این متن توسط یکی از شاگردان آیتالله منتظری که چند سال در درس خارج فقه ایشان شرکت کرده، نوشته شده و پیش از این در فصلنامه «کتاب نقد» به چاپ رسیده است.
نوشتن علیه استاد، کاری شاق و مکروه است اما نه وقتی که او نیز با استاد خویش چنین کردهباشد و نه فقط مصالح انقلاب- انقلابی که خود نیز در ساختمان آن نقش داشت - بلکه حتی مبانی فقهی خویش را نیز از یاد برده باشد. اینک بیش از هر وقت دیگری باید پرسید که تضاد میان نظر و عمل جناب آقای منتظری، از کجا و چرا سرگرفته است؟! براستی این فاصله چرا ایجاد شد و ایشان چرا تا این حد تغییر کرده است؟! به آیتالله منتظری، سالیان سال ارادت ورزیده و به او علاقه دیرینه داشتم. در سالهای نخست، همچون هزاران نیروی انقلاب، از ساحت وی که متعلق به انقلاب و امام عزیز(رض) بود، در برابر مخالفان امام، دفاع کرده و در درسهای «ولایت فقیه» ایشان، میان صدها طلبه دیگر خاکسارانه زانو زده و به برخی ایدههای فقهی او احسنت گفته بودم. اما اینک میبینم که ایشان خود به آنچه گفتهاند، وفادار نیستند. عمل وی نظر او را تکذیب میکند و روی همه آنچه خود با دهها دلیل عقلی و نقلی اثبات کرده، پامیگذارند. اینجانب نیز چون بسیاران تا ابد عزادار امامخمینی، آن قدیس بزرگ از دست رفته، خواهم بود و شخصا عشقی بزرگتر از عشق به آن سالک بینظیر را در عمر خود تجربه نکردهام و در او و تصمیمات او شک نکردم اما اینک باید اعترافی بکنم. در یک مقطع، تصمیم امام(رض) تا مدتی ذهن مرا مشغول داشت و پس از اندک زمانی، آشکارا در برابر حکمت و خردمندی و بصیرت الهی امام زانو زده و بابت خلجان ذهنی، نزد خود از او شرمنده شده و بر او درود فرستادم. مورد مزبور برخورد موسیوار امام با جناب منتظری بود که من از آن، به تلخترین و سختترین جراحی در اندام انقلاب یادکردهام و عوارض آن متاسفانه همچنان ادامه دارد. آقای منتظری با همه ضعفهایش اما برای من بزرگ بود. سالها حبس و رنج برای انقلاب امام(رض)، پشتوانه نیرومندی از وجاهت برای ایشان تدارک دیده بود. محمد منتظری نیز در دل من، مقام بلندی داشت و همچنان دارد. «محمد» در حیات و ممات، برای من انسانی ارزشمند و دلسوختهای فانی بود و هست. اما روزی که آیتالله منتظری در جلسه درس، نامهای را که خطاب به امام(رض) نوشته بود، قرائت کرد و تعابیری باورنکردنی و دلخراش علیه امام بر زبان جاری و سپس ادلهای کودکانه در تایید خویش اقامه کرد، حس کردم که دستهایم بهوضوح دارند میلرزند. ابتدا به گوشهایم شک کردم ولی گوش سایر دوستان در حسینیه نیز عین همان جملات را شنیده بود پس باید در سلامت تعابیر استاد شک میکردیم اما آیا بهراستی این آقای منتظری است که چنین کلماتی را درباره «روح قدسی خدا» بهکار میبرد؟! آقای منتظری تخفیف نمیداد و جملات بعدی، هر دم بیرحمتر و غیرمنصفانهتر صادر میشد و عاقبت دیدم که دیگر نمیتوانم در مدرس بنشینم و باید جلسه را ترک کنم. من قادر به هضم اینهمه بیانصافی و کینهتوزی در حق امام عاشقان نبودم. پنهان نمیکنم، در راه خانه یا کتابخانه- به یاد نمیآورم کدام؟ - بدنم میلرزید و چشمانم بدون فرمان من، خیس از اشک شده بود. خیابان حسینیه را که پیچیدم، دیگر علنا اشک میریختم. روح لطیف امام را در یک کفه و طنین سخنان باورنکردنی و سهمگین که گوشم را زخمی کرده بود در کفه دیگر قرار داده و میکوشیدم نسبت میان آنها را بسنجم اما هیچ تقریب معقولی نمیشد میان آن دو برقرار کرد. پس آیا باید دست از آقای منتظری برداشت؟! یعنی ممکن است ایشان فردا در جلسه درس، سخنان پر از جفای خود را پسگیرد؟! مدتی دل خود را با این احتمال، خوش داشتم اما تا چه وقت میشد ادامه داد؟! آقای منتظری به محترمترین اصول انقلاب و به همه آنچه در باب اطاعتپذیری از ولیفقیه گفته بود، پشت کردند. من در این مقدمه، درصدد القای احساسات نیستم بلکه تنها بیان احساسات آنروز خویش کردم تا روشن شود از سختترین دوران را دوران فاصلهگیری جناب آقای منتظری از انقلاب و از مبانی فقهی خودشان میدانم و نیز توجه دارم که برخی برخوردهای کنترل نشده با ایشان یا امثال ایشان، حتی ضعفهای واقعی آنان را پوشش داده بلکه همچون نقاط قوت مینمایاند. ایشان در آخرین نمونه از موضعگیریهای سیاسی خود در 13 رجب سال 76 طی یک سخنرانی و در سال جاری طی یک جزوه، نکاتی در باب حوزه ولایت و اختیارات ولی فقیه به زبان و قلم آوردند که تباین اصولی با بسیاری مدعیات فقهی مکتوب خود ایشان دارد. در باب نوع رابطه حقوقی و ساختاری رهبری و ریاست جمهور، اختیارات رهبری در حوزه قوای سهگانه حکومتی، وضع خمس و وجوهات شرعی در عصر غیبت، انتخابات مجلس خبرگان، رابطه رهبری با صدا و سیما، نقش شورای نگهبان، مفهوم ولایت و نظارت فقیه، دایره و قلمرو حاکمیت فقیه، ارتباط سایر فقها با ولی فقیه، محتوای قانون اساسی و نوع مواجهه با جریانات غربزده، از ایشان مواضع و مضامینی صادر شدهاست که به کلی با استدلالهای مفصل فقهی و نظری خود ایشان منافات دارد. در این مختصر ما خواهیم کوشید به برخی از نمونههای این تضاد میان نظر و عمل آقای منتظری اشاره کنیم و از خدای متعال عاجزانه میخواهیم که ایشان و همه ما را به راه خود بخواند و عاقبت ما را ختم به خیر کند. انشاءالله.
1- رابطه رهبری و رئیسجمهور، دخالت حکومتی یا نظارت تشریفاتی؟!
در هرم سیاسی حکومت اسلامی و ردهبندی قوا و نوع سازمان حکومت، چه نسبتی میان رهبر و قوای سهگانه بویژه قوه مجریه برقرار است؟! جناب آقای منتظری که (در سخنرانی ماه رجب سال 76) از رئیسجمهور میخواهد تا اعلام خودمختاری و استقلال از رهبری کند و به رهبر نیز توصیه میکند تا در امر ریاستجمهوری دخالت نکنند و حق اظهار نظر در باب وزرا و استانداران و... را ندارند، خود با بسیاری ادله عقلی و نقلی، در درسهایش اثبات کرده است که اساسا رئیسجمهور و سایر قوای حکومتی، صرفا بازوان و ایادی ولی فقیه بوده و براساس آیات و روایات، مسؤول اصلی و فرمانده حکومت، در درجه اول و فیالواقع، شخص ولیفقیه است و قوه مجریه و مقننه و قضائیه که از یکدیگر منفک بوده و حق دخالت در حوزه مسؤولیت یکدیگر را ندارند، هر سه تحت فرمان رهبر و در واقع کارگزاران و مشاوران ایشانند و چون حیطه حاکمیت و وظایف رهبری، بسیار فراگیر و وسیع است، وی جهت اداره کشور، میان قوای متعدد تقسیم کار میکند تا امور با سرعت و سهولت و کیفیت بالاتری انجام پذیرد پس هیچیک از قوا مستقل از رهبری، مشروعیت ندارند و همه فرمانبرند.