با وجود گذشت نزدیک به 2 هفته از آغاز اکران فیلم دفاع مقدسی «کودک و فرشته» شرایط نابسامان اکران این فیلم بهصورتتک سئانس، شانس دیده شدن شایسته این فیلم تقدیر شده در جشنواره فیلم فجر را مخدوش کرده است. این شرایط البته از همان ابتدا مورد اعتراض رسانهها و عوامل فیلم بود، اما گویی تقدیر این نماینده گونه دیگر فراموش شده فیلم دفاع مقدس هم در بیتوجهی باید رقم میخورد تا مسعود نقاشزاده صبرش لبریز شود و صراحتاً اعلام کند: این فیلم در برنامه اکران کاملاً از بین رفته است. کارگردان فیلم «کودک و فرشته» در ادامه اعتراضهای رسانهای خود به کیفیت اکران فیلمش روزگذشته در گفتوگویی مبسوط با خبرگزاری ایسنا، ضمن اشاره به روند نمایش فیلمش گفت: گناه این فیلم این است که به گوشهای از دریای بیکران تجربیات دفاع از این سرزمین میپردازد اما با این حال به گونهای است که اگر تماشاگر به تماشای آن بنشیند تا پایان فیلم را تماشا میکند. نقاشزاده درباره رضایتش از وضع اکران «کودک و فرشته» عنوان کرد: بهتر است بگویم این فیلم در برنامه اکران کاملاً از بین رفته است. ما نزدیک 2 سال است که درحال رایزنی و تلاش هستیم تا این فیلم به اکران درآید. این فیلم که فقط از 4،3 جشنواره داخلی و خارجی، 18 جایزه ملی و بینالمللی کسب کرده و مخاطبان هم از تماشای آن راضی بودهاند، هنگامی که نوبت اکران آن میرسد، در بدترین شرایط ممکن اکران میشود. مناسبات فعلی اکران در سینمای کشور بهگونهای است که فیلمهای سالم و شریف یا فرصتی برای اکران نمییابند یا چنان با مشکلات و تنگناهایی برای نمایش مواجه میشوند که اکران نشدن آنها بهتر است. وی ادامه داد: اکنون پس از 2سال، به این فیلم 8 تکسئانس در چند سینما اختصاص دادهاند و تازه همین تکسئانسها هم در ساعتهایی نامناسب به نمایش «کودک و فرشته» میپردازند. اکران فیلم درست در آغاز فصل امتحانات هم مزید بر علت است. نقاشزاده با اشاره به تأخیر چندینباره در اکران نخستین ساخته بلندش اظهار کرد: بدون اینکه بخواهم کسی را متهم کنم باید بگویم که اکنون برای تمام فیلمهایی که به نوعی مقابل فیلمهای سخیف و کمدی روز هستند، مشکلات متعددی در اکران پیش میآید و ناگزیر و پیشاپیش، این فیلمها قربانی میشوند.
فیلم من مخاطبگریز نیست
نقاشزاده در عینحال تصریح کرد: «کودک و فرشته» فیلمی داستانگو است و به هیچ عنوان مخاطبگریز محسوب نمیشود، اما با این وجود اگر بخواهیم این فیلم را در کنار آثاری که 30 سالن در اختیار دارند قرار بدهیم و به مقایسه فروش آنها بپردازیم، قطعا فروش «کودک و فرشته» به مراتب پایینتر خواهد بود. حتی در آمار فروش عنوان میشود که این فیلم 8 سالن در اختیار دارد در حالیکه همه این سالنها به صورت تکسئانس به نمایش این فیلم میپردازند. این کارگردان در بخش دیگری از صحبتهایش عنوان کرد: اکنون نه تنها از اکران «کودکوفرشته» ناراضیام بلکه اگر از ابتدا میدانستم که قرار است سرنوشت این فیلم اینگونه باشد بهعنوان کارگردان از اکران آن صرفنظر میکردم. همه میگویند که از فیلمهای کودک و دفاع مقدس حمایت میکنیم اما این حمایتها کجاست؟ حتی اگر این حمایتها به هنگام تولید هم وجود داشته باشند تا زمانیکه در اکران ادامه پیدا نکنند سودبخش نخواهند بود. درحال حاضر، اکران این فیلم به گونهای است که با اکران نشدن تفاوتی ندارد و به نوعی رفع تکلیف محسوب میشود تا بعدها بگویند که یک فیلم دفاع مقدسی هم اکران شده، اما هر فردی که کمی با سینما آشنا باشد بخوبی میفهمد که این فیلم عملاً اکران نشده است. نقاشزاده درباره اینکه چرا با این شرایط نابسامان راضی به اکران فیلمش شده است، گفت: قرار بود که این فیلم از 20 فروردینماه در سینماها به نمایش درآید. من هم براین اساس که طی مدت اکران و پیش از شروع فصل امتحانات، فرصتی برای دیده شدن فیلم توسط دانشآموزان و خانوادهها وجود دارد، پذیرفتم. براساس مذاکرات اولیه، ابتدا قرار بود گروه در اختیار فیلم قرار گیرد اما پس از گذشت مدتی، قرار شد فیلم در گروه آزاد اکران شود. بیشتر که گذشت همین قرار هم عملی نشد و با تأخیری تأثیرگذار، فیلم با 8 تکسئانس اکران شد و دوستان گفتند اگر استقبال از فیلم خوب بود به مرور تعداد سئانسها را افزایش میدهیم که نتیجهاش پیشاپیش پیداست: از فیلمی که به صورت تک سئانس، در زمان نامناسب، سئانس نامناسب و با تبلیغات نامناسب اکران شود، استقبالی صورت نخواهد گرفت.
نباید انتظار داشته باشیم سالن پر شود
نقاشزاده ادامه داد: در فیلمهایی از جنس «کودک و فرشته» نباید انتظار داشته باشیم که سالنها پر شوند. من از ابتدا هم چنین تصوری نداشتم و بر این باور بودم که با گذشت زمان تعداد سالنها و سئانسهای این فیلم گسترش پیدا میکند. اما متأسفانه این اتفاق نیفتاد و اکنون من متأسفم که بگویم کاش زمان به عقب برگردد و بار دیگر در آن موقعیت قرار بگیرم تا اینبار تن به اکران فیلم در چنین شرایطی ندهم. کارگردان«کودک و فرشته» در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره نقد برنامه «هفت» و اشاره آن به نظرات مخالف این فیلم، اظهار کرد: آنچه مشخص است اینکه نمیتوان تنها براساس اظهارنظر 2 یا 3 مخاطب که ممکن است از سینمای دفاع مقدس هم خوششان نیاید نمونه آماری مناسبی ارائه کرد. البته من هم انتظار نداشتم که دوستان آن برنامه اینگونه عمل کنند و نظر 2 یا 3 نفر را به نظر کل مردم یا تماشاچیان فیلم تعمیم دهند. به هرحال این گزارش نمونه خوب، درست و منصفانهای از یک گزارش مردمی نبود و هرکسی که ذرهای با کار رسانهای آشنایی داشته باشد، خوب میداند که این شیوه برای تهیه گزارش درست نیست. البته فکر میکنم که آب از سر «کودک و فرشته» گذشته است. نقاشزاده در عینحال تصریح کرد: عده بسیاری هم بودهاند که این فیلم را دیدهاند، پسندیدهاند و از آن تعریف کردهاند.
این فیلم گیشهای تلقی نمیشود
نقاشزاده در ادامه درباره عدم بهرهگیری از بازیگران چهره در «کودک و فرشته» و تأثیر این موضوع در اکران و فروش فیلم گفت: از پیش هم میدانستیم که این فیلم به مفهوم عام گیشهای تلقی نمیشود. لذا از ابتدا قصد نداشتیم که با استفاده از بازیگران چهره یا کارهای عجیب و غریب، فروش آن را تضمین کنیم. اما با این همه «کودک و فرشته» شایسته اکران ضعیف و برخورد فعلی هم نیست. ما در سینمایمان فیلمهای متعددی داریم که بدون بهرهگیری از چهره در سطحی خاص مورد توجه قرار میگیرند. زمانیکه ما تولید فیلم را شروع میکردیم همه دستاندرکاران این فیلم میدانستند که این فیلم در ژانر دفاع مقدس ساخته میشود و هنرپیشه مطرحی ندارد و از نظر مضمونی هم تا حدی تلخ است. در مجموع تمام این موارد موجب از دستدادن گیشه میشود اما با این وجود در تاریخ سینما بسیار بودهاند فیلمهایی که بهرغم تلخی لحن، فرصت نمایش یافتهاند و با مخاطبان خود ارتباط مناسب برقرار کردهاند. این کارگردان در پایان صحبتهایش خاطرنشان کرد: هنوز هم در دنیا فیلمهای جنگی میسازند و فیلمهای خیلی گرانی هم در این زمینه میسازند و همین آثار در اکران مورد استقبال قرار میگیرند اما باید توجه داشته باشیم که آنها در مناسباتی از پیش طراحی شده این کار را انجام میدهند. اما اکنون در سینمای ایران فیلمهای شریف و سالم، سرنوشتی مشابه «کودک و فرشته» دارند. مدیران و سیاستگذاران سینما باید فکری بکنند وگرنه ادامه وضع فعلی، سینمای ما را به قهقرا خواهد برد. فرهنگ و تمدن ایرانی و سینمای ایران با فیلمهای سخیف و سطحی این روزها شناخته نشده، سینمای ایران با فیلمهای دیگری در جهان شناخته شده است. البته منظور من فیلمهای اصطلاحاً جشنوارهای، روشنفکرپسند یا مخاطب خاص نیست؛ چرا که معتقدم فیلم مبتذل و مردمگریز 2 روی یک سکه هستند و هر 2 سینما را به قهقرا میبرند. من
به شخصه علاقهمند سینمای داستانگو هستم. اما بر این باورم که قرار نیست فیلم داستانگو برای جذب مخاطب دست به هر کاری بزند و لودگی پیشه کند. بسیاری از فیلمهای خوب تاریخ سینما و حتی تاریخ سینمای ایران، غیر از آنهایی است که این روزها به عنوان فیلمهای پرفروش و پرمخاطب ساخته میشوند و به نمایش درمیآیند.