پای تخته حرف از تقسیم قارهها است و جذر و رادیکال، اما آنچه دانشآموز را به خود مشغول کرده از جنس فینگیلیشهایی است که روی صفحه موبایل ظاهر شده و ذهن را میبرد تا بیرون دیوارهای کلاس.
روزهای پر بودن جیب دانشآموزان از خشکبار تاریخی است و دوره باد کردن جیبها از حجم هلههولههای رنگارنگ و کارتهای بازی هم به خاطره بدل شده است. روزهای جدید روزهای همراه همیشگی است و وصله تنی که داشتنش از انجام تکالیف مدرسه مهمتر است. حالا تلفن همراه برای دانشآموزان ایرانی هم مثل مداد و خودکار واجب شده است. البته همزمان با فراگیر شدن تب استفاده از موبایل میان دانشآموزان قوانین بازدارنده هم از راه رسیده و استفاده از موبایل توسط دانشآموزان در مدارس ممنوع اعلام شده است. این ممنوعیتها البته بیش از آنکه به جهت اعمال حساسیتهای جسمانی مهم قلمداد شود از نظر حفظ و تامین آرامش کلاسهای درس برای مدیران آموزش و پرورش حایز اهمیت است. به همین دلیل است که ماجرای پر سر و صدای موبایل برای مسؤولان آموزش و پرورش بیش از آنکه از منظر علمی مهم باشد در چارچوب بخشنامههای اداری معنا میشود. مصداق این مدعا را باید در حرفهای معاون آموزش و نوآوری وزیر آموزش و پرورش یافت که گفته بود «موبایل دانشآموزان را در کلاس درس توقیف میکنیم و وقتی از کلاس بیرون آمدند به دانشآموز تحویل میدهیم».
عباس رهی اعلام کرد: دانشآموزان میتوانند در مدارس تلفن همراه داشته باشند به شرطی که موبایل آنها خاموش باشد. با این اظهارنظرها این موضوع در ذهن تداعی میشود که گویی مشکل موبایل در مدارس ایران فقط سر و صدایی است که ممکن است در کلاسها ایجاد شود و کلاس را به هم بریزد. اینگونه است که موبایلها هنوز هم در دستان دانشآموز ایرانی مهمان است و این همراه دوست داشتنی به مدد تبلیغات تلویزیونی يكي از شركتهاي ارائهكننده خدمات تلفن همراه روز به روز هم به جیب دانشآموزان نزدیکتر میشود. البته پر واضح است که مدیران تبلیغاتی تلویزیون و طراحان روشهای جذب مشتری چندان توجهی به تاثیرات منفی استفاده از موبایل ندارند و ترجیح میدهند تا قله پول را فتح کنند. این استفاده البته از مناظر مختلف قابل بررسی است. اولین وجه ماجرا به نفوذ و فراگیر شدن تکنولوژی باز میگردد که در اولین گام باعث افزایش استفاده کاربران مختلف شده است. موضوع دیگر را باید به ماجراهای پر از کش و قوس تاثیرات پزشکی استفاده از موبایل دانست که هر روز هم پیچیدهتر میشود. بر اساس آمارهای اعلام شده یک سوم کودکان 11 تا 14 ساله تلفن همراه دارند که به گفته پزشکان امواج آن باعث ایجاد آسیبهای فراوان مغزی میشود. عباس سکوت (پزشک) معتقد است: تاثیرات منفی امواج رادیویی موبایل بر دانشآموزان بویژه آنهایی که قبل از سن بلوغ قرار دارند، بسیار زیانبار است. علاوه بر تاثیرات جسمانی تلفن همراه که بهانهای است برای رد استفاده از آن که البته بیش از همه دامن دانشآموزان را گرفته آسیبهای روانی نیز جایگاه مهمی دارند. مجید استقامتی، متخصص مغز و اعصاب یکی از همین افراد است. به نظر او موبایل هیچگونه تاثیر منفی بر جسم و روان کاربران ندارد و اگر تبعات منفی استفاده از این وسیله جدی بود تاکنون استفاده از این وسیله به فراموشی سپرده شده بود. بسیاری از کارشناسان هم با این ایده موافقند و معتقدند آسیبی که موبایل به کاربران وارد میکند بیش از آنکه جنبه جسمانی داشته باشد، جنبه آسیب فرهنگی دارد.
چرا کودکان نباید تلفن همراه داشته باشند
این روزها شاهد کاهش سن استفاده از گوشیهای همراه هستیم، این در حالی است که این مساله به عقیده برخی از کارشناسان تاثیرات نامطلوب جسمی، روانی و اجتماعی به دنبال خواهد داشت. فربد فدایی، روانپزشک در اینباره میگوید: هنگامی که وسیلهای را بدون آن که مورد استفاده واقعی برای فرد داشته باشد در اختیار او قرار میدهیم به طور ناخودآگاه او را به سمت استفاده نامناسب از آن سوق میدهیم. موبایل وقتی در دست کودکان و نوجوانان قرار داشته باشد به وسیلهای برای بازی، سرگرمی و ایجاد ارتباط با افراد نامناسب تبدیل خواهد شد و ممکن است ابزاری برای سوءاستفاده مصرفکننده کمسن شده و یا زمینه سوءاستفاده دیگران از او را فراهم کند.
به عقیده کارشناسان، کودکان و نوجوانان فقط مجاز به استفاده از تلفن ثابت آن هم زیر نظر نامحسوس و غیرمستقیم والدین هستند. مریم یوسفی، جامعهشناس هم با ابراز تاسف از رواج استفاده از تلفنهمراه در بین دانشآموزان و تبلیغات رسانههای گروهی در این مورد میگوید: متاسفانه در سالهای اخیر شاهد وارد شدن دانشآموزان به شبکه اجتماعی ارتباطات به وسیله موبایل هستیم که این امر نه تنها زمینه مساعدی برای برقراری ارتباطات پنهان و نامناسب بچهها فراهم میکند، بلکه وجود اساماسها و بلوتوثهای نامناسب با تحریک کنجکاوی آنها باعث میشود بچهها با مسائلی فراتر از سن خود آشنا شوند.
وی چشم و همچشمی را از عوامل بسیار مهم در ترغیب والدین به خرید تلفن همراه برای بچهها دانسته و میافزاید:این اساماسها و بلوتوثها بهطور مستقیم و غیرمستقیم بچهها را زودتر از موعد با موضوعاتی مانند روابط دختر و پسر، عشق و... آشنا میکند و بچهها از روی کنجکاوی به دنبال کشف و تجربه این مسائل برخواهند آمد که ممکن است پیامدهای سویی به دنبال داشته باشد.
در اینجا بد نیست یک سوال مهم را مطرح کنیم؛ چرا داشتن تلفن همراه را برای بچه ضروری میدانیم؟ شاید بسیاری از والدین ارتباط بیشتر با فرزندشان و اطلاع داشتن از او را علت این امر بیان کنند. فربد فدایی در پاسخ به این افراد میگوید: کودک و نوجوان اصلا نباید در جایی خارج از حوزه دسترس والدین خود باشند. بچهها به جز خانواده، مدرسه و خانه بستگان و دوستانی که والدین آنها را میشناسند، نباید جای دیگری باشند و در این اماکن هم واقعا نیازی نیست بچهها تلفن همراه داشته باشند. آسیبهای فرهنگی تلفن همراه البته تنها شامل حال دانشآموزان نمیشود و نمیتوان منکر این ماجرا شد که بسیاری از کاربران بزرگسال تلفن همراه در ایران هنوز به حقوق جمعی دیگران احترام نمیگذارند و مسائلی نظیر خاموش یا بی صدا کردن تلفن همراه در سینما یا مکالمه طولانی مدت در تاکسی و اتوبوس هنوز لاینحل مانده است. این مشکلات البته بهغیر از نمونههای آسیبی وارد شده توسط بلوتوثها است که خود ماجرای مبسوطی است و آسیبهای فراوانی را در کشور باعث شده است.