علي اكبر سربازشندي:
آلودگی هوا به معنای مخلوط شدن هوا با گازها، قطرات و ذراتی است که کیفیت هوا را کاهش می‌دهد. در شهر ما ماشین‌ها، اتوبوس‌ها و هواپیماها و نیز صنایع و ساختمان‌سازی ممکن است موجب آلودگی هوا شوند. در خارج از شهرها هم غبار حاصل از شخم‌زدن زمین به وسیله تراکتورها، ماشین‌ها و کامیون‌هایی که در جاده‌های شنی یا خاکی می‌رانند، ریزش کوه و دود حاصل از آتش‌سوزی بیشه‌ها و مزارع، موجب آلودگی هوا می‌شود. اما نوع دیگر آلودگی هوا که بیشتر در فصول سرد سال شاهد آن هستیم، مسمومیت‌های ناشی از گاز مونوکسیدکربن یا CO است. به تازگی پزشکی قانونی آماری را منتشر کرده است که افزایش مرگ و میر ناشی از مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن در فصل سرد یخبندان را نشان می‌دهد.
به گزارش سازمان پزشکی قانونی، در نیمه دوم سال گذشته 794 نفر بر اثر مسمومیت با گاز CO جان خود را از دست داده‌اند که از این تعداد 541 نفر مرد و 253 نفر زن بودند. در این گزارش آمده است: در پاییز سال گذشته 199 نفر و در زمستان 595 نفر بر اثر مسمومیت با گاز CO جان باختند که استان تهران با 226 نفر بیشترین تعداد کشته‌های مسمومیت با گاز CO را در نیمه دوم سال گذشته به خود اختصاص داده است. کنترل انسداد منافذ مسیر دودکش قبل از راه‌اندازی بخاری، بهترین راه پیشگیری از بروز حوادث مسمومیت به‌شمار می‌رود و دقت و توجه به داغ‌بودن دودکش نیز بهترین آزمایش سلامت دودکش است. همچنین داشتن کلاهک مخصوص برای دودکش در پشت بام‌ها برای جلوگیری از خاموشی بخاری و به دنبال آن انتشار گاز CO اهمیت بالایی دارد.در همین راستا، مسؤول آموزش اورژانس کشور، با اشاره به اینکه هر سال با شروع فصل سرد با افزایش موارد مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن مواجه می‌شویم از ورود شناسه گرمای CO به بازار خبر داد و گفت: این شناسه گرما با وجود گاز CO در محیط، تحریک و با نواختن زنگ، افراد را از وجود خطر آگاه می‌کند. از علائم و نشانه‌های مسمومیت با CO (مرگ خاموش) می‌توان به سردرد، ضعف، سرگیجه، بی‌قراری، تهوع و استفراغ و در مراحل پیشرفته‌تر تنگی نفس و سیانوتیک شدن انگشتان دست و پا و لب و در نهایت بی‌هوشی و کما اشاره کرد. در چنین شرایطی باید مصدوم را سریع از محیط آلوده خارج و به محیط آزاد منتقل كرد، لوازم گرمایشی خاموش و لباس‌ها در ناحیه کمر و یقه باز شود.
از مهم‌ترین و ساده‌ترین راه‌هاي پیشگیری از این مسمومیت می‌توان به استفاده از وسایل گرمایشی استاندارد، کنترل انسداد منافذ مسیر دودکش قبل از راه‌اندازی بخاری و دقت و توجه به داغ‌بودن دودکش که سردی آن نشان از خارج نشدن محصولات احتراق و گازهای سمی از دودکش است، اشاره کرد. رنگ شعله بخاری و وسایل پخت و پز که باید آبی باشد و چنانچه رنگ شعله قرمز، زرد یا نارنجی باشد، حتما نقص در سوخت‌رسانی و کمبود اکسیژن در محیط است و در صورت استفاده از وسایل گرمایشی مانند بخاری و شومینه، نباید تمامی روزنه‌های جریان هوا در منزل و به ویژه اتاق خواب را مسدود کرد.