ممکن است تصور اینکه تنها انسان باز‌مانده روی زمین باشیم به ذهن بیشتر ما رسیده باشد اما وقتی نوبت به هنر‌نمایی سینما می‌رسد هر تصوری می‌تواند به واقعیت تبدیل شود. «من اسطوره هستم» به کارگردانی «فرانسیس لارنس» و با نقش‌آفرینی «ویل اسمیت» سومین اقتباس از رمانی به همین نام است که به دست «ریچارد متیسون» در سال 1954 نگاشته شد. «آخرین مرد روی زمین» و «امگا من» که به ترتیب در سال‌های 1964 و 1971 ساخته شدند 2 فیلم قبلی برگرفته از این کتاب هستند.
داستان فیلم «من اسطوره هستم» در سال 2012 و در شهر نیویورک اتفاق می‌افتد، زمانی که تصور می‌شود به دلیل شیوع یک ویروس مرگبار ساخته شده به دست انسان، نسل بشر کاملا از بین رفته‌است.
در این میان تنها یک ویروس‌شناس به نام «رابرت نویل» که نقش او را «ویل اسمیت» ایفا می‌کند در پی یافتن دارویی برای مقابله با این ویروس است؛ ویروسی که هدف اصلی از ساختن آن مبارزه با سرطان بوده اما جهش خارج از برنامه، ویروسی کشنده را به انسان‌ها تحمیل می‌کند. به این ترتیب 90 درصد افراد مبتلا جان خود را از دست می‌دهند و 9 درصد به موجوداتی خونخوار ملقب به «جویندگان تاریکی» تبدیل می‌شوند. علت انتخاب این اسم حساسیت آنها به اشعه ماوراء بنفش و در نتیجه نور خورشید است اما یک درصد باقی مانده نسبت به این بیماری مصون هستند که به دست انسان‌های دیگر یا «جویندگان تاریکی» کشته می‌شوند.
با فلش‌بک‌هایی که گاه به گاه در جریان فیلم شاهد آنها هستیم، درمی‌یابیم که همسر و پسر نویل هم بر اثر یک سانحه جان خود را از دست می‌دهند. این اتفاق مقابل چشمان نویل و زمانی روی می‌دهد که خانواده او با هشدار مقامات در حال ترک شهر بودند. تنها کمک این مرد، یک سگ گله از نژاد ژرمن (جرمن شپرد) است که پسرش هنگام خداحافظی به دست او سپرده‌است. مدت‌ها‌ست که عملکرد خوب ویل اسمیت در فیلم‌هایی چون «محمد علی» و «در جست‌وجوی خوشبختی» به برتری‌های ظاهری و نه به هنر او نسبت داده می‌شود و از طرف دیگر نمایش‌های نه چندان خوب او مانند «غرب کاملا وحشی» هم تحت‌تاثیر همین برتری‌ها به صورت عادلانه مورد قضاوت قرار نمی‌گیرند، اما این بار و در فیلم «من اسطوره هستم» فرصتی پیش آمد تا اسمیت نقشی را بازی کند که در آن باور دارد که تنها انسان روی زمین است.
اجرای اینگونه نقش‌ها بی‌تردید نیاز به مهارت یک هنرپیشه واقعی دارد. تا به حال، کمتر هنرمندی موفق شده تا نقش خود را در تنهایی به صورت خوب و دلنشیني ایفا کند. پیش تر و در فیلم «دور افتاده»، «تام هنکس» در حالی که از حضور هیچ هنرپیشه مکملی سود نمی‌برد این کار را انجام داد. تنها همبازی او در این فیلم، توپ والیبالی به نام «ویلسن» است که خود هنکس با هنرمندی تمام روح و شخصیت را در او می‌دمد اما اسمیت در فیلم خود همراهان بیشتری نسبت به تام هنکس دارد که شامل یک سگ گله ژرمن، چند آدمک پشت ویترینی و یک اسلحه مجهز است. تعدادی انسان‌های درنده نیز در بعضی صحنه‌ها نمودار می‌شوند.
به هر حال، ویل اسمیت تنهایی اعجاب‌آور ریشه‌ای و ترسناک خود را به‌گونه‌ای کاملا دلنشین القا می‌کند. تصویر شهر نیویورک بعد از تخلیه، گویای فرارسیدن پایان دوران است. رابرت نویل در محله‌های خالی از شهروند، با بی‌تفاوتی قدم می‌زند و به خودرو‌هایی که در جای جای شهر رها شده‌اند، می‌نگرد. رشد گیاهان خود‌رو در خیابان‌ها و از لا به لای جدول‌ها نیز خود از ویژگی‌های تاثیر‌گذار صحنه‌های فیلم است.
اما یک شهر خاموش، خالی از لطف هم نیست. شکار گوزن در پارک «اونیو»، چیدن ذرت تازه از «سنترال پارک» و تمرین گلف بر فراز «هادسون» همگی تجربه‌های لذت‌بخشی هستند. در ساخته قبلی لارنس با نام «کنستانتین» از موسیقی و تجهیزات پیشرفته رایانه‌ای برای ایجاد صحنه‌های ساده و پیچیده استفاده شد، اما «من اسطوره هستم» به راحتی خود را در ژانر فیلم‌های ترسناک
علمی - تخیلی جای می‌دهد و بدون اینکه خود را به دردسر بیندازد، سوالات جدی را درباره سقوط یا ادامه تمدن بشری مطرح می‌سازد اما فاصله گرفتن فیلم از اصل رمان متیسون و شباهت زیاد آن به فیلم «28روز بعد» و ادامه آن یعنی «28 هفته بعد» از ایراد‌های اصلی «من اسطوره هستم» به شمار می‌آید. همچنین تجهیزات رایانه‌ای مورد استفاده در خلق «جویندگان تاریکی»، کیفیتی کمتر نسبت به تجهیزات به کار رفته در ساخت صحنه‌های نیویورک بدون شهروند دارد، در حالی که این موجودات رنگ‌پریده و حساس به نور با سر‌های بی‌مو و هوشی فوق‌العاده که آنها را قادر به پهن کردن تله می‌کند، نقشی محوری در فیلم دارند. بازیگرانی مثل « مل گیبسون»، «مایکل داگلاس» و «تام کروز» قبلا برای ایفای این نقش در نظر گرفته شدند اما ویل اسمیت بود که با بازی خود، علاوه بر نمایش احساس تنهایی روی زمین، هنر خود را نیز به‌عنوان یک ستاره دنیای سینما به رخ کشید.
مترجم: محمد سیدعلی