کاظم برآبادی:
عمارت زیبا و افسانهای شقایق در خیابان ولیعصر تهران روز گذشته میهمان کارشناسان و مسؤولان مبارزه با مواد مخدر بود که در کنار اصحاب رسانه گردهم آمده بودند تا از آخرین دستاوردهای جهان در پیشگیری از سوءمصرف مواد مخدر مطلع شوند. این برنامه که در ادامه سلسله نشستهای هفتگی ستاد مبارزه با مواد مخدر برگزار شده بود بیش از آنکه جنبه آموزشی داشته باشد نوعی هم اندیشی و گفتوگو برای معرفی چند سیستم پژوهشی در برنامههای پیشگیرانه بود. دکتر فرهاد طارمیان در این برنامه به معرفی دو سیستم نظارتی و پیمایشی در بررسی وضعیت مصرف مواد مخدر پرداخت. اکنون صاحبنظران بر این باورند که بررسی شیوعشناسی گام اول در طراحی برنامههای پیشگیرانه است. شناسایی انواع مواد مورد استفاده و مشکلات ناشی از آن، برآورد سن شروع مصرف، مشخص كردن گروههای در معرض خطر و ارزیابی متغیرهای مختلف از جمله بخشهای رویکرد شیوع شناسی در بحث پیشگیری از مصرف مواد مخدر است. طارمیان در بخشی از این نشست با اشاره به رایجترین روشهای پایش مصرف مواد مخدر در جهان گفت: در حال حاضر نظارت و پیمایش، دو شیوه کاربردی در جهان هستند که دادههای آماری مناسبی برای مسؤولان تهیه میکنند و میتوان از این آمارها برای رفتارهای پیشگیرانه و مداخله جویانه بهرهبرد. وی روش نظارتی و پیمایش را اینگونه معرفی کرد: در روش نظارتی از دادههای موجود برای تعیین الگوهای مصرف مواد در بین مصرفکنندگان استفاده میشود، اما در روش پیمایشی از وضعیت مصرف مواد در کشور برشی مقطعی انجام میشود که با آن میتوان به شرایط موجود و تعداد معتادان یا دیگر آمارهای لازم پی برد. طارمیان معتقد است که در ایران روش نظارتی انجام نمیشود در حالی که با این روش میتوان با کمترین هزینهها بهترین آمارهای مورد نیاز را به دست آورد. وی همچنین معتقد است که روشهای پیمایشی نیز که در ایران چند بار انجام شده به دلیل تکرار نشدن، ماهیت اطلاع رسانی خود را از دست دادهاند. طارمیان میافزاید: روش پیمایش، آمارهای لحظهای را در اختیار ما میگذارد درست مثل یک عکس که برای رسیدن به آنچه میخواهیم باید هر سال حداقل یک بار تکرار شده و بهروز شود. با این حال وی چالشهای موجود در سر راه تکرار آمارگیری پیمایشی را در این نشست باز گفت و تاکید کرد برای رفع این مشکلات، باید با یک روش تحقیق شناخته شده و یک مدیریت واحد به سراغ افراد رفت و این کار را به طور مداوم تکرار کرد. طارمیان در پایان تاکید کرد: در صورت انجام پژوهشهای پیمایشی در کشور، نمونههای مناسبی برای بررسی وضعیت موجود به دست خواهد آمد و مشخص خواهد شد که آیا فعالیتهای ما در جهت پیشگیری مصرف مواد مخدر موفق بوده است یا خیر.