فاطمه كمالي جيراني
«به ایران حمله نکنید». این جمله روی در چوبی اتاقی، در ابتدای دپارتمان مطالعات آمریکا و کانادای دانشگاه بیرمنگام در شرایطی نقش بسته بود که از هر سو زمزمه‌هایی از احتمال حمله آمریکا به ایران به گوش می‌رسید. استاد کانادایی این دپارتمان درست در زمانی که ایران بسته پیشنهادی خود را برای عبور از بحران انرژی هسته‌ای به اتحادیه اروپايي آماده می‌کرد (سپتامبر 2007)، با این جمله موجی از احساسات صلح طلبانه را برانگیخت. دکتر استیو هیوئت
(Steve Hewitt)، از اولین روزهای تاسیس گروه مطالعات آمریکای شمالی دانشگاه تهران به عنوان عضو وابسته در این گروه تدریس کرده است. او همچنین به عنوان کارشناس، همکاری‌هایی با رادیو و تلويزیون
بی. بی. سی و سی. بی. اس داشته است. عضو هیات علمی گروه مطالعات آمریکا و کانادای دانشگاه بیرمنگام، در گفت‌وگوي اختصاصي با «وطن امروز» شانس باراک اوباما، نامزد حزب دموکرات را برای احراز پست ریاست جمهوری آمریکا در سال 2008 بیش از مک کین، نامزد حزب جمهوریخواه ارزیابی کرده و به این ترتیب آینده روشنی برای روابط آینده تهران- واشنگتن پیش بینی می‌کند.
اشتیاق مردم آمریکا برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
اشتیاق زیادی برای تغییر در آمریکا بویژه میان دموکرات‌ها و بی‌طرف‌ها وجود دارد. دموکرات‌ها از سال 2004 مشغول ثبت نام رای دهنده‌های جدید هستند و با هیجان خود را برای سه شنبه بزرگ (4 نوامبر 2008) آماده می‌کنند، به این ترتیب انتظار می‌رود امسال با افزایش تعداد رای دهندگان رو به رو باشیم و این مشارکت رو به افزایش، خلاف جریانی است که در دموکراسی‌های غربی نظیر کانادا و انگلیس اتفاق می‌افتد.
این روزها جنگ عراق و کشته‌های آمریکایی این جنگ از سوژه‌های مهم برای مردم آمریکاست. می‌توان گفت، موضع رئیس‌جمهوری آینده آمریکا در این موارد بسیار حساس است. به نظر شما وعده‌های کدام‌یک از کاندیدا‌ها می‌تواند مردم آمریکا را مجاب کند؟
سال قبل پیش‌بینی این بود که عراق موضوع کلیدی خواهد بود اما در واقع مهم‌ترین عنصر کلیدی در موضع گیری کاندیدا‌ها نشد. اقتصاد مهم‌ترین محور بحث‌ها را تشکیل داده است، مساله عراق بیشتر به درد اوباما خورد تا به این وسیله در انتخابات حزبی بر هیلاری کلینتون پیروز شود.مساله عراق نه تنها به خاطر اهمیت زیاد مشکلات اقتصادی کمرنگ شد، بلکه آرامش کنونی عراق در مقایسه با چند سال اخیر نیز آن را از نقطه تمرکز مباحث انتخاباتی بیرون آورد. اگر ایالات متحده هنوز هم کشته‌های زیادی به طور ماهانه می‌داد، امروز عراق می‌توانست تبدیل به یکی از مهم‌ترین بحث‌ها شود.
ایران یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی آمریکاست، به این دلیل که آمریکا را درباره مسائل خاورمیانه مثل روابط تهران- مسکو و ارتقای انرژی هسته‌ای ایران، نظرات تند احمدی‌نژاد درباره هولوکاست و ایجاد جنگ روانی بر ضدآمریکا نگران کرده است. به علاوه، رویکرد‌های اوباما و مک کین را هم نباید نادیده گرفت. این موضوع تا حدی جدی شده که چالش‌های رسانه‌ای را هم برای 2 کاندیدا به‌وجود آورده است. مک کین در مصاحبه خبری‌اي مه سال 2008 اعلام کرد: ایران مشکل شماره یک دولت آینده آمریکا خواهد بود. او به این وسیله باراک اوباما را به داشتن دیدگاهی ساده لوحانه درباره سیاست خارجی آمریکا متهم کرد. با این تفاسیر شما چه برنامه ایده آلی برای آمریکایی‌ها تصور می‌کنید؟ آنها برنامه امید و تغییر (اوباما) را می‌پسندند یا طرفدار همان برنامه قدیمی جنگ برضد ایران هستند؟
ایران به طور باورنکردنی‌اي موضوع مهمی در کمپین‌های انتخاباتی بوده است، مخصوصا که جمهوریخواه‌ها مایلند از آن برای خام و بی تجربه جلوه دادن اوباما در مسائل سیاست خارجی استفاده کنند. این هم به این دلیل است که اوباما اعلام کرده تمایل دارد تا با ایران گفت‌وگوهای بدون پیش شرطی داشته باشد. این فشارها تا حدی بوده که هفته پیش جمهوریخواه‌ها حملات سختی به اوباما درباره مساله ایران داشتند. البته قسمتی از این مساله ریشه در تعصب مردم آمریکا دارد. جالب است بدانید که تعداد قابل توجهی از آمریکایی‌ها (به طور مثال 20 درصد تگزاسی ها) معتقدند که اوباما واقعا مسلمان است و این یکی از دلایلی است که در حملات درباره ایران به اوباما مزید بر علت شده، اما در نهایت آمریکایی‌ها به امید و تغییر بیشتر اعتقاد دارند تا ترس؛ همچنين علاقه‌ای به جنگ ندارند. اوباما حتی در یکی از مناظراتش با جوک توصيف کردن منفجر کردن ایران، مک کین را مورد حمله قرار داده است.
با توجه به رقابت بسیار نزدیک مک کین و اوباما بر اساس نظر‌سنجی‌های روزانه گالوپ، پیش‌بینی شما از نتایج انتخابات چیست، مک کین یا اوباما؟ انتخاب هر یک از آنها چه تاثیراتی بر روابط آینده تهران-واشنگتن دارد؟
اوباما پیروز نهایی انتخابات خواهد بود هرچند هنوز چیزی معلوم نیست. پیش‌بینی من این است که اوباما 326 رای الکترال کالج را به دست خواهد آورد در حالی‌که مک کین 212 رای خواهد داشت. این نتیجه می‌تواند خبر خوبی برای روابط ایران- آمریکا باشد، از آنجا که به نظر می‌رسد اوباما بر دیپلماسی تغییر نیروهای درونی در روابط بین 2 کشور تاکید دارد، به نظر مي‌رسد علاقه کمتری به استفاده از ابزار زور در مقایسه با مک کین دارد. هر چند او کاملا هم صلح طلب نیست. فراموش نکنیم او به شدت حامی حملات آمریکا به پاکستان بر ضد نیروهای القاعده بوده است.