هما نصرتی :
بسیاری از تجربههای ارزشمند دوره جوانی، روزگاری در خدمت سربازی به چنگ میآمد. زمانی که امکان رفتن به دانشگاه برای همه فراهم نبود و سربازی، مجال مناسبی بود تا پسران بتوانند به دور از چتر حمایت خانواده به تجربه شخصی از زندگی دست پیدا کنند. برای همین بسیاری از قدیمیها هنوز هم به جوانان میگویند که اگر دانشگاه نرفتهای، سربازی بهترین موقعیت برای لذت بردن از حال و هوای زندگی مجردی است و یا اینکه خیلیها تاکید میکنند تا سربازی نرفتهای، مرد نمیشوی. با اینکه در دورهای این گفتهها مقدمه یکی از بزرگترین اتفاقات زندگی پسران میشد اما تغییرات سریع زندگی حاضر، معنی بعضی از واژهها را دچار تغییر کرده و با اینکه خدمت سربازی در واقع دفاع از امنیت و تمامیت ارزی کشور است اما کسانی که در حال حاضر، خدمت مقدس سربازی را انجام میدهند، از شرایط خدمت زیاد راضی به نظر نمیرسند اما واقعیتهای دیگری نیز در طرح اصلاح قانون نظام وظیفه دخیل بود. بسیاری از سربازان از دور بودن محل خدمت خود ناراضی بودند و بعضیها هم از
تخصصی نبودن نوع خدمت شان. انتظار این افراد تغییر در محتوای خدمت 2 ساله و نوع زندگی در سربازخانهها بود تا اینکه بالاخره در اردیبهشت ماه امسال، رئیس سازمان وظیفه عمومی ناجا اولین خبر رسمی درباره بررسی قانون خدمت نظام وظیفه را اعلام کرد و گفت: پیشنویس اصلاح بخشی از قانون خدمت وظیفه عمومی در قالب 60 جلسه کارشناسی در سطح ستاد کل نیروهای مسلح و با حضور کارشناسان و برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی تهیه شده است و به مجلس ارائه خواهد شد.
سردار محمدجوادزاده کمند رویکرد این طرح را رفع اشکالات فعلی در بحث خدمت وظیفه عمومی و خوشایندسازی مدت زمان خدمت سربازی دانست و افزود: در صورت تصویب نهایی این طرح، افزایش ارائه تسهیلات به سربازان بویژه در حوزه حقوق و مزایا پیشبینی شده است. این در حالی است که وی معتقد است: سیستم وظیفه عمومی هر کشوری بستگی به عوامل مختلف مانند وضعیت جغرافیایی، فرهنگ حاکم بر کشور، تهدیدات علیه کشور، سیاستهای دفاعی، وضعیت اقتصادی و... دارد، بنابراین انجام چنین طرحی مستلزم انجام کار کارشناسی دقیق و همه جانبه از سوی کارشناسان و متولیان امر است.
مهمترین نکتهای که کارشناسان و سپس قانونگذاران را درباره خدمت سربازی جلب کرد، این بود که روش فعلی سربازگیری و شکل و محتوایی که هم اکنون در حال اجرا است با اینکه به کمترین سطح از توقعات ملی و دفاعی پاسخگوست اما پتانسیلهای بسیاری دارد که میتوان از آن جهت تحقق اهداف علمی، نظامی و اقتصادی کشور بهره برد. با این حساب سال 87، سالی بود که مسوولان، نظامیان و نمایندگان مجلس تلاش کردند تا اشکالات موجود در این حوزه را برطرف و 2سال خدمت سربازی را به دورانی از سالهای تعالی جوانان تبدیل کنند. این ماموریت به کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی سپرده شد و کرمی، نماینده مردم کرمان در طرحی خواستار تغییر در بخشهایی از قانونی شد که 20 سال از آخرین بازنگری آن میگذشت. به این ترتیب، سربازی و تغییرات آن چند وقتی است که به تیتر روزنامهها بدل شده و اسباب خوشحالی و مسرت را برای مشمولان و سربازان فراهم کرده است. بعضی از تغییرات را میتوان اینگونه فهرست کرد:
اردیبهشت 87: معاون توانبخشی سازمان بهزیستی از معافیت 20 هزار مشمول خانوادههای دارای معلول از خدمت سربازی خبر میدهد.
تیرماه 87: معاون علمی رئیسجمهور میگوید که خدمت سربازی حدود700نخبه با پژوهشهای علمی درحال انجام است.
مردادماه87: خبر بازپرداخت وامهای دانشجویی پسران پس از پایان زمان خدمت سربازی، دانشجویان دانشگاه آزاد را خشنود میکند.
مهرماه87 ـ رئیس سازمان نظام وظیفه عمومی ناجا: طرح خوشایندسازی درخدمت سربازی اجرایی شده و اصلاح مواد قانون خدمت وظیفه عمومی با اولویت در دستور کار مجلس قرار میگیرد.
مهرماه87: در جلسه مشترک مرکز مطالعات شهرداری و بنیاد نخبگان نیروهای مسلح قرار شد امکان گذراندن خدمت سربازی نخبگان در مرکز مطالعات و برنامهریزی شهرداری فراهم شود.
مهرماه87: سردار کمالی از کاهش دو ماهه مدت خدمت سربازی در مناطق عادی خبر میدهد.
آبان ماه87: افزایش سقف معافیت تحصیلی در مقطع کارشناسی پیوسته و ناپیوسته، دانشجویان و فارغالتحصیلان را به تلاش برای قبولی در مقاطع تحصیلی بالاتر تشویق میکند.
همان طور که مشخص است تغییراتی که تاکنون در قانون سربازی اتفاق افتاده بیش از آنکه جنبه محتوایی داشته باشد بر شکل و مدت زمان خدمت تاکید دارد که به نظر میرسد در جهت دغدغه مشمولان و سربازان است، نه کارشناسیهای صورت گرفته اما مسلم است که تغییرات به همین جا ختم نخواهند شد و بسیاری از رویکردهای کهنه به بحث سربازی دچار تغییر و تحول شوند. در این میان، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز با انتشار اطلاعیهای از مردم و صاحبنظران درخواست کرده تا با مراجعه به سایت مجلس، نظرات خود را
درباره طرح اصلاح قانون خدمت نظام وظیفه در اختیار این کمیسیون قرار دهند.