مارک مازتی / نیویورک تایمز
یکی از فرماندهان ارشد آمریکا در خاورمیانه، دستور گسترش فعالیتهای پنهان نظامی را صادر کرده است. آنطور که مقامات دفاعی آمریکا گفتهاند این اقدام با هدف از بین بردن گروههای ستیزهجو و مقابله با تهدیدات موجود در ایران، عربستان سعودی، سومالی و دیگر کشورهای منطقه انجام شده است. مدارک نظامی موجود هم موید این مدعاست.به موجب این فرمان نظامی که در ماه سپتامبر به امضای ژنرال دیوید پترائوس، فرمانده نیروهای آمریکایی در خاورمیانه رسیده، اجازه ارسال گروههای عملیاتی ویژه به کشورهای دوست و نیز متخاصم در خاورمیانه، آسیای مرکزی و شاخ آفریقا صادر شده تا این نیروها علاوه بر جمعآوری اطلاعات، با نیروهای محلی در این مناطق ارتباط برقرار کنند. مقامات آمریکایی میگویند صدور این فرمان به معنی آغاز عملیات شناسایی برای فراهم کردن بستر حمله نظامی به ایران در صورت ادامه فعاليتهای هستهای این کشور هم خواهد بود.اگرچه دولت جورج بوش فعالیتهای پنهان نظامی خود در مناطق غیرجنگی را تایید کرده بود اما به گفته مقامات نظامی، براساس این دستور جدید قرار است چنین اقداماتی در قالبی سیستماتیک و بلندمدتتر اجرا شود. اسناد موجود نشان میدهد که هدف از این اقدام، شبکهسازی برای «نفوذ، تخریب، شکست دادن و انهدام» القاعده و دیگر گروههای جنگطلب و نیز «فراهم کردن بستر» برای حملات احتمالی آمریکا یا نیروهای نظامی محلی در آینده است.به نظر نمیرسد تهاجم به کشوری معین در این دستور مجاز اعلام شده باشد.نیروهای نظامی آمریکا در سالهای اخیر برای گسترش فعالیتهای پنهان خود و نیز حذف وابستگی این اقدامات به سازمان اطلاعات مرکزی (سیا) و دیگر سازمانهای جاسوسی فعال در کشورهایی که نیروهای آمریکایی حضور چشمگیری در آنها ندارند، تلاش بسیاری کردهاند. بسیاری از مقامات نظامی نگران این هستند که با توجه به تفاوت نقش این نیروها با نیروهای حاضر در نبردهای متعارف، ممکن است با رد کنوانسیون ژنو در نحوه برخورد با زندانیان نظامی، در کشورهای مقصد با آنها مانند جاسوسان برخورد شود و مجازات سنگینی را درباره آنها اعمال کنند.در این فرمان نظامی اشارهای به جزئیات این عملیات نشده و مشخص نیست نیروهای نظامی برای تحقق آن مشخصا چه اقداماتی را باید انجام دهند. این سند محرمانه که یک نسخه از آن در اختیار نیویورک تایمز قرار گرفت، حاوی اطلاعات بسیار کمی پیرامون تداوم ماموریتها و عملیات اطلاعاتی در این مناطق است.چند تن از مقامات دولتی آمریکا که درباره انگیزه صدور این فرمان اظهار نظر کردهاند، بهخاطر محرمانه بودن این سند، خواستند هویتشان فاش نشود. سخنگوی کاخ سفید و سخنگوی پنتاگون از اظهار نظر درباره این سند نظامی خودداری کردهاند. نیویورک تایمز، در واکنش به نگرانیهای موجود پیرامون امنیت نیروها که توسط مقامات فرماندهی نیروهای مرکزی آمریکا (سازمانی نظامی به فرماندهی ژنرال پترائوس) اعلام شده بود، از انتشار برخی جزئیات درباره نحوه استقرار این نیروها در کشورهای هدف خودداری کرده است.
یکی از فرماندهان ارشد آمریکا در خاورمیانه، دستور گسترش فعالیتهای پنهان نظامی را صادر کرده است. آنطور که مقامات دفاعی آمریکا گفتهاند این اقدام با هدف از بین بردن گروههای ستیزهجو و مقابله با تهدیدات موجود در ایران، عربستان سعودی، سومالی و دیگر کشورهای منطقه انجام شده است. مدارک نظامی موجود هم موید این مدعاست.به موجب این فرمان نظامی که در ماه سپتامبر به امضای ژنرال دیوید پترائوس، فرمانده نیروهای آمریکایی در خاورمیانه رسیده، اجازه ارسال گروههای عملیاتی ویژه به کشورهای دوست و نیز متخاصم در خاورمیانه، آسیای مرکزی و شاخ آفریقا صادر شده تا این نیروها علاوه بر جمعآوری اطلاعات، با نیروهای محلی در این مناطق ارتباط برقرار کنند. مقامات آمریکایی میگویند صدور این فرمان به معنی آغاز عملیات شناسایی برای فراهم کردن بستر حمله نظامی به ایران در صورت ادامه فعاليتهای هستهای این کشور هم خواهد بود.اگرچه دولت جورج بوش فعالیتهای پنهان نظامی خود در مناطق غیرجنگی را تایید کرده بود اما به گفته مقامات نظامی، براساس این دستور جدید قرار است چنین اقداماتی در قالبی سیستماتیک و بلندمدتتر اجرا شود. اسناد موجود نشان میدهد که هدف از این اقدام، شبکهسازی برای «نفوذ، تخریب، شکست دادن و انهدام» القاعده و دیگر گروههای جنگطلب و نیز «فراهم کردن بستر» برای حملات احتمالی آمریکا یا نیروهای نظامی محلی در آینده است.به نظر نمیرسد تهاجم به کشوری معین در این دستور مجاز اعلام شده باشد.نیروهای نظامی آمریکا در سالهای اخیر برای گسترش فعالیتهای پنهان خود و نیز حذف وابستگی این اقدامات به سازمان اطلاعات مرکزی (سیا) و دیگر سازمانهای جاسوسی فعال در کشورهایی که نیروهای آمریکایی حضور چشمگیری در آنها ندارند، تلاش بسیاری کردهاند. بسیاری از مقامات نظامی نگران این هستند که با توجه به تفاوت نقش این نیروها با نیروهای حاضر در نبردهای متعارف، ممکن است با رد کنوانسیون ژنو در نحوه برخورد با زندانیان نظامی، در کشورهای مقصد با آنها مانند جاسوسان برخورد شود و مجازات سنگینی را درباره آنها اعمال کنند.در این فرمان نظامی اشارهای به جزئیات این عملیات نشده و مشخص نیست نیروهای نظامی برای تحقق آن مشخصا چه اقداماتی را باید انجام دهند. این سند محرمانه که یک نسخه از آن در اختیار نیویورک تایمز قرار گرفت، حاوی اطلاعات بسیار کمی پیرامون تداوم ماموریتها و عملیات اطلاعاتی در این مناطق است.چند تن از مقامات دولتی آمریکا که درباره انگیزه صدور این فرمان اظهار نظر کردهاند، بهخاطر محرمانه بودن این سند، خواستند هویتشان فاش نشود. سخنگوی کاخ سفید و سخنگوی پنتاگون از اظهار نظر درباره این سند نظامی خودداری کردهاند. نیویورک تایمز، در واکنش به نگرانیهای موجود پیرامون امنیت نیروها که توسط مقامات فرماندهی نیروهای مرکزی آمریکا (سازمانی نظامی به فرماندهی ژنرال پترائوس) اعلام شده بود، از انتشار برخی جزئیات درباره نحوه استقرار این نیروها در کشورهای هدف خودداری کرده است.به نظر میرسد با توجه به جزئیات مصرح در این سند ۷ صفحهای که به موجب آن رسما اجازه انجام عملیات ویژه در ایران صادر شده، احتمالا عملیات اطلاعاتی درباره برنامه هستهای و شناسایی گروههای مخالفی که ممکن است در حمله احتمالی نظامی در آینده مفید باشند، افزایش چشمگیری خواهد یافت. دولت اوباما مصرانه میگوید در شرایط کنونی فعالیتهای خود را بر مجازات ایران برای فعالیتهای هستهای این کشور از راههای دیپلماتیک و تحریمهای اقتصادی متمرکز کرده است اما با این حال، پنتاگون باید برنامههای دقیقی برای جنگ احتمالی داشته باشد تا پیش از آنکه فرمان حمله نظامی از سوی باراک اوباما صادر شود، شرایط لازم فراهم شده باشد.مقامات پنتاگون با اطلاع از صدور این فرمان میگویند: «نمیتوان از وزارت دفاع خواست تنها نظارهگر باشد».مقامات دفاعی آمریکا میگویند: برخی فرماندهان ارشد، از جمله ژنرال پترائوس از حامیان گسترش نقش نظامی آمریکا در سراسر جهان بودهاند. استدلال آنها این بوده که نیروهای نظامی باید در کشورهایی غیراز عراق و افغانستان هم فعالیت کنند تا آمادگی بیشتری برای مقابله با گروههای جنگطلب به دست آورند.این دستور که به گفته برخی مقامات پیشنویس آن با همکاری نزدیک آدمیرال اریک السون، افسر مسؤول نیروهای عملیات ویژه ایالات متحده تهیه شده، خواستار افزایش عملیات پنهان در مواردی شده است که «انجام آن با بهرهگیری از نیروهای عملیاتی متعارف یا اقدامات واسطهها - عبارتی که برای اشاره به آژانسهای اطلاعاتی آمریکا به کار میرود - میسر نباشد».
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و پنتاگون همواره بر سر گسترش فعالیتهای پنهان نظامی اختلاف نظر داشتهاند که آخرین مورد آن بر سر جمعآوری اطلاعات توسط پیمانکاران پنتاگون در افغانستان و پاکستان بود اما به نظر نمیرسد درباره این دستور اختلاف نظری با یکدیگر داشته باشند.یکی از سخنگوهای سیا صدور چنین دستوری از سوی ژنرال پترائوس را تکذیب کرد اما گفت، این سازمان جاسوسی با پنتاگون «رابطه نزدیکی» دارد و معمولا برای اجرای عملیات در مناطق هدف به صورت هماهنگ عمل میکنند.وی گفت: «ما به اندازه کافی کار برای انجام دادن داریم. مهمترین نکته همکاری است که معمولا خوب پیش میرود و اگر مشکلی پیش بیاید، آنها حلش میکنند».در دولت بوش، دونالد رامسفلد، وزیر وقت دفاع از حامیان سرسخت عملیات پنهان نظامی بود؛ با این استدلال که نیروهای عملیات ویژه به اندازه همان جاسوسهای سنتی میتوانند موثر واقع شوند، اگر نگوییم تاثیر بیشتری دارند.برخلاف عملیات پنهانی که سیا مسؤولیت انجام آن را برعهده دارد، اجرای عملیات پنهان نظامی از این دست نیازی به تایید رئیسجمهور و ارسال گزارشهای منظم به کنگره ندارد، اگرچه مقامات پنتاگون میگویند هر اقدام حساس و چشمگیری در شورای امنیت ملی به بحث گذاشته میشود. نیروهای عملیات ویژه از هماکنون به برخی کشورها ارسال شدهاند تا ماموریت شناسایی خود، از جمله جمعآوری اطلاعات درباره فرودگاهها و پلها را به انجام برسانند.
برخی اقدامات دونالد رامسفلد در این حوزه، بسیار جنجالبرانگیز بود و با مقاومت مقامات وزارت خارجه و سیا روبهرو شد. در سال ۲۰۰۴ پنتاگون دستوری صادر کرده بود که به موجب آن مجوز حملات تهاجمی در بیش از ۱۰ کشور صادر شده بود و گروههای عملیاتی ویژه این اقدامات را در کشورهایی نظیر سوریه، پاکستان و سومالی به انجام رساندند.
دستور ماه سپتامبر ژنرال پترائوس، برعکس اقدامات دونالد رامسفلد، بر جمعآوری اطلاعات از طریق نیروهای آمریکایی و افراد خارجی فعال در زمینه فعالیتهای اقتصادی، دانشگاهی و... متمرکز است تا از این طریق گروههای مبارز را شناسایی کنند و با گروههای بومی ارتباط برقرار کنند.