المیرا حصارکی:
تیزرهای تلویزیونی در چند سال اخیر بهتر از گذشته عمل کرده و متفاوتتر بودهاند؛ بانک ملت با آن شیوه ایندیانا جونز، چیتوز و میمون با مزهاش، تبلیغهای تازه بانک مسکن با این دیالوگهای کودکانه دخترعمو و پسرعمو. عنصر مهمی که در ساخت این تیزرها وجود دارد، کارگردانان این تیزرها هستند. در همین چند ساله نام خیلی از اهالی سینما و تلویزیون را دیدهایم که بهعنوان تیزرساز مشغول به کار شدهاند. به همین دلیل مروری بر کارنامه آنان در این زمینه داشتهایم. قضیه از جایی شروع شد که ابراهیم حاتمیکیا ساخت تیزر تبلیغاتی را به کارنامه فعالیتهایش اضافه کرد، البته قبل از آن هم به گونهای این کار آغاز شده بود اما با ورود به این دنیای خوشآب و رنگ، او توانست فصل تازه و متفاوتی را تجربه کند.
پیدا شدن نام حاتمیکیا در میان سازندگان تیزرهای تبلیغاتی، نامهای آشنای دیگری را به ذهن متبادر میکند.
نیما بانکی، رامبد جوان، نیما فلاح و همسرش سحر ولدبیگی، امیر قهرایی، بیژن بیرنگ، مسعود رسام، سیامک انصاری، مهران مدیری، امیر آقایی، پارسا پیروزفر، حبیب رضایی، مجید مجیدی و خسرو سینایی از جمله آنها هستند. بعضی از این نامها فقط یکی، دو تجربه ساخت تیزر دارند (مثل مجید مجیدی که چند سال پیش تیزر مینیاتوری برای سونی ساخت)، بد نیست بدانید که حتی مرحوم علیحاتمی هم قبل از انقلاب، یک بار برای دستمال کاغذی حریر تیزر ساخته بود. نهتنها برای ما، بلکه برای هر کسی ممکن است این سوال پیش بیاید که چرا اهالی سینما و تلویزیون به فعالیتهای تبلیغاتی رو میآورند؟
تقریبا میتوان به این سوال اینطور جواب داد که تیزر، راه میانبری است، جهت کسب درآمد بیشتر. ضمن اینکه در مقایسه با پروژههای سینما و تلویزیون، کار سبکتر و کمدردسرتر است.
راه مسدود است!
ساخت تیزر، دردسرهای خاص خودش را دارد، بزرگترین مشکلی که سازندگان از آن شکایت میکنند، نوع برخورد شورای بازرگانی تلویزیون با تبلیغهای ساخته شده است. این شورا سختگیریهای خاص خودش را دارد، بهویژه درباره محتوای تبلیغها. طوری که خود سفارشدهندگان را هم شاکی میکند! و اینطور به نظر میرسد که شرکتهای سفارشدهنده هم این موضوع را فهمیدهاند و پرداخت قسط آخر دستمزد سازندگان تیزر را منوط به گرفتن کد پخش از شورای بازرگانی میکنند.
بازیگر یا کارگردان
نیما بانکی در سریال «فروشگاه» نقش پسر خانواده را داشت. مدتی خبری از او نبود تا اینکه با شروع جام جهانی او را در تیزرهای تلویزیونی سامسونگ دیدیم. تمام مدتی که تصویر او را در سریالهای ریز و درشت تلویزیونی نمیدیدیم، مشغول ساخت تیزر بوده است. وقتی از او میپرسیم که چرا دیگر در تلویزیون بازی نمیکند، میگوید: «از همان اول هم به کارگردانی بیشتر علاقهمند بودم تا بازیگری، الان حدود 13، 14 سالی میشود که به کار تیزرسازی مشغولم.» او بهطور تقریبی نسبت به دیگر تیزرسازان قیمت گرانتری دارد. او میگوید «اختلافش با دیگر گروههای تیزرساز بیش از سه میلیون تومان است.»
رامبد جوان در سرزمین عجایب
یکی دیگر از افرادی که برای همه ما هم آشناست و در تیزرسازی هم ید طولایی دارد، همان فرید «خانهسبز»، یعنی رامبد جوان است. او از قدیمیهای تیزرسازی محسوب میشود و اولین سری تبلیغات ایرانخودرو کار او بوده است. شوکوپارس، آب معدنی داماش و تبلیغات بانک سپه و ملت و خیلیهای دیگر از مجموعه تبلیغات تلویزیونی او محسوب میشوند. در جایی گفته بود که به ساخت تیزرهای فانتزی علاقهمند است و جای دیگر خواندم که یک تبلیغ برای بانک ملت ساخته که فوقالعاده سرگرمکننده و بامزه بوده، حتی خود اهالی بانک هم از آن تبلیغ، خوششان آمده اما تلویزیون از پخش آن جلوگیری کرده و دلیلش این بوده که «شما با بانک شوخی کردید! و او جواب داده که مگر بانک جای مقدس است که نشود با آن شوخی کرد؟! گفتند نه، بانک جای آرامی است. او هم گفته نهخیر آقا جان، آن جایی که آرام است سی.سی.یو است نه بانک!» مرور کردن همین دیالوگها هر کسی را مطمئن میکند که مسؤولان شورای بازرگانی وقتی اسم سازنده تیزر را میبینند، بیشتر حساسیت به خرج میدهند. از بین تبلیغهای ایرانی کارهای نیما بانکی، تبلیغات سامسونگ و اسنوا را میپسندد و تا به حال بیشتر از 450 تیزر ساخته است.
تک ماکارونی!
تیزرهای تک ماکارون یادتان هست، همان قورباغهای که اشکال مختلف ماکارونی را به نحوی به رخ میکشید، صدای بامزهای که انتهای تیزر پخش میشد و با حالتی خاص میگفت«تک ماکارونی» را چطور، به یاد دارید؟
آن صدا، صدای کسی نبوده جز سحر ولدبیگی! نیما فلاح و سحر ولدبیگی هم جزو تلویزیونیهای تیزرساز هستند. نیما فلاح بیشتر خودش را یک گرافیست میداند تا بازیگر، ولی مردم کوچه و خیابان بیشتر او را بهعنوان بازیگر میشناسند تا گرافیست. یک موقعی همه با هم کار میکردند، نیما بانکی، فلاح و خلاصه همه با هم اما سلیقه کارهایشان یک جایی از هم متفاوت میشود و اینطور شد که هر کدام به تنهایی کار میکنند.
موتور هوندا یا سمند؟
کارگردانهای بزرگ هالیوود هم تیزر میسازند، برای مثال دیوید فینچر برای نایک، پپسی، آدیداس، وودوایز، کوکاکولا، موتورولا، هوندا و... تیزر ساخته است، گای ریچی، الخاندرو گونزالس ایناریتو، آنگلی، جان وو و جان فرانک هایمر جزو کارگردانهای ساخت تبلیغات برای شرکت «بیامو» بودند.