روح‌الله حسينيان*
انقلاب اسلامی یک انقلاب ضداستبدادی و استعماری بوده و هست. انقلاب اسلامی توانسته است استبداد را ساقط و دست استعمار را کوتاه کند. اما استبداد و استعمار بعد از شکست و عقب‌نشینی مجددا در یک جبهه به یکدیگر ملحق شدند و آمریکاییان میزبان شاه شدند و این برای نیروهای انقلاب غیرقابل تحمل بود. بنابراین مهم‌ترین مولفه در شکل‌گیری رخداد 13 آبان، روح انقلاب یعنی همان مبارزه ضداستبدادی و ضداستعماری بود. همان‌گونه که گفته شد انقلاب ما 2 جنبه داخلی و خارجی داشت. انقلاب دشمن داخلی را مجبور به عقب‌نشینی و فرار کرده بود. پایگاه‌های رژیم یا سقوط کرده بودند و یا به انقلاب پیوسته بودند. نهادهای رژیم متلاشی شده بودند و نهادهای انقلابی جایگزین آنها شدند. در واقع انقلاب اول واقع شده و یک انقلاب در جبهه دیگر لازم بود. گرچه در جبهه خارجی مستشاران آمریکایی اخراج شده بودند، روابط ایران و آمریکا تغییر کرده و مهره‌های آمریکا سرنگون شده بودند، اما لازم بود ابهت ابرقدرتی آمریکا نزد ملت‌های تحت ستم شکسته شود. تسخیر لانه جاسوسی آمریکا، تحقیر این ابرقدرت استعمارگر بود. یک تحول فکری، شجاعت و امیدی بود که در دل مستضعفان جهان دمیده شد. نیروهای انقلاب اسلامی با تسخیر لانه جاسوسی، پوزه آمریکا را به خاک مالیدند و ابهت بین‌المللی آن را شکستند و به قول حضرت امام «آمریکا هیچ غلطی هم نتوانست بکند.» به راستی این خود یک انقلاب بزرگ بینشی در سطح بین‌الملل بود. روشنفکران لیبرال به دلیل مبانی فکری هرگز با اقدام دانشجویان پیرو خط امام در تسخیر لانه جاسوسی و رخداد انقلاب دوم موافق نبودند. روشنفکران چپ‌گرا هم نمی‌خواستند در عملی مشارکت کنند که به نام نیروهای مذهبی تمام شود؛ لذا آنها در مقابل این اقدام موضعی مذبذب گرفتند. آنها می‌خواستند خود مستقلا دست به چنین عملی بزنند؛ ولی موفق نشدند. تغییرات فکری بعضی از عناصر تسخیرکننده لانه جاسوسی را نباید دلیل دخالت نحله‌های فکری در این عمل دانست. لانه جاسوسی را نیروهای مذهبی تسخیر کردند که همچنان در خط امام و انقلاب اسلامی هستند. شکی نیست که تسخیر لانه جاسوسی موجب تداوم انقلاب شد. ما تجربیاتی از انقلاب‌های ضدآمریکایی در جهان داریم که سفارتخانه آمریکا مرکز توطئه بر ضد آن انقلاب شد و سرانجام همان توطئه سفارتی، انقلاب‌ها را ساقط کرد. چنانچه شیلی، نیکاراگوئه و کشورهای آمریکای لاتین این تجربه تلخ را مرتکب شدند. درباره ایران اگر شما به اسناد لانه جاسوسی نگاه کنید، می‌بینید که از ایام ابتدای سال 57 توطئه آمریکاییان با برقراری ارتباط و نفوذ در بعضی از عناصر ایرانی آغاز شده است و این نشان می‌دهد اگر سفارت آمریکا برقرار بود توطئه‌ها به نتیجه می‌رسید یا لااقل مشکلات بسیاری را برای انقلاب اسلامی ایجاد می‌کرد. چنانچه هم‌اکنون سفارت آمریکا در لبنان پیوسته در حال توطئه برضد نیروهای مبارز است. دولت لیبرال بازرگان که تصمیم به تجدید روابط پیشین آمریکا و ایران داشت و ملاقات غیرمترقبه وزیر امور خارجه با برژینسکی نشانه‌های آن بود، بعد از تسخیر لانه جاسوسی استعفا کرد و البته این اولین برکت انقلاب دوم بود که دولت بازرگان سقوط کرد و این نشان می‌داد که مقاصد دولت موقت با تنبیه آمریکا قابل جمع نیست. به نظر من تسخیر لانه جاسوسی این روحیه را در مردم انقلابی به‌وجود آورد که می‌توان با تکیه بر وحدت ملی و استقامت در مقابل قدرت‌های بزرگ ایستاد و این بینش نقش مهمی را در جنگ تحمیلی که همه کفر در مقابل همه اسلام ایستاد، ایفا کرد. حتی استقامت ملت ایران در زورگویی‌های غرب در جریان انرژی هسته‌ای را نباید بی‌تاثیر از انقلاب دوم ارزیابی کرد. رویکرد مردم در سوم تیر، رویکرد به اصول انقلاب و ارزش‌ها بود. مردم هشت سال گریز از اصول انقلاب و ارزش‌ها را تجربه و تحمل کردند و گزینه‌ای را انتخاب کردند که بار دیگر میراث انقلابی آنها را احیا کند، لااقل در سیاست خارجی که استکبارستیزی بود فصل مشترک 13 آبان و 3 تیر بود که خوشبختانه نتایج بسیار مثبت و غرورآفرینی را به‌وجود آورد، ولی شرط پایداری این اشتراک، پایبندی دولت به همه ارزش‌هاست؛ به‌ویژه در گزینش افراد. مردم از این دولت توقع ارزشی دارند، انتظار ندارند این امانت را به دست نااهلان بسپارد.
انقلاب اسلامی یک انقلاب ضداستبدادی و استعماری بوده و هست. انقلاب اسلامی توانسته است استبداد را ساقط و دست استعمار را کوتاه کند. اما استبداد و استعمار بعد از شکست و عقب‌نشینی مجددا در یک جبهه به یکدیگر ملحق شدند و آمریکاییان میزبان شاه شدند و این برای نیروهای انقلاب غیرقابل تحمل بود. بنابراین مهم‌ترین مولفه در شکل‌گیری رخداد 13 آبان، روح انقلاب یعنی همان مبارزه ضداستبدادی و ضداستعماری بود. همان‌گونه که گفته شد انقلاب ما 2 جنبه داخلی و خارجی داشت. انقلاب دشمن داخلی را مجبور به عقب‌نشینی و فرار کرده بود. پایگاه‌های رژیم یا سقوط کرده بودند و یا به انقلاب پیوسته بودند. نهادهای رژیم متلاشی شده بودند و نهادهای انقلابی جایگزین آنها شدند. در واقع انقلاب اول واقع شده و یک انقلاب در جبهه دیگر لازم بود. گرچه در جبهه خارجی مستشاران آمریکایی اخراج شده بودند، روابط ایران و آمریکا تغییر کرده و مهره‌های آمریکا سرنگون شده بودند، اما لازم بود ابهت ابرقدرتی آمریکا نزد ملت‌های تحت ستم شکسته شود. تسخیر لانه جاسوسی آمریکا، تحقیر این ابرقدرت استعمارگر بود. یک تحول فکری، شجاعت و امیدی بود که در دل مستضعفان جهان دمیده شد. نیروهای انقلاب اسلامی با تسخیر لانه جاسوسی، پوزه آمریکا را به خاک مالیدند و ابهت بین‌المللی آن را شکستند و به قول حضرت امام «آمریکا هیچ غلطی هم نتوانست بکند.» به راستی این خود یک انقلاب بزرگ بینشی در سطح بین‌الملل بود. روشنفکران لیبرال به دلیل مبانی فکری هرگز با اقدام دانشجویان پیرو خط امام در تسخیر لانه جاسوسی و رخداد انقلاب دوم موافق نبودند. روشنفکران چپ‌گرا هم نمی‌خواستند در عملی مشارکت کنند که به نام نیروهای مذهبی تمام شود؛ لذا آنها در مقابل این اقدام موضعی مذبذب گرفتند. آنها می‌خواستند خود مستقلا دست به چنین عملی بزنند؛ ولی موفق نشدند. تغییرات فکری بعضی از عناصر تسخیرکننده لانه جاسوسی را نباید دلیل دخالت نحله‌های فکری در این عمل دانست. لانه جاسوسی را نیروهای مذهبی تسخیر کردند که همچنان در خط امام و انقلاب اسلامی هستند. شکی نیست که تسخیر لانه جاسوسی موجب تداوم انقلاب شد. ما تجربیاتی از انقلاب‌های ضدآمریکایی در جهان داریم که سفارتخانه آمریکا مرکز توطئه بر ضد آن انقلاب شد و سرانجام همان توطئه سفارتی، انقلاب‌ها را ساقط کرد. چنانچه شیلی، نیکاراگوئه و کشورهای آمریکای لاتین این تجربه تلخ را مرتکب شدند. درباره ایران اگر شما به اسناد لانه جاسوسی نگاه کنید، می‌بینید که از ایام ابتدای سال 57 توطئه آمریکاییان با برقراری ارتباط و نفوذ در بعضی از عناصر ایرانی آغاز شده است و این نشان می‌دهد اگر سفارت آمریکا برقرار بود توطئه‌ها به نتیجه می‌رسید یا لااقل مشکلات بسیاری را برای انقلاب اسلامی ایجاد می‌کرد. چنانچه هم‌اکنون سفارت آمریکا در لبنان پیوسته در حال توطئه برضد نیروهای مبارز است. دولت لیبرال بازرگان که تصمیم به تجدید روابط پیشین آمریکا و ایران داشت و ملاقات غیرمترقبه وزیر امور خارجه با برژینسکی نشانه‌های آن بود، بعد از تسخیر لانه جاسوسی استعفا کرد و البته این اولین برکت انقلاب دوم بود که دولت بازرگان سقوط کرد و این نشان می‌داد که مقاصد دولت موقت با تنبیه آمریکا قابل جمع نیست. به نظر من تسخیر لانه جاسوسی این روحیه را در مردم انقلابی به‌وجود آورد که می‌توان با تکیه بر وحدت ملی و استقامت در مقابل قدرت‌های بزرگ ایستاد و این بینش نقش مهمی را در جنگ تحمیلی که همه کفر در مقابل همه اسلام ایستاد، ایفا کرد. حتی استقامت ملت ایران در زورگویی‌های غرب در جریان انرژی هسته‌ای را نباید بی‌تاثیر از انقلاب دوم ارزیابی کرد. رویکرد مردم در سوم تیر، رویکرد به اصول انقلاب و ارزش‌ها بود. مردم هشت سال گریز از اصول انقلاب و ارزش‌ها را تجربه و تحمل کردند و گزینه‌ای را انتخاب کردند که بار دیگر میراث انقلابی آنها را احیا کند، لااقل در سیاست خارجی که استکبارستیزی بود فصل مشترک 13 آبان و 3 تیر بود که خوشبختانه نتایج بسیار مثبت و غرورآفرینی را به‌وجود آورد، ولی شرط پایداری این اشتراک، پایبندی دولت به همه ارزش‌هاست؛ به‌ویژه در گزینش افراد. مردم از این دولت توقع ارزشی دارند، انتظار ندارند این امانت را به دست نااهلان بسپارد.* نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي