چطور ممکن است که ما در حال حرکت باشیم ولی در عین حال متوقف باشیم؟
وقتی به دوره 36 ساله حضور نداشتن در المپیک فکر میکنم به این نتیجه میرسم که، ممکن است، داستان لیگ حرفهای ما هم چنین است. لیگ هفتم به پایان میرسد با صرف بودجه و انرژی زیاد ولی بعد از اتمام آن، آنچه برجا میماند همه چیز است به جز پیشرفت! بنابراین برگزاری لیگ تنها در ابعاد اجتماعی و برای سرگرم کردن نسل جوان و انبوهی از انسانهایی که عاشقانه فوتبال را دوست دارند سپری میشود. هر هفته مسابقاتی برگزار میشود که پرجاذبهترین بخش آن مسائل حاشیهای است، از مصاحبه مربیان گرفته تا حواشی اطراف زمین، و بعد از آن برنامههای متعدد تلویزیونی به بررسی مسائل حاشیهای پرداخته و سعی میکنند از طریق ردیابی موضوع، مقصری را پیدا کنند که میدانیم هیچوقت پیدا نمیشود، در طول هفته آخرین پرده این نمایش کاملا سرگرمکننده از طریق رسانههای گروهی و جراید مردم را برای یک هفته سرگرم و مجددا از هفته بعد همه چیز مثل قبل دوباره شروع میشود بدون هیچگونه پیشرفتی... واقعا چرا؟
چرا پیشرفت نیست؟چه کسی مسؤول پیشرفت است؟
اینکه میگوییم پیشرفت نیست دلایل متعددی دارد. از جمله: نبود برنامهریزی منظم و زمانبندی شده برای مسابقات و نبود ثبات کاری برای مربیان، بهطوریکه از مجموع 18 تیم لیگ برتر در دوره گذشته معدود تیمهایی هستند که دوره مربیگری مربیانشان بیش از یکسال است و بقیه تیمها به یک سال هم نمیرسد وحتی چندین تیم عمر مربیانشان به چند ماه هم نمیرسد. وضعیت نامناسب استادیومها و زمینهای چمن و پایین بودن سطح علوم مربیگری در فوتبال را هم میتوان از جمله عوامل نام برد. علاوه بر آن وقتی به آمار و ارقام در دورههای گذشته هم نگاه میکنیم این نبود پیشرفت، هویت روشنتری پیدا میکند. برای مثال: میزان متوسط دوندگی بازیکنان که در دوره دوم لیگ برتر به 9/6 کیلومتر رسیده بود دوره پنجم به متوسط 9/7 میرسد، ولی در این دوره حتی در این بخش هم نزول داشته و به متوسط 5/7 کیلومتر میرسیم. همینطور در متوسط امتیازگیری تیم قهرمان و در چگونگی شیوههای بازی تیمهایی که تا آخرین روز در کورس قهرمانی بودند، هیچ نشانهای از طراوت یک فوتبال خوب را مشاهده نمیکنیم. چرا؟
در بیست و هفتمین سمپوزیوم اتحادیه مربیان فوتبال اروپا که در آبانماه سال 1385 در پراگ، پایتخت جمهوری چک به مدت سه روز با بحث و تبادل نظردر مورد پیشرفت فوتبال و با حضور 150 نفر از برجستهترین کارشناسان، مربیان و مسؤولان یوفا انجام شد، در پایان به یک نتیجه بسیار مهم رسیدند که آن را بهعنوان اصلیترین موضوع فوتبال اروپا مطرح و آن را در قالب یک جمله جهت مسیر پیشرفت برای آینده فوتبال بیان کردند.
فوتبال مدرن به مربی مدرن نیاز دارد
در بخشی از این سمپوزیوم آقای دکتر ژوزف ونگلوس، رئیس اتحادیه مربیان اروپا و عضو گروه فنی فیفا در سخنان خود یادآور میشود: نسل جدیدی از مربیان جوان، با تفکر و نگرشی جدید در انتظار تحلیل جدیدی از فوتبال هستند و این ما هستیم که با تحلیل اندیشمندانه خود و ارائه آن میتوانیم مسیر روشنی را برای آینده فوتبال اروپا ترسیم کنیم.
همه چیز روشن است. پس گروهی بهعنوان سیاستگذار اصلی که دارای تخصص، مطالعه و تحقیقات کامل و واقعگرایانه هستند دراین فکرند که نگرشی جدید به مربیان جوان خود برای آینده بهتر در فوتبال اروپا القا کنند.
ولی همه ما میدانیم که در لیگ ما نهتنها چنین گروهی وجود ندارد بلکه اگر ایدههای جدیدی هم بهطور پراکنده ارائه شود به سختی در برابر آن مقاومت میشود و وقتی مجموعهای مثل جامعه فوتبال در برابر تغییر اینگونه مقاومت سخت دارد چگونه میتوان انتظار پیشرفت داشت؟ اکنون در دنیا بحث جامعی در رابطه با فلسفه مربیگری و تغییراتی که در ورزش فوتبال بهوجود آمده و اینکه این تغییرات تا چه اندازه تاثیر داشته و مربی چه نقشی در این تغییرات ایفا میکند مطرح است که بدون شک شخصیت مربیان در این مسیر حائز اهمیت است. اما نکته اینجاست که وقتی عمر مربیگری فقط 2 تیم به بیشتر از یکسال میرسد، در لیگ برتر از میان 18 تیم، شما چه شخصیتی را میتوانید برای مربی در نظر بگیرید.
چگونه میتوانیم به تصمیم گیرندگان و سیاستگذاران فوتبال بگوییم که آقایان، اگر فوتبال رو به پیشرفت میخواهید تنها راه آن مربیان باکیفیت است و اگر مربیان باکیفیت و اثرگذار میخواهید باید برای این مساله شناخت، تحلیل و برنامه داشته باشید. اگر برای پیشرفت، سطح انتظارات خود از مربیان را بسیار فراتر از کسب یک نتیجه زودگذر قراردهید، آنگاه مربیان را وادار میکنید که برای برآورده کردن انتظارات، خود را به علوم پیشرفتدهنده فوتبال مجهز کنند و زمانی که به این نیاز پی بردند، 2 راه بیشتر ندارند؛ یا خود را تجهیز کنند یا جای خود را به جوانترها بدهند. امیدوارم که قبل از هر چیز چنین نگرشی در سیاستگذاران و مدیران فوتبال بهوجود بیاید، در آن صورت میتوانیم امیدوار باشیم که فوتبال پیشرفت کند آن هم پیشرفت از نوع فنی نه از نوع حاشیهای، همچنین میتوانیم امیدوار باشیم که لیگ ما تبدیل به لیگی نشود که تیمهای بدون مربی موفقتر باشند. آیا این شروع پیشرفت است؟ یا یک سرگرمی دیگر؟