبت کره جنوبی پرتاب موشک‌ها را در دستور کار خود قرار دادند و اوضاع را به هم ریختند.

لی میونگ باک رئیس‌جمهور فعلی کره جنوبی در سال 2008 به قدرت رسید و قول داد همه تنش‌های موجود را کنار بگذارد، اما در عوض سران کره شمالی مدعی شدند که شرکت‌های متعلق به کره جنوبی در خاک این کشور جاسوسی کرده و عملا جنگ سردی را به راه انداخته‌اند. به این ترتیب، روند تنش‌ها میان 2 کره باز هم به صورت متناوب گسترش پیدا کرد و اقدامات نظامی گاه و بیگاه در آب‌های 2 کره تکرار شد. حال میونگ باک با شرایطی کاملا متفاوت نسبت به گذشته مواجه است. او بلافاصله پس از حمله اخیر دستور داد یک تیم تحقیقاتی تشکیل شود که مطمئنا مورد پسند سران کره شمالی نبود. بعد نیز گزارشی منتشر شد که عملا خشم کره شمالی را برانگیخت. به این ترتیب، به نظر می‌رسد اقدامات جدید کره شمالی و مناقشات اخیری که میان 2 کشور درگرفته عملا همه تلاش‌های این یک دهه گذشته برای برقراری ثبات در روابط 2 کشور را نقش بر آب خواهد کرد. حال با این اوصاف به نظر می‌رسد سیاست آفتاب در میان 2 کره دیگر رو به فراموشی است و اگر ادامه داشته باشد عملا دیگر جای امیدی برای دوستداران آشتی میان 2 کره باقی نمی‌ماند. حداقل می‌توان گفت که دیگر در درون سئول و محافل سیاسی این کشور نیز عزم خاصی برای ادامه این آشتی‌ها وجود نخواهد داشت.

منبع: فارن پالسی