سال 2007 پس از هشت بار نامزدی برای کسب جایزه اسکار، سرانجام مارتین اسکورسیزی با فیلم «جدا مانده» موفق به دریافت عنوان بهترین کارگردانی شد، از نقاط قوت این فیلم بازی تحسین‌برانگیز لئوناردو دی‌کاپریو در نقش اول این فیلم بود. آخرین نقش آفرینی این بازیگر در فیلم «مجموعه دروغ‌ها» ساخته ریدلی اسکات است که در آن دی‌کاپریو نقش یک مامور «سیا» به نام راجر فریس را برعهده دارد. «فریس» دوران ماموریت خود را در جست‌وجوی تروریستی به نام «السالم» در عراق سپری می‌کند. به‌دنبال آن، همکار و دوست او در انفجار یک خودرو کشته و بلافاصله پس از این اتفاق فریس به اردن منتقل می‌شود. مراقبت از او برعهده «اد هافمن» است که نقش او را «راسل کرو» برعهده دارد. هافمن شدیدا فریس را زیر نظر می‌گیرد و به او توضیح می‌دهد که چگونه تروریست‌ها با کنار گذاشتن تکنولوژی و روی آوردن به تکنیک‌های ارتباطی قدیمی مثل یادداشت روی کاغذ و ملاقات‌های رو در رو، کار را برای «سیا» دشوار کردند. در اردن، فریس با «هانی سالم»، رئیس سازمان اطلاعات این کشور ملاقات می‌کند. از سوی دیگر هافمن یکی از مخفیگاه‌های السالم را پیدا می‌کند و از فریس می‌خواهد تا در آنجا دست به یک عملیات اطلاعاتی بزند. اما با دخالت مامور دیگری که هافمن وارد عملیات کرده، یکی از تروریست‌ها پی به موضوع عملیات می‌برد و اوضاع بسیار پیچیده می‌شود. «مجموعه دروغ‌ها» بر اساس رمانی به همین نام ساخته شد. با توجه به کارهای اخیر دی‌کاپریو در می‌يابیم که این فیلم چندان بی‌شباهت به «الماس‌های خون‌آلود» و «جدا مانده» نیست. او عقیده دارد که این فیلم یادآور فیلم‌های سیاسی دهه 70 است و دلیل انتخاب این نقش نیز همین شباهت بوده است. اما با دیدن این سه فیلم برای عده‌ای از مخاطبان این سوال مطرح می‌شود که چرا دی‌کاپریو بیش از حد در چنین نقش‌هایی فرو رفته است؟
مساله قابل توجه دیگر ظاهر دو هنرپیشه اصلی فیلم است. از یک سو، راسل کرو برای بازی در این نقش مجبور شده تا 63 پوند به وزن خود اضافه کند و از سوی دیگر دیدن دی‌کاپریو با صورتی اصلاح نکرده کمتر در فیلم‌ها اتفاق افتاده، گویی بیننده شاهد فیلم «چه» ساخته استیون اسپیلبرگ است. شاید دلیل چنین ظاهری این است که کارگردان می‌خواهد او را بیشتر در میان محلی‌های خاورمیانه‌ای جای دهد یا او را مصمم‌تر نشان دهد اما به نظر می‌رسد این امر به فیلم کمک چندانی نمی‌کند و جدیت مضاعفی را در ظاهر دی‌کاپریو به همراه ندارد.
«مجموعه دروغ‌ها» در گونه فیلم‌های دلهره‌آوری جای می‌گیرد که هیجان و ترس در آن به صورت بی‌وقفه و پرشوری نشان داده شده و قبلا نظیر آن را در سه‌گانه «بورن» با بازی مت دامون شاهد بودیم. اما پیچیدگی فیلم در واقع موضوع آن است. قهرمانان فیلم کسانی هستند که می‌توانند تفاوت در خاورمیانه را درک کنند.
در این میان، اما مخاطب فیلم کاملا به حال خود گذاشته شده‌است. شاید برای کسانی که در اروپا یا آمریکا زندگی می‌کنند، دوبی، عمان و یا عراق بسیار ناآشنا باشد. یکی از منتقدان می‌گوید: «در سینما دو خانم در صندلی‌های کنار من نشسته بودند. آنها تمام مدت می‌خواستند بدانند که در حال حاضر جریان فیلم در کدام کشور می‌گذرد. حتی به ذهنم رسید که برای ساکت کردنشان بهتر است به آنها یک اطلس جغرافیا بدهم. از سوی دیگر در این فیلم به‌دلیل تغییر مکان‌های متعدد از کشوری به کشور دیگر، بیننده گمراه شده و سررشته داستان از دستش خارج می‌شود.» نکته دیگر اینکه پیش از این هم نمونه شخصیت هافمن در فیلم‌های دیگری برای راسل کرو تعریف شده بود. «هافمن» مردی است با حالات کنایه‌آمیز و نیشدار که برایش چیزی جز برنده شدن اهمیتی ندارد. حتی خود فریس هم نمی‌داند که آیا این مرد مرموز با وی صادق است یا اینکه می‌خواهد او را برای بازی بزرگتری فریب دهد؟ اما طنز قضیه در این است که هافمن همیشه بازی‌های بزرگ را دوست دارد و هر روز صبح برای چنین جریانی از خواب بیدار می‌شود. اما کرو به این شخصیت که اغلب اوقات کت بر تن دارد و در واشنگتن زندگی می‌کند، یک چرخش ماکیاولی می‌دهد. برای او هدف، وسیله را توجیه می‌کند. ما هافمن را می‌بینیم که هر روز کودکانش را به مدرسه می‌فرستد و
در عین حال با فریس که با کوهی از مشکلات کلنجار می‌رود، به سادگی برخورد می‌کند. نقطه مقابل هافمن، هانی سالم است که برحسب عادت، فریس را «عزیزم» خطاب می‌کند و تنها چیزی که از او می‌خواهد واقعیت است. این مرد مقتدر به خوبی می‌داند که چه وقت از زور و چه موقع از تشویق استفاده کند. در مورد کارگردان فیلم یعنی ریدلی اسکات هم باید گفت که وی دائما در حال پرتاب کردن دوربین از یک سو به سوی دیگر است. به‌عنوان مثال برای برداشت یک صحنه انفجار او بلافاصله از یک بیابان به بازاری در اروپا می‌رود. شخصیت‌های ثانویه هم به‌طور مداوم وارد فیلم و از آن خارج می‌شوند. تصاویر هوایی که هواپیما‌های جاسوسی با کیفیت بالا برای هافمن ارسال می‌کنند نیز بیشتر ما را به‌یاد «گوگل ارث» می‌اندازند. در مجموع می‌توان گفت ریدلی اسکات در ساخت یک فیلم
دلهره‌آور موفق بوده اما درام «مجموعه دروغ‌ها» تنها با این موضوع سر و کار دارد که قهرمان تا چه حد می‌داند و تا چه حد به حقایق اعتراف می‌کند.
جمع آوری و ترجمه: محمد سیدعلی